Blade Runner 2049
The Square
Un beau soleil intérieur
The Glass Castle
Kleine ijstijd
Avontuurtje op Spitsbergen

WHEN THE LIGHT COMES

Nederland/België/Duitsland/Noorwegen, 1998 | Stijn Coninx
De première van de Europese coproduktie When the light comes vond eind vorig jaar plaats in aanwezigheid van Hare Majesteit de Koningin. De serie adembenemende natuuropnamen op Spitsbergen zal het koninklijke gezelschap zeker hebben kunnen bekoren. Of het verhaaltje rond een avontuurlijke Amsterdamse studente en een Noorse pelsjager voor evenveel opwinding zorgde, is echter de vraag.

Dat de Vlaming Stijn Coninx, regisseur van zowel de Urbanus-komedies Hector en Koko Flanel als van Oscar-winnaar Daens, met een bont gezelschap Nederlanders, Belgen, Duitsers en Noren was neergestreken op Spitsbergen, zal weinigen zijn ontgaan. Heldhaftige verhalen over de moeilijke produktie-omstandigheden op het door sneeuwstormen geteisterde eiland deden vorig jaar al volop de ronde. Dat was afzien geblazen in een gebied waar de gemiddelde temperatuur schommelt tussen -16 graden in de winter en +5 graden in de zomer en waar in de maanden november, december en januari zelfs totale duisternis heerst omdat de zon dan niet meer boven de horizon rijst. En dat was ook afzien geblazen voor de 19-jarige Heleen van der Laan die precies tien jaar geleden de stoute schoenen aantrok en haar Amsterdamse studentenleventje inruilde voor een jaartje Spitsbergen. Ze trok in bij een pelsjager die ze nauwelijks kende en publiceerde haar lotgevallen in 1993 in een autobiografische roman. 'Waar blijft het licht' werd vervolgens door scenarioschrijver Jean van de Velde bewerkt en hier en daar tevens wat 'boeiender' gemaakt. "Zoals de passage met de ijsbeer, dat heb ik helemaal niet meegemaakt", aldus Van der Laan.
Het is een scène die er inderdaad een beetje is bijgesleept. Twee fonkelende berenogen in het duister of een gigantische afdruk van een berenpoot in de sneeuw waren in feite al voldoende geweest om op de gevaren van het eiland te wijzen en het unheimische gevoel van Ellen, zoals Heleen in de film heet, kracht bij te zetten. Maar dat was niet voldoende. De ijsbeer werd — samen met zijn kunstmatige broertje — ook ingezet om in een wat klungelige thrillerscène te figureren. Het is een soort afleidingsmanoeuvre. En het is alsof men hiermee vooral wil verbloemen dat de confronterende relatie tussen een jonge levenslustige Amsterdamse en een wat oudere eenzame Noor eigenlijk helemaal niet zo spannend is.

Pruillippen
In de aanloop zien we hoe de jonge hoogblonde studente — gespeeld door de debuterende Francesca Vanthielen die voor de gelegenheid werd weggeplukt bij de Vlaamse televisie, overigens nadat Kim van Kooten op het laatste moment voor de rol bedankte — zich op haar 'skates' een weg baant door Amsterdam. Die eerste minuten hebben veel weg van een vrolijk Postbankspotje. In sneltreinvaart wordt er afscheid genomen, eerst van het thuisfront en daarna van haar vriend in wie we onmiddellijk Dokter Simon uit GTST herkennen. Na wat associaties met de Nederlandse en Vlaamse televisiecultuur kan het grote avontuur op Spitsbergen dan eindelijk beginnen.
Waar Ellen echter niet op gerekend heeft, is dat pelsjager Lars — aandoenlijk gespeeld door de Duitse acteur Joachim Król — geenszins voldoet aan haar pelsjagersdroom. Lars is een nogal onhandige zonderling die nauwelijks een woord Engels blijkt te spreken. Bovendien betekent Ellens komst voor hem niet zo zeer een avontuur alswel een avontuurtje. Donkere wolken pakken zich samen boven dat armzalige pelsjagershutje, hetgeen mooi gereflecteerd wordt in de aanhoudende duisternis van de poolnacht. Geslaagd is ook de manier waarop de door Theo Bierkens gefotografeerde natuur — die werkelijk overweldigend is — contrasteert met het getier in die hut. Ellen heeft het niet naar haar zin en de buitenproportionele pruillippen van Francesca Vanthielen spreken boekdelen.

