Wonder Woman
Broers
La región salvaje
En amont du fleuve
Daughters of the Dust
Twijfelaar met wraakzucht: Kenneth Branagh als Hamlet Wie is toch die man in dat zwarte pak?

WILLIAM SHAKESPEARE'S HAMLET

Verenigde Staten, 1996 | Kenneth Branagh
De Britse acteur/regisseur Kenneth Branagh is een van de belangrijkste aanstichters van de huidige hausse aan Shakespeare-films. Zijn Henry V en Much ado about nothing werden dermate gunstig ontvangen in Amerika, dat Hollywood hem gul de middelen verschafte voor de prestigieuze verfilming van het beroemdste stuk uit de toneelgeschiedenis. Het resultaat is een Hamlet van superlatieven. De decors zijn oogverblindend, het acteren is groots en de hoeveelheid steracteurs is duizelingwekkend. Jammer genoeg ontneemt het spektakel enigszins het zicht op de tragische ondergang van prins Hamlet.

Bijna net zolang als de cinema bestaat, bestaan er al verfilmingen van 'Hamlet'. De eerste versie, een Franse film met de legendarische actrice (!) Sarah Bernhardt in de hoofdrol dateert uit 1900. Later werd de Deense prins op het witte doek vertolkt door superacteurs als John Gielgud, Richard Burton en natuurlijk Laurence Olivier, wiens uit 1948 daterende versie geldt als de ultieme Hamlet-verfilming. Branaghs Hamlet moge dus bepaald niet de eerste zijn, het is wel voor het eerst dat de integrale toneeltekst is verfilmd en deze versie is dan ook met gemak de langste.
Branagh lijkt zich heilig te hebben voorgenomen om de herinnering aan alle voorgaande Hamlets voorgoed uit te vagen, en voor die operatie meende hij vier uur nodig te hebben. Om zijn doel te bereiken werden kosten noch moeite gespaard. Er werd gefilmd op 70 mm, er werden gigantische studiodecors gebouwd en de bezetting bestaat vrijwel alleen uit grote namen; zelfs voor de kleinste bijrollen werden acteurs gestrikt als Gérard Depardieu en Robin Williams. De aanpak van Branagh mag zonder meer groots en dapper worden genoemd en het is dan ook jammer dat het ambitieuze project slechts ten dele weet te overtuigen.
Voor alles is dat te wijten aan de vertolking van de titelrol door Kenneth Branagh zelf. Toegegeven, hij is een technisch begaafd acteur en in zijn zwarte kleren met daarboven een platinablonde kop en helblauwe ogen is hij een intrigerende Hamlet, die Shakespeare's verzen prachtig uit de mond laat rollen. Maar zijn kennelijke drang om doorlopend zijn virtuositeit te etaleren verhindert de acteur om de beweegredenen van de Deense koningszoon voor de toeschouwer toegankelijk te maken.

Ongerichte woede
Hamlet is een van de meest complexe figuren uit de toneelliteratuur. Hij ontdekt dat zijn vader is vermoord door zijn oom Claudius, die inmiddels is getrouwd met Hamlets moeder. Hamlet aarzelt om zijn vermoorde vader te wreken, en gaat eerst op zoek naar overtuigend bewijs. Ten overstaan van Claudius ensceneert hij een toneelstuk waarin de broedermoord letterlijk wordt nagespeeld. Claudius' woedende reactie spreekt boekdelen, maar zelfs nu het bewijs voor de schanddaad van zijn oom is geleverd blijkt Hamlet niet in staat om zijn wraakgevoelens om te zetten in daden. Hamlets ongerichte woede leidt eerst tot de dood van zijn geliefde, Ophelia, en later tot de ondergang van bijna alle betrokkenen inclusief hemzelf.
Branagh brengt de ondergang van Hamlet terug tot een aaneenschakeling van Beroemde Scènes, waarbij de acteur letterlijk alle registers opentrekt. Dit resulteert in een groot aantal fragmenten die perfect zouden passen in een acteerworkshop, gewijd aan de vele manieren waarop men Hamlet zou kunnen spelen. Als de scènes achter elkaar worden bekeken ontstaat echter een verbrokkeld en psychologisch inconsistent beeld. Dat wordt vooral duidelijk in de slotscène: nadat we Hamlet vier uur lang hebben zien dubben, twijfelen en uitstellen verandert hij zomaar ineens in een mannetjesputter à la Kevin Costner, die vol bravoure door de ruimte zweeft, hangend aan een kroonluchter. Het is een spectaculaire afsluiting, maar als het afgelopen is weet je eigenlijk nog steeds niet wie die man in het zwart eigenlijk was en wat hij wilde.

