Verwacht - januari 1994, nr 141


Addams family values
Addams family values van Barry Sonnenfeld is een vervolg op het enorm succesvolle The Addams family, een film die het vooral moest hebben van een prachtig decor, een aantal sterke acteurs en een veelbelovend uitgangspunt. Maar veel verder dan een verzameling sterke en minder sterke gags, gebaseerd op de oorspronkelijke cartoons in The New Yorker van Charles Addams en de gelijknamige televisieserie kwam het niet. Addams bedacht een familie die de omkering van alle waarden als haar leidend beginsel nam, in een tijd dat men in de Verenigde Staten nog erg geloofde in het gezin als hoeksteen. Naar verluidt is het scenario van het tweede deel van de familiesaga heel wat sterker. Scenarioschrijver Paul Rudnick schreef eerder Sister act, maar vooruit, we geven hem het voordeel van de twijfel. Alle sterren van het eerste deel zijn present: Angelica Huston als Morticia, de vrouw die haar rozen vlak onder de knop snoeit en Raul Julia als Gomez, de pater familias, die hoopvol naar het raam snelt bij het horen van het gerinkel van glas en het buigen van metaal. Regisseur Sonnenfeld verschijnt zelf in een bijrol als Mr. Glicker en de broer van Peter Struycken, Carel, is wederom als reus Lurch van de partij. De familie krijgt een baby (met snor), de kinderen gaan naar een zomerkamp en Uncle Fester verlooft zich.


Demolition man van Marco Brambilla (u weet wel, Brambilla, debuteerde met Diet-Pepsi, en ging door met hits als Nike, Levi's en General Motors) begint met Wesley Snipes die dertig mensen opblaast. Daar houden we van, een film met een duidelijke opening. Geen getreuzel, geen ambivalente beelden: in de lucht met die figuranten, let the good times roll! Snipes speelt 'een psychotisch crimineel' meldt de persmap overzichtelijk. Deze psychotisch crimineel wordt voor straf ingevroren, samen met Sylvester Stallone, die als roekeloze politieman gedeeltelijk de schuld krijgt voor de ontploffing. In het Los Angeles van 2032, dat San Angeles heet, blijkt de politiek correcte mafia het leven in een verstikkende houdgreep te hebben. Op vloeken staan zware straffen en alles wat vies en voos is, is uitgebannen. Het is een aardige variatie op het gebruikelijke apocalyptische toekomstvisioen dat sinds Blade runner gebruikelijk is. In deze opgeschoonde wereld ontsnapt de aartsschurk Snipes, een hoogst oncorrecte figuur. Om hem te pakken te krijgen wordt Sly ontdooid. Wij vinden het wel een vermakelijk idee. Snipes en Sly slopen de wereld.


El pájaro de la felicidad (vrij vertaald: De geluksvogel) van Pilar Miró beleefde de première in het bijprogramma Un certain regard in Cannes dit jaar. Piró loopt al een tijdje mee, maar is buiten Spanje niet echt bekend. Ze maakte talloze tv-produkties, waaronder een aantal opera-verfilmingen, en is ook actief als theaterregisseur. Sinds 1976 maakte ze zes films, waaronder Gary Cooper que estás en los cielos (1981) en Werther (1986). Het sceanrio voor La pájaro de la felicidad werd geschreven door Mario Camus, bekend van La colmena en Los santos inocentos. Piró's nieuwste is een weliswaar mooi gefotografeerd, maar toch behoorlijk belegen feministisch drama over een vijftigjarige kunstrestauratrice (gespeeld door Mercedes Sampietro), die in de spreekwoordelijke midlife crisis belandt. Ze verlaat haar man, trekt zich terug in een bungalow en gaat daar appelen drogen en schilderijen restaureren. Rustgevend werk en bovendien fotogeniek. Ze krijgt vervolgens een verhouding met een lokaal meisje, wandelt nog wat langs het strand (fraai invallend zonlicht) staart somber voor zich uit, kortom, bewandelt de hele complexe weg naar de ouderdom en het aanvaarden van het einde van de vruchtbaarheid. Veel kijkplezier!


