Verwacht - december 1993, nr 140


A perfect world
Clint Eastwood regisseert met A perfect world zijn eerste film na het buitengewoon succesvolle Unforgiven, dat hem zowel kritisch als commercieel succes bracht, plus de langverwachte Oscar. Na de ultieme western speelde Eastwood nog in In the line of fire, waar hij een geheim agent was die het leven van de president wilde beschermen, omdat hij ooit, op 22 november 1963 - weet u nog? - iets te traag reageerde. In A perfect world gaan we ook weer naar Texas 1963, waar we Clint terugvinden, nog iets ouder, nog iets meer groeven, als de Texas Ranger Red Garnett, een echte Clint-naam. Hij zit op het spoor van een uit de gevangenis ontsnapte crimineel, die een zevenjarig jongetje heeft gegijzeld. Wie schetst onze verbazing als we in deze kidnapper de rechtschapen Kevin Costner aantreffen, die vorig jaar zijn immense kapitaal verdubbelde toen hij producent werd van The bodyguard. Voor elke plaat die Whitney Houston verkocht kreeg hij ook een kwartje. Tien miljoen cd'tjes later besluit Costner eens de bad guy te gaan spelen. We kunnen gerust aannemen dat de perfecte wereld waarvan in de film sprake is ontmaskerd wordt. Al is het maar door ons historisch besef, want het verhaal, de 'chase' is gesitueerd aan de vooravond van het bezoek van JFK aan Dallas. Tussen napper en kid ontwikkelt zich al gauw een onorthodoxe relatie, en ook Clint heeft het moeilijk gehad in zijn jeugd. Costner is na zijn bloempotmodel in The bodyguard gelukkig weer naar de kapper geweest en Clint ziet er altijd goed uit met een Stetson op zijn hoofd en een blinkende sherrifster - heeft ie wel eens eerder een sherrif gespeeld? - op zijn hart gespeld. Laura Dern is trouwens na haar paleotologisch-herbivorische uitstapje in Jurassic Park terug als 'criminologe'.


Night and the city van Irwin Winkler is een remake van de gelijknamige film van Jules Dassin. Het scenario is van Richard Price, de auteur van Newyorkse politiedrama's als Sea of love en Mad Dog and glory. Hij schreef bovendien een aantal romans over het leven in de buurten rond Manhattan: The wanderers en recentelijk Clockers, over de crackdealers in Jersey City. Price heeft een fantastisch oor voor de taal van de straat. Zijn personages zijn zonder uitzondering eenzame, wat oudere mannen, die ten onder dreigen te gaan aan de stad, maar tegelijkertijd nergens anders kunnen leven. Zowel Winkler als Price werkte eerder met Robert De Niro, die voor dit project zijn eigen produktiemaatschappij Tribeca inschakelde. De film is geschoten in downtown Manhattan, zodat in ieder geval New York-freaks ruim aan hun trekken komen. De stad heeft af en toe wel iets te New Yorks, alsof de setdresser een beetje doorgeschoten is in het ophangen van oude affiches en het omschoppen van vuilnisbakken. De Niro is een wat louche advocaat, met een rappe mond en een hart van goud, die droomt van de dag dat hij zijn slag zal slaan en eindelijk met respect behandeld zal worden. Hij heeft een verhouding met een bardame (eindelijk weer eens Jessica Lange), die hem haar spaargeld voorschiet als hij een boksgala wil organiseren. Hij krijgt echter de lokale mafia over zich heen die niemand op hun terrein toelaat. Price krijgt alle kans om uit te pakken met prachtige kroegpraat, boksschool dialogen, mafia-gedreig en De Niro stort zich met zijn bekende overgave op de rol. Toch blijft het allemaal een beetje als los zand aan elkaar hangen. Wij gaan niet echt van deze mensen houden. Het is allemaal te gladjes. We krijgen niet de indruk dat deze stad stinkt naar afval en uitlaatgassen, maar dat er een merkwaardig verfluchtje hangt.