Obligate horror
Consequenter en overtuigender dan Branaghs spel is zijn acteursregie. De cast is ijzersterk en met uitzondering van een enkeling — Billy Crystal helpt de grappig bedoelde grafdelversscène grondig om zeep — wordt er adequaat tot uitmuntend gespeeld. Vooral Derek Jacobi, ooit zelf een gevierd Hamlet-vertolker, is fenomenaal als Claudius, die hij neerzet als een bureaucraat die zijn gebrek aan inhoud tracht te overschreeuwen met uiterlijk vertoon. Claudius heeft op onrechtmatige wijze de macht veroverd, en nu heeft hij eigenlijk geen idee wat hij er mee moet doen. Deze man is geen vorst, hij is de leider van een operettestaat.
Dit beeld wordt versterkt doordat Branagh het stuk verplaatste van een duistere middeleeuws kasteel naar een negentiende eeuws paleis. De regisseur zegt voor deze tijdreis te hebben gekozen omdat de kaart van Europa in die periode onderhevig was aan ingrijpende veranderingen als gevolg van allerlei interne twisten in de vorstenhuizen, net zoals dat ook in 'Hamlet' het geval is. Daarnaast wilde hij dat zijn film er elegant zou uitzien, en daarin is hij inderdaad uitstekend geslaagd. Met zijn spiegelwanden en schaakbordvloer vormt het helverlichte paleis een prachtig contrasterend decor voor de duistere zaken die de Deense staat te gronde richten.
De enscenering en de cast van deze Hamlet zijn interessant genoeg, maar kunnen uiteindelijk niet voorkomen dat de film als geheel teleur stelt. Branagh metselde hem vol met overbodige beelden en flashbacks die niets toevoegen aan de uitgesproken teksten. Hierdoor verliezen Shakespeare's verzen veel van hun magie. De scène waarin de geest van Hamlets vader verschijnt om zijn zoon op te roepen tot bloedwraak is zelfs ronduit ontluisterend: Hamlets noodlot wordt bezegeld in een obligaat horrornummertje met veel blauw licht, rook en quasi-spannende muziek. En alweer die vermaledijde flashbacks.

Fritz de Jong



top
WILLIAM SHAKESPEARE'S HAMLET

September 1997 #181

Produktie
David Barron
Regie
Kenneth Branagh
Scenario
Kenneth Branagh, naar William Shakespeare
Camera
Alex Thomson
Geluid
Peter Pennell
Montage
Neil Farell
Muziek
Patrick Doyle
Met
Kenneth Branagh
Derek Jacobi
Julie Christe
Richard Briers
Kate Winslet e.a.

