Kedi (Ceyda Torun over)
Aquarius
The Beguiled
Una mujer fantástica
Jaap van Heusden over In Blue
De wereld van Sofie Avontuurlijke filosofiecursus

DE WERELD VAN SOFIE (SOFIES VERDEN)

Noorwegen, 1999 | Erik Gustavson
Alle kinderen zijn filosofen in de dop. Vragen als 'Waar kom ik vandaan?' en 'Bestaat God?' dienen nu eenmaal op zeker moment beantwoord te worden, net zo goed als 'Bestaat Sinterklaas?' Voor de echte doordenkers komen binnenkort twee jeugdfilms uit waarin heel wat levensvragen worden opgeworpen: Mariken van André van Duren en De wereld van Sofie van Erik Gustavson.

"Wie ben ik?" vraagt de veertienjarige Sofie Amundsen zich af. "Besta ik wel echt? En waar komt de wereld eigenlijk vandaan?" Sofie, de heldin van de Noorse filosofische bestseller 'De wereld van Sofie' van Jostein Gaarder, stelt die vragen niet voor niks. Ze krijgt geheimzinnige brieven van een man die zich Alberto Knox noemt. Hij vertelt haar dat niets is wat het lijkt. En dat klopt: zelfs haar eigen, vertrouwde omgeving is anders dan Sofie dacht.
Gaarders omvangrijke roman — een gedegen filosofiecursus voor kinderen, vervat in een spannend verhaal — lijkt onverfilmbaar. Regisseur Erik Gustavson heeft zich er toch aan gewaagd. Gewapend met een voor Noorse begrippen ongekend hoog budget van tien miljoen dollar maakte hij een mysterieuze avonturenfilm, waarin Sofies zoektocht naar de antwoorden op haar vragen wordt afgewisseld met leerzame uitstapjes naar vroegere tijden en plaatsen.
Zo bevindt Sofie zich plotsklaps in het oude Griekenland, de Middeleeuwen of de Renaissance. Ze ontmoet onder anderen Thomas van Aquino, William Shakespeare, Leonardo da Vinci, Copernicus en Johann Gutenberg. Later wandelt ze door het gedrang tijdens de Franse Revolutie en geeft ze Robespierre een hand. Die geschiedenislesjes zijn zo beknopt en willekeurig dat ze weinig toevoegen aan de meer algemene filosofische levenslessen. Het zwaartepunt van het boek — de lange uitweidingen, begrijpelijk opgeschreven, over hoogtepunten uit de westerse filosofie en geschiedenis — blijkt in de film niet goed overgebracht te kunnen worden, hoe inventief de makers ook geweest zijn in het bedenken van visuele oplossingen.
Veel interessanter is de spannende ontknoping over Sofies bestaan. Het meisje ontdekt dat ze ontsproten is aan de fantasie van een schrijver. Ze bestaat, maar tegelijk ook niet. En wat gebeurt er als het boek waarin zij de hoofdrol speelt, uit is?

Kettertje
Ook Mariken, hoofdpersoon uit de gelijknamige Nederlandse jeugdfilm van André van Duren, moet haar wereldbeeld bijstellen. Het weesmeisje is opgevoed door een oudere kluizenaar, en leeft in een bos, afgezonderd van de bewoonde wereld. Al haar kennis over de haar omringende wereld is afkomstig uit één boek: 'De mensheid is een klucht'. Dat heeft het vroegwijze meisje een wat cynische inslag bezorgd.
Mariken speelt zich af in de Middeleeuwen, en de verwijzingen naar God en de Duvel zijn niet van de lucht. Op haar zoektocht naar een nieuwe geit komt Mariken in aanraking met vreemde, angstaanjagende creaturen als de Zwarte Weeuw (die uit angst voor de duivel haar eigen neefje heeft opgesloten) en een kille gravin. Ze vindt onderdak bij een groepje wagenspelers, die inspelen op de alomtegenwoordige angst voor de duivel met grimmige toneelstukjes.
Het scenario van Peter van Gestel (op wiens boek de film is gebaseerd) en Kim van Kooten gaat luchtig om met de religieuze kwesties die het aansnijdt. Mariken is een klein kettertje, dat met een erg modern aandoende achteloosheid gelooft wat haar het best uitkomt. Nu eens denkt ze dat de duivel niet bestaat, dan weer is ze bang voor hem.