Zonsopgang
Terwijl Ellen zich tijdens die donkere wintermaanden keer op keer afvraagt waar het licht blijft, ga je je als kijker afvragen waarom ze niet gewoon naar huis gaat. Maar hoewel haar verblijf op Spitsbergen meer en meer op zelfkastijding gaat lijken, is Ellen die ongeschoren, dikbuikige Lars met zijn vette piekharen op de een of andere manier juist steeds meer gaan waarderen. "Vroeger werkte ik in een luciferfabriek, maar nu ben ik Lars, de pelsjager", zegt Lars trots. De eenzaamheid in een ingesneeuwde pelsjagershut op Spitsbergen is voor hem draaglijker dan de eenzaamheid als Noorse fabrieksarbeider. Bovendien is Lars hier één met de natuur en dat maakt hem zowaar tot een groot romanticus.
Communicatieproblemen en vooroordelen over zijn uiterlijk en gedrag worden dus opzij gezet en Ellen viert de zonsopgang uiteindelijk met een hartstochtelijke romance. Van een geleidelijke ontwikkeling is daarbij helaas nauwelijks sprake. Wellicht dat die ijsbeerscène de aandacht toch te veel heeft afgeleid. Een spannende ijsbeerscène hadden we makkelijk kunnen missen; een spannende relatie niet.

Belinda van de Graaf



top
WHEN THE LIGHT COMES

Februari 1998 #186

Produktie
Paul Voorthuysen
Regie
Stijn Coninx
Scenario
Jean van de Velde
Camera
Theo Bierkens
Geluid
Pepijn Aben
Montage
Ludo Troch
Muziek
Dirk Brossé
Met
Francesca Vanthielen
Joachim Król
Rick Engelkes
Reidar Sørensen