Libera van de Italiaanse regisseur Pappi Corsicato is een drieluik-komedie over trouw en ontrouw in Napoli. Corsicato wordt in Italië alom de Italiaanse Almodóvar genoemd. Wij zouden daar aan toe willen voegen dat Almodóvar eigenlijk de Spaanse Corsicato is. Een tikje pikant, behoorlijk melig en bovenal een kleurgebruik dat pijn doet aan de ogen, ziehier de ingrediënten voor revolutionair filmen aan de Méditerranée. Libera, het debuut van Corsicato, begon als een korte film, maar werd uitgebreid met twee delen zodat er een triptiek over de wondere wegen van het huwelijksleven is ontstaan. In de derde episode ontdekt Libera, die een krantenkiosk drijft, dat haar man haar bedriegt. Terwijl zij staat te sloven ontvangt hij prostituées in hun slaapkamer. Zij wreekt zich door de acrobatische capriolen van haar man op video vast te leggen en de banden vervolgens in haar kiosk te koop aan te bieden. Zo wreekt ze zich, schatrijk en ongelukkig. Corsicato noemt zijn stijl 'neon-realisme'.


Il grande cocomero (De grote komkommer, inderdaad) van Francesca Archibugi heeft al een flinke tocht langs de festivals achter de rug, net als La pájaro de la felicidad begonnen in Cannes dit jaar. In haar derde film houdt Archibugi (1960) zich bezig met de wantoestanden in Italiaanse psychiatrische inrichtingen. Volgens de buitenlandse kritiek doet ze dit op bijzonder subtiele en ontroerende wijze. L'Unita op z'n Engels: "a real and deeply-moving emotional experience because this story itself is terse, sincere and real". Zo zie je nooit een Italiaanse film, en zo zie je er twee in een maand. It never rains. Een twaalfjarig meisje leidt aan epilepsie en komt na een heftige aanval per ongeluk terecht op een psychiatrische afdeling van een ziekenhuis, waar een schrikbewind wordt uitgeoefend door Laura Betti. Een jonge arts met humane opvattingen ontfermt zich over het meisje, niet in de laatste plaats omdat hij als een baksteen op haar moeder valt, in wie wij de fraaie Anna Galiena herkennen. Op het zieke kind heeft dit allemaal een zeer gunstige uitwerking, want het wonder geschiedt: haar epileptische aanvallen verdwijnen als sneeuw voor de zon. Natuurlijk was het allemaal psychisch. What love can do!


Ontdaan is een documentaire over dementie. Nog niet zo lang geleden was het anorexia, nu lijkt het alsof half Nederland dementeert. Talkshows, lange artikelen (als u pecht heeft begint het al als u dertig bent), radioprogramma's, televisiereportages en filmdocumentaires. Ontdaan van Ton Koole is een voorbeeld van dat laatste. De film was recentelijk te zien op het International Documentary Filmfestival Amsterdam. Honderd minuten lang volgt Koole vijf dementerende bejaarden in een verpleeghuis. We zien ze door de zaal schuifelen, we horen ze praten - soms verstaanbaar, soms onverstaanbaar - we zien ze knoeien met eten, kortom, we worden ingeleid in het alledaagse leven van deze mensen. In de Volkskrant veegde Peter van Bueren de vloer aan met Ontdaan: "Hoed je voor zo'n regisseur wanneer je onverhoopt in eenzelfde situatie terecht mocht komen en geen verweer meer hebt tegen dit vunzige voyeurisme." Vooral dat laatste woord schoot de makers danig in het verkeerde keelgat. Ze verweerden zich met een open brief aan Van Bueren, verspreid op het IDFA, waarin ze hun eigen integriteit verdedigen en de criticus van verregaande vooringenomenheid betichten. Het vermeende voyeurisme van documentairemakers staat in ieder geval volop ter discussie, nadat recent ook de makers van Oswald en Het Bachvirus dit verwijt naar hun hoofd kregen. Wansmaak of cinema verité, oordeelt u zelf.

Mark Moorman

Naar boven