Peinzen
Waar De wereld van Sofie het vooral moet hebben van de bijzonder fraaie aankleding, leunt Mariken — een beduidend goedkopere productie — zwaar op de acteurs en het verhaal. De film oogt, zeker in vergelijking met het exuberante Sofie, wat bleekjes. Voor kinderen is dat geen bezwaar, bleek uit de beslissing van de publieksjury van het afgelopen Cinekidfestival. Die verkoos Mariken uit een selectie van vijftien internationale jeugdfilms als beste film.
Beide films zijn zeer de moeite waard voor kinderen die houden van mysterie en avontuur. Dat ze, met al hun filosofische allusies, uiteindelijk geen sluitend wereldbeeld presenteren is geen bezwaar. Tenslotte blijft er meer te peinzen over als niet ieder brok informatie wordt voorgekauwd. En, zoals Sofie ook al te horen krijgt: "De vraag is vaak belangrijker dan het antwoord."

Pauline Kleijer



top
DE WERELD VAN SOFIE (SOFIES VERDEN)

December 2000 #217

Productie
Oddvar Bull Tuhus
Regie
Erik Gustavson
Scenario
Petter Skavlan
Erik Gustavson
Camera
Kjell Vassdal
Montage
Anne Andressen
Muziek
Randall Meyers
Met
Silje Storstein
Tomas von Brömssen
Bjørn Floberg
Andrine Saether
Edda Trandum Grjotheim