Kleur, 242 minuten

Distributie
Columbia TriStar Fox
Te zien
vanaf 4 september

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


W

W.
W.E.
WAAR IS HET PAARD VAN SINTERKLAAS?
Waar is Knoester
WAAR STAAT HET HUIS VAN MIJN VRIEND?
WAAROM HEEFT NIEMAND MIJ VERTELD DAT HET ZO ERG ZOU WORDEN IN AFGHANISTAN
Wadjda
WAG THE DOG
The Wailing
Waiting for Giraffes
WAITING FOR SANCHO
WAITING FOR SUPERMAN
WAITING FOR THE CLOUDS
WAITING TO EXHALE
WAITRESS
Wake in Fright
The Wakhan Front (Clément Cogitore over)
WAKING LIFE
WAKING NED
WAKING THE DEAD
Wakker in een boze droom
Wakolda
Waldstille
The Walk
A Walk Among the Tombstones
A WALK IN THE CLOUDS
A Walk in the Woods
Walk of Shame
WALK ON WATER
WALK THE LINE
WALKABOUT
WALKER
Walking Distance
Walking on Sunshine
WALKING TALL
Walking with Dinosaurs
The Wall
The Wall
WALL STREET: MONEY NEVER SLEEPS
WALL-E
WALLACE & GROMIT ARE BACK!
WALLACE & GROMIT: THE CURSE OF THE WERE-RABBIT
WALLAH BE
WALS VOOR DE STORM
Walt Disney Animation Studios Short Films Collection
WALTZ WITH BASHIR
Die Wand
WANDA
Wanderlust
WANTED
HET WAPEN VAN GELDROP
THE WAR
War Dogs
War Horse
War of the Arrows
WAR OF THE BUTTONS
WAR OF THE WORLDS
THE WAR ROOM
WAR, INC.
Warcraft: The Beginning
The Ward
Warm Bodies
WARM WATER UNDER A RED BRIDGE
THE WARRIOR
Warrior
WARRIORS OF VIRTUE
WAS NICHT PASST WIRD PASSEND GEMACHT
The Watch
THE WATCHER
WATCHMEN
Water Children
The Water Diviner
WATER EN VUUR
WATER FOR ELEPHANTS
WATER HORSE
THE WATERBOY
Waterboys
THE WATERDANCE
WATERLAND
WATERWORLD
The Wave
Wavumba
THE WAY BACK
THE WAY I SPENT THE END OF THE WORLD
A WAY OF LIFE
THE WAY THROUGH THE BLEAK WOODS
The Way Way Back
WAYNE'S WORLD 2
THE WAYWARD CLOUD
Wałęsa: Man of Hope
We Are Brothers (IFFR Jang Jin)
We Are the Best!
We Are What We Are
We Are Your Friends
We Bought a Zoo
We Come as Friends
WE DON'T LIVE HERE ANYMORE
WE FEED THE WORLD
We Need to Talk About Kevin
WE OWN THE NIGHT
WE SHALL OVERCOME
WE WERE SOLDIERS
We're the Millers
THE WEATHER MAN
Webcam
THE WEDDING BANQUET
WEDDING CRASHERS
THE WEDDING DATE
WEDDING DAZE
THE WEDDING PLANNER
The Wedding Ringer
THE WEDDING SINGER
De wederopstanding van een klootzak
WEDLOCK
Weekend
A Weekend in Paris (Le week-end)
Een weekje weg
WEEMOED & WILDERNIS
Weemoed & wildernis en Smart Cities Unlimited (Workshop Filmkritiek)
WEERSPIEGELINGEN (OTRAZHENIIE V ZARKALE)
The Weight of Elephants
THE WEIGHT OF WATER
Weiner (Josh Kriegman over)
DAS WEISSE BAND
DER WEISSE WAL (DE WITTE WALVIS)
WELCOME
WELCOME TO COLLINWOOD
WELCOME TO DONGMAKGOL
WELCOME TO SARAJEVO
WELCOME TO THE DOLLHOUSE
WELCOME TO THE JUNGLE
Welcome to the Punch
WELCOME TO THE RILEYS
WELCOME TO WOOP WOOP
DIE WELLE
WELLNESS
Welp
Die Welt
WELT AM DRAHT
WELT SPIEGEL KINO
WENDY AND LUCY
WERCKMEISTER HARMÓNIÁK
DE WERELD VAN SOFIE (SOFIES VERDEN)
WERELD VAN STILSTAND
WES CRAVEN'S NEW NIGHTMARE
WEST OF THE TRACKS
West Side Story
WESTERN
Westworld
De wet van 3
WHALE RIDER
WHAT A GIRL WANTS
WHAT DREAMS MAY COME
WHAT HAPPENS IN VEGAS
WHAT JUST HAPPENED?
WHAT LIES BENEATH
What Maisie Knew
WHAT THE #$*! DO WE KNOW?!
WHAT THE BLEEP — DOWN THE RABBIT HOLE
WHAT TIME IS IT THERE (NI NEIBIAN JIDIAN)
What to Expect when You're Expecting
What We Did On Our Holiday