The Muppet Christmas Carol van Brian Henson (zoon van Jim) is misschien de enige film die de concurrentie met Disney's Aladdin deze Kerst aankan. Ons bereikten goede berichten over de terugkeer van onze flanellen vrienden in een bewerking van Charles Dickens' klassieke verhaal. Michael Caine speelt de vrek Ebenezer Scrooge, die door de geest van kerstmis op een gevaarlijke reis door het land van zijn geweten wordt genomen. De muppets spelen ditmaal niet zichzelf. Kermit is Bob Cratchit, getrouwd met Miss Piggy. De verteller is The great Gonzo, die terzijde wordt gestaan door Rizzo the Rat. Het is de eerste film waarin Michael Caine zingt. Frank Oz, tegenwoordig regisseur van een aantal aardige komedies, vinden we terug als Miss Piggie, Fozzie Bear, Sam Eagle en Animal. De liedjes werden geschreven door Paul Williams, de man die verantwoordelijk was voor de ontsterfelijke 'Love Boat' tune: "Let it flow....and it floats back to you".


Much ado about nothing van Kenneth 'duizend dingen doekje' Branagh maakt de verleiding erg groot om te volstaan met de titel. Of om de legendarische recensie van de dichtbundel 'Wrakhout' integraal te herhalen: "Inderdaad". Maar deze vrolijke Shakespeare-bewerking met een onwaarschijnlijk Engels-Amerikaanse cast is redelijk onderhoudend dus we moeten even serieus blijven. Branagh schoot de film in een prachtig Toscaans landhuis en gebruikte de integrale tekst van Shakespeare, een komedie over een aantal enorme misverstanden en een liefde die alle overwint. De Amerikanen Denzel Washinton en Keanu Reeves gingen voornamelijk mee omdat hun naam leuk op de affiches zou staan, maar het is Michael Keaton (Batman, himself), die de show steelt met een paar prachtige, geestige scenes als de schurkachtige Dogberry, de wachtmeester. Branagh staat zelf tegenover zijn vrouw Emma Thompson en het centrale liefdespaar wordt gevormd door twee nieuwkomers tussen al deze zwaargewichten: Robert Sean Leonard en Kate Beckinsdale. Nu ja, het blijft natuurlijk een Shakespeare-film en echt warm lopen we er niet voor voor. Branagh heeft zich inmiddels op een andere klassieker gestort: Frankenstein. Naar verluidt speelt De Niro het monster, of was het de krankzinnige geleerde.


Beethoven's 2nd van Rod Daniel is - u raadt het al - een vervolg op de beste hondenfilm van afgelopen jaar: Beethoven. En wij vermoeden dat de hond net zo lang zal meegaan als dat er symfonieën van Ludwig zijn. Voor het tweede deel hebbben ze het volgende bedacht. Wat is er leuker dan een hond? Twee honden! Wat is er leuker dan twee honden? Zes honden! De lobbes uit het eerste deel die het ijskoude hart van vader (de altijd geestige Charles Grodin) tenslotte deed smelten heeft een vrouwtje (wijfje? teefje?) gevonden en zorgt voor een omvangrijk nageslacht. Geestige namen, let op: Tsjaikovski, Chubby, Dolly en Mo. De filmmakers gebruikten maar liefst honderd verschillende hondjes om de scènes met het jonge geluk op te nemen. De plot? Zes honden, drie kinderen, en een sjacherijnige vader. In deel vijf beginnen ze een kennel, een deel acht winnen ze een hondenshow, deel negen is getiteld: Planet of the dogs. Het eerste deel bracht 143 miljoen dollar op en er werden 3,5 miljoen videocassettes verkocht!