Kleur, 110 minuten

Distributie
Twin Film
Te zien
vanaf 30 november

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


W

W.
W.E.
WAAR IS HET PAARD VAN SINTERKLAAS?
Waar is Knoester
WAAR STAAT HET HUIS VAN MIJN VRIEND?
WAAROM HEEFT NIEMAND MIJ VERTELD DAT HET ZO ERG ZOU WORDEN IN AFGHANISTAN
Wadjda
WAG THE DOG
The Wailing
Waiting for Giraffes
WAITING FOR SANCHO
WAITING FOR SUPERMAN
WAITING FOR THE CLOUDS
WAITING TO EXHALE
WAITRESS
Wake in Fright
Wakefield
The Wakhan Front (Clément Cogitore over)
WAKING LIFE
WAKING NED
WAKING THE DEAD
Wakker in een boze droom
Wakolda
Waldstille
The Walk
A Walk Among the Tombstones
A WALK IN THE CLOUDS
A Walk in the Woods
Walk of Shame
WALK ON WATER
WALK THE LINE
WALKABOUT
WALKER
Walking Distance
Walking on Sunshine
WALKING TALL
Walking with Dinosaurs
The Wall
The Wall
WALL STREET: MONEY NEVER SLEEPS
WALL-E
WALLACE & GROMIT ARE BACK!
WALLACE & GROMIT: THE CURSE OF THE WERE-RABBIT
WALLAH BE
WALS VOOR DE STORM
Walt Disney Animation Studios Short Films Collection
WALTZ WITH BASHIR
Die Wand
WANDA
Wanderlust
WANTED
HET WAPEN VAN GELDROP
THE WAR
War Dogs
War for the Planet of the Apes
War Horse
War of the Arrows
WAR OF THE BUTTONS
WAR OF THE WORLDS
THE WAR ROOM
WAR, INC.
Warcraft: The Beginning
The Ward
Warm Bodies
WARM WATER UNDER A RED BRIDGE
THE WARRIOR
Warrior
WARRIORS OF VIRTUE
WAS NICHT PASST WIRD PASSEND GEMACHT
The Watch
THE WATCHER
WATCHMEN
Water Children
The Water Diviner
WATER EN VUUR
WATER FOR ELEPHANTS
WATER HORSE
THE WATERBOY
Waterboys
THE WATERDANCE
WATERLAND
WATERWORLD
The Wave
Wavumba
THE WAY BACK
THE WAY I SPENT THE END OF THE WORLD
A WAY OF LIFE
THE WAY THROUGH THE BLEAK WOODS
The Way Way Back
WAYNE'S WORLD 2
THE WAYWARD CLOUD
Wałęsa: Man of Hope
We Are Brothers (IFFR Jang Jin)
We Are the Best!
We Are What We Are
We Are Your Friends
We Bought a Zoo
We Come as Friends
WE DON'T LIVE HERE ANYMORE
WE FEED THE WORLD
We Need to Talk About Kevin
WE OWN THE NIGHT
WE SHALL OVERCOME
WE WERE SOLDIERS
We're the Millers
THE WEATHER MAN
Webcam
THE WEDDING BANQUET
WEDDING CRASHERS
THE WEDDING DATE
WEDDING DAZE
THE WEDDING PLANNER
The Wedding Ringer
THE WEDDING SINGER
De wederopstanding van een klootzak
WEDLOCK
Weekend
A Weekend in Paris (Le week-end)
Een weekje weg
WEEMOED & WILDERNIS
Weemoed & wildernis en Smart Cities Unlimited (Workshop Filmkritiek)
WEERSPIEGELINGEN (OTRAZHENIIE V ZARKALE)
The Weight of Elephants
THE WEIGHT OF WATER
Weiner (Josh Kriegman over)
DAS WEISSE BAND
DER WEISSE WAL (DE WITTE WALVIS)
WELCOME
WELCOME TO COLLINWOOD
WELCOME TO DONGMAKGOL
WELCOME TO SARAJEVO
WELCOME TO THE DOLLHOUSE
WELCOME TO THE JUNGLE
Welcome to the Punch
WELCOME TO THE RILEYS
WELCOME TO WOOP WOOP
DIE WELLE
WELLNESS
Welp
Die Welt
WELT AM DRAHT
WELT SPIEGEL KINO
WENDY AND LUCY
WERCKMEISTER HARMÓNIÁK
DE WERELD VAN SOFIE (SOFIES VERDEN)
WERELD VAN STILSTAND
WES CRAVEN'S NEW NIGHTMARE
WEST OF THE TRACKS
West Side Story
WESTERN
Westworld
De wet van 3
WHALE RIDER
WHAT A GIRL WANTS
WHAT DREAMS MAY COME
WHAT HAPPENS IN VEGAS
WHAT JUST HAPPENED?
WHAT LIES BENEATH
What Maisie Knew
WHAT THE #$*! DO WE KNOW?!
WHAT THE BLEEP — DOWN THE RABBIT HOLE
WHAT TIME IS IT THERE (NI NEIBIAN JIDIAN)
What to Expect when You're Expecting
What We Did On Our Holiday
What We Do In the Shadows