What We Do In the Shadows
WHAT WOMAN WANT
WHAT'S THE WORST THAT COULD HAPPEN?
What's Your Number?
WHATEVER WORKS
WHEELS OF FORTUNE
WHEN A MAN LOVES A WOMAN
WHEN A STRANGER CALLS
WHEN A WOMAN ASCENDS THE STAIRS
When Marnie Was There
WHEN NIGHT IS FALLING
WHEN THE LEVEES BROKE
WHEN THE LIGHT COMES
WHEN THE ROAD BENDS/GYPSY CARAVAN
WHEN WE WERE KINGS
WHERE ANGELS FEAR NO THREAD
WHERE IN THE WORLD IS OSAMA BIN LADEN
WHERE THE HEART IS
WHERE THE SIDEWALK ENDS
WHERE THE WILD THINGS ARE
Where To Invade Next
While We're Young
WHILE YOU WERE SLEEPING
Whiplash (Leiden International Film Festival)
The Whirlpool
WHISKY
WHISPERING PAGES
WHISPERS IN THE DARK
The Whistleblower
THE WHITE BALLOON
White Bird in a Blizzard
WHITE CHICKS
THE WHITE DIAMOND
WHITE DOG
White God
White House Down
WHITE LIGHTNIN'
WHITE MAN'S BURDEN
THE WHITE MASAI
WHITE MATERIAL
WHITE NOISE
WHITE NOISE 2
WHITE OLEANDER
THE WHITE PLANET
White Shadow
WHITE SQUALL
Whitney: Can I Be Me
WHO AM I
WHO KILLED ATLANTA'S CHILDREN?
WHO THE HELL IS JULIETTE?
THE WHOLE NINE YARDS
Why Him?
WICKED CITY
THE WICKER MAN
WICKIE DE VIKING
Wickie en de schat van de goden
WIDE AWAKE
WIDOW'S PEAK
WILBUR WANTS TO KILL HIMSELF
Wild
WILD BEES
WILD BILL
Wild Bill
Wild Card
WILD HOGS
WILD ROMANCE
WILD SIDE
Wild Tales
WILD THINGS
THE WILD WILD WEST
WILDE
DE WILDE BENDE
DE WILDE BENDE 2
Wilde mossels
WILDGROEI
WILLIAM SHAKESPEARE'S A MIDSUMMER NIGHT'S DREAM
WILLIAM SHAKESPEARE'S HAMLET
WILLIAM SHAKESPEARE'S ROMEO + JULIET
WILLIE EN HET WILDE KONIJN
DE WIM VERSTAPPEN FILMCOLLECTIE
WIMBLEDON
WIN A DATE WITH TAD HAMILTON
Win Win
WIN/WIN
THE WIND IN THE WILLOWS
The Wind Rises
THE WIND THAT SHAKES THE BARLEY
DE WIND ZAL ONS MEENEMEN (BAD MARA KHADAD BORD)
WINDHORSE
WINDKRACHT 10: KOKSIJDE RESCUE
WINDOW TO PARIS
WINDTALKERS
WING COMMANDER
Wings
WINGS OF THE DOVE
WINNEBAGO MAN
Winnetoons — De schat van het Wilde Westen
Winnie
WINNIE THE POOH
THE WINSLOW BOY
WINTER '89
THE WINTER GUEST
Winter Nomads
Winter Sleep
Winter Vacation
WINTER WAR
WINTER'S BONE
Winter's Tale
WINTERSLEEPERS (WINTERSCHLÄFER)
WINTERSTILTE
WINX CLUB & HET GEHEIM VAN HET VERLOREN RIJK
Winx Club: Het magische avontuur
Wiplala
THE WISDOM OF CROCODILES
WIT LICHT
The Witch
WITCH HUNT
WITHIN THE WHIRLWIND
WITHOUT A PADDLE
WITHOUT MY DAUGHTER
WITMAN FIÚK
De witte waan
WITTGENSTEIN
Das Wochenende
HET WOEDEN DER GEHELE WERELD
Woezel & Pip Op zoek naar de Sloddervos!
WOLF
Wolf
A Wolf at the Door
The Wolf of Wall Street
THE WOLFMAN
The Wolfpack
WOLFSBERGEN
WOLKE NEUN (CLOUD 9)
WOLKEN IN MEI (MAYIS SIKINTISI)
The Wolverine
Wolves
The Woman in Black
The Woman in Black 2: Angel of Death
Woman in Gold
WOMAN ON TOP
THE WOMEN
THE WOMEN FROM THE LAKE OF SCENTED SOULS
WOMEN WITHOUT MEN
WONDER BOYS
Wonder Woman
WONDERFUL TOWN
WONDERLAND
WONDERLAND
THE WOODEN MAN'S BRIDE
THE WOODSMAN
The Words
Workers
WORKINGMAN'S DEATH
THE WORLD
WORLD INVASION: BATTLE LOS ANGELES
THE WORLD IS NOT ENOUGH
WORLD TRADE CENTER
World War Z
The World's End
THE WORLD'S FASTEST INDIAN
WOYZECK
WR: MYSTERIES OF THE ORGANISM
Wrath of the Titans
Wreck-It Ralph
THE WRESTLER
WRESTLING ERNEST HEMINGWAY
WRISTCUTTERS: A LOVE STORY
Wrong
DAS WUNDER VON BERN
Wuthering Heights
WWW: WHAT A WONDERFUL WORLD
WYATT EARP