Sleepless in Seattle van Nora Ephron is echt een schaamteloos romantische film. Alleen die soundtrack al: wie durft het nog om 'As time goes by', 'Over the rainbow', 'Makin' Whoopee' en 'In the wee small hours of the morning' in zijn film te gebruiken? En dan dat verhaal! Geschreven door Ephron zelf, die eerder When Harry met Sally schreef. Twee mensen wonen vijfduizend kilometer uit elkaar en ze zijn allebei eenzaam. De man (Tom Hanks) omdat zijn grote liefde is overleden, de vrouw (Meg Ryan), omdat ze eigenlijk niet van haar vriend houdt. Op een dag belt de zoon van de man naar een radio talkshow en vertelt daar het verhaal van zijn eenzame vader. Tenslotte komt vader zelf aan de telefoon en vertelt daar zijn verhaal voor het gansche volk. In New York hoort Meg het verhaal en begint het idee te krijgen dat dit de ideale man in haar leven is. Ze komen elkaar de hele film niet tegen, grotendeels door allerlei idiote misverstanden. Maar tenslotte zullen ze in elkaar armen vallen. Vreselijk toch! Wij hebben er van genoten! Nee, echt eerlijk. Onvoorwaardelijk gelachen en gehuild. Niets aan te doen. Dit was een snotter- en lachfilm die werkte. Elke slappe retorische truc trof doel. Elke voorzet voor open doel werd er in geschoten. We waren hulpeloos overgeleverd. Het spijt ons zeer. Volgende keer doen we wel weer een keertje kritisch. Mogen wij ook een eens?


The crush van Alan Shapiro is een variatie op het Lolita-thema, waarin een succesvolle journalist het lastig krijgt met de veertienjarige dochter van de buren. Het begint met wat geflirt, maar het loopt al gauw uit de hand. Een 'zenuwslopende thriller' noemen ze het. Nou ja, dat zal wel. Het meisje (debutante Alicia Silverstone) laat zich niet eenvoudig afwijzen en begint met een zorgvuldige demontage van het leven van de journalist. Hij voelt de deadline naderen.


Robin Hood, men in tights betekent de terugkeer van Mel Brooks. U bent voor Mel Brooks, of u bent tegen Mel Brooks. En wij waarschuwen u maar vast. Wij zijn voor. Ondanks die paar suffe films die hij heeft gemaakt is hij ook de man achter The producers, Blazing saddles, High anxiety en is hij de geestelijk vader van geheim agent Maxwell Smart. Geen kwaad woord over Mel Brooks dus. In zijn nieuwe film laat hij zijn licht schijnen over de avonturen van Robin Hood. Brooks is zelf te zien als Broeder Tuck, maar dan als Rabbi Tuckman, specialist in besnijdingen. De 'merry men' bestaan in dit geval uit zwarte basketbalspelers die niets liever doen dan in maillot rondlopen. Brooks houdt zich aan geen enkele regel en bespot links en rechts films en politici. Die Dan Quayle-grap komt alleen een beetje als mosterd na de maaltijd.


Raining stones van Ken Loach is een zeer geestig en ontroerend portret van een Engels gezin dat in financiële moeilijkheden komt. De film opent met een hilarische jacht op een schaap, dat door twee vrienden gestolen wordt om het vlees te verkopen in kroegen. De held zit voor het dilemma dat zijn dochter eerste communie moet doen. Hij staat er op een veel te dure jurk voor haar te kopen en ziet zich gedwongen een lening af te sluiten bij een onbetrouwbaar heerschap. Het is duidelijk dat hij die nooit zal kunnen terugbetalen. Het incassobureau komt langs en bedreigt zijn vrouw en dochter in een angstwekkend realistische scène. Het verhaal neemt een zeer onverwachte wending, waarbij de lokale priester zich als een radicaal ontpopt. Loach is er schitterend in geslaagd om kluchtige situaties en oprechte woede over sociale misstanden te vermengen met een intiem portret van een verscheurde familie. De film kreeg op de première in Cannes een staande ovatie, een zeldzaam verschijnsel.


L'année dernière à Marienbad van Alain Resnais is de zoveelste rerelease in de uitstekende en succesvolle serie klassiekers van NFM/IAF, waarin eerder Godard en Buñuel werden belicht. In 1962 schreef B.J. Bertina in de Volkskrant: "De filmkunstenaar heeft de literatuur de literatuur gelaten: hij heeft er zich toe bepaald buitengewoon sfeervol te doen fotograferen hetgeen door Robbe-Grillet werd opgeschreven". De Telegraaf was enthousiaster: "Een film, die door zijn gecompliceerde, maar doorwrochte en intense vormgeving nog vele jaren lang een baken zal zijn". Jan Blokker vond het helemaal niets in het Algemeen Handelsblad: cerebraal, met pijn en moeite-kunst, pretentieuze commentaar-literatuur. We zullen zien wat de tand des tijds heeft aangericht.

Mark Moorman

Naar boven