WHAT WOMAN WANT
WHAT'S THE WORST THAT COULD HAPPEN?
What's Your Number?
WHATEVER WORKS
WHEELS OF FORTUNE
WHEN A MAN LOVES A WOMAN
WHEN A STRANGER CALLS
WHEN A WOMAN ASCENDS THE STAIRS
When Marnie Was There
WHEN NIGHT IS FALLING
WHEN THE LEVEES BROKE
WHEN THE LIGHT COMES
WHEN THE ROAD BENDS/GYPSY CARAVAN
WHEN WE WERE KINGS
WHERE ANGELS FEAR NO THREAD
WHERE IN THE WORLD IS OSAMA BIN LADEN
WHERE THE HEART IS
WHERE THE SIDEWALK ENDS
WHERE THE WILD THINGS ARE
Where To Invade Next
While We're Young
WHILE YOU WERE SLEEPING
Whiplash (Leiden International Film Festival)
The Whirlpool
WHISKY
WHISPERING PAGES
WHISPERS IN THE DARK
The Whistleblower
THE WHITE BALLOON
White Bird in a Blizzard
WHITE CHICKS
THE WHITE DIAMOND
WHITE DOG
White God
White House Down
WHITE LIGHTNIN'
WHITE MAN'S BURDEN
THE WHITE MASAI
WHITE MATERIAL
WHITE NOISE
WHITE NOISE 2
WHITE OLEANDER
THE WHITE PLANET
White Shadow
WHITE SQUALL
Whitney: Can I Be Me
WHO AM I
WHO KILLED ATLANTA'S CHILDREN?
WHO THE HELL IS JULIETTE?
THE WHOLE NINE YARDS
Why Him?
WICKED CITY
THE WICKER MAN
WICKIE DE VIKING
Wickie en de schat van de goden
WIDE AWAKE
WIDOW'S PEAK
WILBUR WANTS TO KILL HIMSELF
Wild
WILD BEES
WILD BILL
Wild Bill
Wild Card
WILD HOGS
WILD ROMANCE
WILD SIDE
Wild Tales
WILD THINGS
THE WILD WILD WEST
WILDE
DE WILDE BENDE
DE WILDE BENDE 2
Wilde mossels
WILDGROEI
WILLIAM SHAKESPEARE'S A MIDSUMMER NIGHT'S DREAM
WILLIAM SHAKESPEARE'S HAMLET
WILLIAM SHAKESPEARE'S ROMEO + JULIET
WILLIE EN HET WILDE KONIJN
DE WIM VERSTAPPEN FILMCOLLECTIE
WIMBLEDON
WIN A DATE WITH TAD HAMILTON
Win Win
WIN/WIN
THE WIND IN THE WILLOWS
The Wind Rises
Wind River
THE WIND THAT SHAKES THE BARLEY
DE WIND ZAL ONS MEENEMEN (BAD MARA KHADAD BORD)
WINDHORSE
WINDKRACHT 10: KOKSIJDE RESCUE
WINDOW TO PARIS
WINDTALKERS
WING COMMANDER
Wings
WINGS OF THE DOVE
WINNEBAGO MAN
Winnetoons — De schat van het Wilde Westen
Winnie
WINNIE THE POOH
THE WINSLOW BOY
WINTER '89
THE WINTER GUEST
Winter Nomads
Winter Sleep
Winter Vacation
WINTER WAR
WINTER'S BONE
Winter's Tale
WINTERSLEEPERS (WINTERSCHLÄFER)
WINTERSTILTE
WINX CLUB & HET GEHEIM VAN HET VERLOREN RIJK
Winx Club: Het magische avontuur
Wiplala
THE WISDOM OF CROCODILES
Wish Upon
WIT LICHT
The Witch
WITCH HUNT
WITHIN THE WHIRLWIND
WITHOUT A PADDLE
WITHOUT MY DAUGHTER
WITMAN FIÚK
De witte waan
WITTGENSTEIN
Das Wochenende
HET WOEDEN DER GEHELE WERELD
Woezel & Pip Op zoek naar de Sloddervos!
WOLF
Wolf
Wolf and Sheep (Shahrbanoo Sadat over)
A Wolf at the Door
The Wolf of Wall Street
THE WOLFMAN
The Wolfpack
WOLFSBERGEN
WOLKE NEUN (CLOUD 9)
WOLKEN IN MEI (MAYIS SIKINTISI)
The Wolverine
Wolves
The Woman in Black
The Woman in Black 2: Angel of Death
Woman in Gold
WOMAN ON TOP
THE WOMEN
THE WOMEN FROM THE LAKE OF SCENTED SOULS
WOMEN WITHOUT MEN
WONDER BOYS
Wonder Woman
WONDERFUL TOWN
WONDERLAND
WONDERLAND
THE WOODEN MAN'S BRIDE
THE WOODSMAN
The Words
Workers
WORKINGMAN'S DEATH
THE WORLD
WORLD INVASION: BATTLE LOS ANGELES
THE WORLD IS NOT ENOUGH
WORLD TRADE CENTER
World War Z
The World's End
THE WORLD'S FASTEST INDIAN
WOYZECK
WR: MYSTERIES OF THE ORGANISM
Wrath of the Titans
Wreck-It Ralph
THE WRESTLER
WRESTLING ERNEST HEMINGWAY
WRISTCUTTERS: A LOVE STORY
Wrong
DAS WUNDER VON BERN
Wuthering Heights
WWW: WHAT A WONDERFUL WORLD
WYATT EARP