Kleur, 115 minuten

Distributie
Concorde Film
Te zien
vanaf 29 januari

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


W

W.
W.E.
WAAR IS HET PAARD VAN SINTERKLAAS?
Waar is Knoester
WAAR STAAT HET HUIS VAN MIJN VRIEND?
WAAROM HEEFT NIEMAND MIJ VERTELD DAT HET ZO ERG ZOU WORDEN IN AFGHANISTAN
Wadjda
WAG THE DOG
The Wailing
Waiting for Giraffes
WAITING FOR SANCHO
WAITING FOR SUPERMAN
WAITING FOR THE CLOUDS
WAITING TO EXHALE
WAITRESS
Wake in Fright
Wakefield
The Wakhan Front (Clément Cogitore over)
WAKING LIFE
WAKING NED
WAKING THE DEAD
Wakker in een boze droom
Wakolda
Waldstille
The Walk
A Walk Among the Tombstones
A WALK IN THE CLOUDS
A Walk in the Woods
Walk of Shame
WALK ON WATER
WALK THE LINE
Walk with Me
WALKABOUT
WALKER
Walking Distance
Walking on Sunshine
WALKING TALL
Walking with Dinosaurs
The Wall
WALL STREET: MONEY NEVER SLEEPS
WALL-E
WALLACE & GROMIT ARE BACK!
WALLACE & GROMIT: THE CURSE OF THE WERE-RABBIT
WALLAH BE
WALS VOOR DE STORM
Walt Disney Animation Studios Short Films Collection
WALTZ WITH BASHIR
Die Wand
WANDA
Wanderlust
WANTED
HET WAPEN VAN GELDROP
THE WAR
War Dogs
War for the Planet of the Apes
War Horse
War of the Arrows
WAR OF THE BUTTONS
WAR OF THE WORLDS
THE WAR ROOM
WAR, INC.
Warcraft: The Beginning
The Ward
Warm Bodies
WARM WATER UNDER A RED BRIDGE
THE WARRIOR
Warrior
WARRIORS OF VIRTUE
WAS NICHT PASST WIRD PASSEND GEMACHT
The Watch
THE WATCHER
WATCHMEN
Water Children
The Water Diviner
WATER EN VUUR
WATER FOR ELEPHANTS
WATER HORSE
THE WATERBOY
Waterboys
THE WATERDANCE
WATERLAND
WATERWORLD
The Wave
Wavumba
THE WAY BACK
THE WAY I SPENT THE END OF THE WORLD
A WAY OF LIFE
THE WAY THROUGH THE BLEAK WOODS
The Way Way Back
WAYNE'S WORLD 2
THE WAYWARD CLOUD
Wałęsa: Man of Hope
We Are Brothers (IFFR Jang Jin)
We Are the Best!
We Are What We Are
We are X
We Are Your Friends
We Bought a Zoo
We Come as Friends
WE DON'T LIVE HERE ANYMORE
WE FEED THE WORLD
We Margiela
We Need to Talk About Kevin
WE OWN THE NIGHT
WE SHALL OVERCOME
WE WERE SOLDIERS
We're the Millers
THE WEATHER MAN
Webcam
THE WEDDING BANQUET
WEDDING CRASHERS
THE WEDDING DATE
WEDDING DAZE
THE WEDDING PLANNER
The Wedding Ringer
THE WEDDING SINGER
De wederopstanding van een klootzak
WEDLOCK
Weekend
A Weekend in Paris (Le week-end)
Een weekje weg
WEEMOED & WILDERNIS
Weemoed & wildernis en Smart Cities Unlimited (Workshop Filmkritiek)
WEERSPIEGELINGEN (OTRAZHENIIE V ZARKALE)
Weg van jou
The Weight of Elephants
THE WEIGHT OF WATER
Weiner (Josh Kriegman over)
DAS WEISSE BAND
DER WEISSE WAL (DE WITTE WALVIS)
WELCOME
WELCOME TO COLLINWOOD
WELCOME TO DONGMAKGOL
WELCOME TO SARAJEVO
WELCOME TO THE DOLLHOUSE
WELCOME TO THE JUNGLE
Welcome to the Punch
WELCOME TO THE RILEYS
WELCOME TO WOOP WOOP
DIE WELLE
WELLNESS
Welp
Die Welt
WELT AM DRAHT
WELT SPIEGEL KINO
WENDY AND LUCY
WERCKMEISTER HARMÓNIÁK
DE WERELD VAN SOFIE (SOFIES VERDEN)
WERELD VAN STILSTAND
WES CRAVEN'S NEW NIGHTMARE
WEST OF THE TRACKS
West Side Story
WESTERN
Westworld
De wet van 3
WHALE RIDER
WHAT A GIRL WANTS
WHAT DREAMS MAY COME
What Happened To Monday
WHAT HAPPENS IN VEGAS
WHAT JUST HAPPENED?
WHAT LIES BENEATH
What Maisie Knew
WHAT THE #$*! DO WE KNOW?!
WHAT THE BLEEP — DOWN THE RABBIT HOLE
WHAT TIME IS IT THERE (NI NEIBIAN JIDIAN)
What to Expect when You're Expecting
What We Did On Our Holiday
What We Do In the Shadows
WHAT WOMAN WANT
WHAT'S THE WORST THAT COULD HAPPEN?
What's Your Number?
WHATEVER WORKS
WHEELS OF FORTUNE
WHEN A MAN LOVES A WOMAN
WHEN A STRANGER CALLS
WHEN A WOMAN ASCENDS THE STAIRS
When Marnie Was There
WHEN NIGHT IS FALLING
WHEN THE LEVEES BROKE
WHEN THE LIGHT COMES
WHEN THE ROAD BENDS/GYPSY CARAVAN
WHEN WE WERE KINGS
WHERE ANGELS FEAR NO THREAD
WHERE IN THE WORLD IS OSAMA BIN LADEN
WHERE THE HEART IS
WHERE THE SIDEWALK ENDS
WHERE THE WILD THINGS ARE
Where To Invade Next
While We're Young
WHILE YOU WERE SLEEPING
Whiplash (Leiden International Film Festival)
The Whirlpool
WHISKY
WHISPERING PAGES
WHISPERS IN THE DARK
The Whistleblower
THE WHITE BALLOON
White Bird in a Blizzard
WHITE CHICKS
THE WHITE DIAMOND
WHITE DOG
White God
White House Down
WHITE LIGHTNIN'
WHITE MAN'S BURDEN
THE WHITE MASAI
WHITE MATERIAL
WHITE NOISE
WHITE NOISE 2
WHITE OLEANDER
THE WHITE PLANET
White Shadow
WHITE SQUALL
White Sun (Deepak Rauniyar over)
Whitney: Can I Be Me
WHO AM I
WHO KILLED ATLANTA'S CHILDREN?
WHO THE HELL IS JULIETTE?
THE WHOLE NINE YARDS
Why Him?
WICKED CITY
THE WICKER MAN
WICKIE DE VIKING
Wickie en de schat van de goden
WIDE AWAKE
WIDOW'S PEAK
WILBUR WANTS TO KILL HIMSELF
Wild
WILD BEES
Wild Bill (Dexter Fletcher)
WILD BILL (Walter Hill)
Wild Card
WILD HOGS
WILD ROMANCE
WILD SIDE
Wild Tales
WILD THINGS
THE WILD WILD WEST
WILDE
DE WILDE BENDE
DE WILDE BENDE 2
Wilde mossels
WILDGROEI
WILLIAM SHAKESPEARE'S A MIDSUMMER NIGHT'S DREAM
WILLIAM SHAKESPEARE'S HAMLET
WILLIAM SHAKESPEARE'S ROMEO + JULIET
WILLIE EN HET WILDE KONIJN
DE WIM VERSTAPPEN FILMCOLLECTIE
WIMBLEDON
WIN A DATE WITH TAD HAMILTON
Win Win
WIN/WIN
THE WIND IN THE WILLOWS
The Wind Rises
Wind River
THE WIND THAT SHAKES THE BARLEY
DE WIND ZAL ONS MEENEMEN (BAD MARA KHADAD BORD)
WINDHORSE
WINDKRACHT 10: KOKSIJDE RESCUE
WINDOW TO PARIS
WINDTALKERS
WING COMMANDER
Wings
WINGS OF THE DOVE
WINNEBAGO MAN
Winnetoons — De schat van het Wilde Westen
Winnie
WINNIE THE POOH
THE WINSLOW BOY
WINTER '89
THE WINTER GUEST
Winter Nomads
Winter Sleep
Winter Vacation
WINTER WAR
WINTER'S BONE
Winter's Tale
WINTERSLEEPERS (WINTERSCHLÄFER)
WINTERSTILTE
WINX CLUB & HET GEHEIM VAN HET VERLOREN RIJK
Winx Club: Het magische avontuur
Wiplala
THE WISDOM OF CROCODILES
Wish Upon
WIT LICHT
The Witch
WITCH HUNT
WITHIN THE WHIRLWIND
WITHOUT A PADDLE
WITHOUT MY DAUGHTER
WITMAN FIÚK
De witte waan
WITTGENSTEIN
Das Wochenende
HET WOEDEN DER GEHELE WERELD
Woezel & Pip Op zoek naar de Sloddervos!
Wolf (Jim Taihuttu)
WOLF (Mike Nichols)
Wolf and Sheep (Shahrbanoo Sadat over)
A Wolf at the Door
The Wolf of Wall Street
THE WOLFMAN
The Wolfpack
WOLFSBERGEN
WOLKE NEUN (CLOUD 9)
WOLKEN IN MEI (MAYIS SIKINTISI)
The Wolverine
Wolves
The Woman in Black
The Woman in Black 2: Angel of Death
Woman in Gold
WOMAN ON TOP
THE WOMEN
THE WOMEN FROM THE LAKE OF SCENTED SOULS
WOMEN WITHOUT MEN
WONDER BOYS
Wonder Woman
WONDERFUL TOWN
WONDERLAND (James Cox)
WONDERLAND (Michael Winterbottom)
THE WOODEN MAN'S BRIDE
THE WOODSMAN
The Words
Workers
WORKINGMAN'S DEATH
THE WORLD
WORLD INVASION: BATTLE LOS ANGELES
THE WORLD IS NOT ENOUGH
WORLD TRADE CENTER
World War Z
The World's End
THE WORLD'S FASTEST INDIAN
WOYZECK
WR: MYSTERIES OF THE ORGANISM
Wrath of the Titans
Wreck-It Ralph
THE WRESTLER
WRESTLING ERNEST HEMINGWAY
WRISTCUTTERS: A LOVE STORY
Wrong
DAS WUNDER VON BERN
Wuthering Heights
WWW: WHAT A WONDERFUL WORLD
WYATT EARP