Video - maart 1996, nr 165

Een selectie uit de videotheek van nieuwe, interessante en curieuze films die niet in de bioscoop zijn uitgebracht.


Beyond Rangoon
John Boorman
Als er een lijn in de filmografie van John Boorman te ontdekken valt is het zijn voornemen om bij elke film weer een totaal nieuwe weg in te slaan. Hoe laat zich anders een carrière verklaren waarin Deliverance, Exorcist II, Excalibur, The emerald forest en Hope and glory uit de verbeelding van dezelfde - Britse - regisseur zijn ontsproten. Vorig jaar draaide zijn nieuwste film Beyond Rangoon in het competitieprogramma van Cannes. Als we zijn oeuvre onderverdelen in Britse, Amerikaanse en exotische films, dan is Beyond Rangoon sterk Amerikaans met een exotisch vleugje. Boorman beschrijft het leven in Birma, waar een volksopstand onder leiding van de latere Nobelprijswinnares Aung San Suu Kyi door de militaire junta onder de voet werd gelopen. Dit kan voor het grote publiek natuurlijk alleen interessant zijn als het door de ogen van een Amerikaan wordt bekeken: het zogenaamde 'Missing'-concept.
De ooggetuige is in dit geval de Amerikaanse toeriste Laura Bowman, die Birma heeft uitgezocht om te vluchten voor de herinnering aan haar man en kind die bij een roofoverval zijn vermoord. Het is duidelijk dat deze moord op één lijn wordt gesteld met de moord op een volk. Doordat Laura zich gaat inspannen voor de goede zaak krijgt ze de kans haar persoonlijke demonen te bezweren: het wereldtoneel als psycho-therapeutische divan.
Beyond Rangoon heeft een soort ouderwetse koloniaal-paternalistische instelling waarbij de vonk van opstand en revolutie van een Amerikaanse toeriste moet komen, terwijl de lokale bevolking apathisch lijkt toe te kijken. Patrica Arquette (vooral bekend van True romance) bezwijkt op spectaculaire wijze onder het pathetische script en de 'zwaarte' van haar rol. Een trauma meedragen en een heel volk van een militaire junta redden: het is ook wel veel gevraagd.
Mark Moorman
Te huur vanaf 28 maart (Columbia TriStar Home video).


Roadracers
Robert Rodriguez
Een van de aardigste nieuwe filmprojecten is de serie The young and the reckless, die onder de paraplu van Aaron Spelling wordt geproduceerd. De eerste serie bestaat uit tien films die zich afspelen in de late jaren vijftig, een periode die mythische proporties heeft aangenomen door films als American grafitti, Rebel without a cause, Diner en, vooruit, Grease. Eind jaren vijftig was ook het hoogtepunt van American International Pictures, een produktiemaatschappij die zich specialiseerde in B-films die vooral in het toen nog aanzienlijke drive-in circuit werden gedraaid. Snelle, goedkope, sensationele films, die men ook kon volgen als je toevallig op de achterbank van de Chevy van je vader lag. (Zie bovengenoemde films). Het was de school waaruit Roger Corman voorkwam en Corman is, zoals bekend, de Godfather van de grote Amerikaanse filmmakers. Op papier biedt de serie een aantal remakes van klassieke AIP films gemaakt door regisseurs als Tarantino, Friedkin, Edel, McNaughton, Milius en Dante, kortom filmmakers die hun voorliefde voor de B-film en de drive-in movie in hun eigen werk uitbundig hebben betuigd. De eerste release in de serie is Roadracers, een film van Robert Rodriguez, die in een noodtempo een oeuvre aan het opbouwen is. Na El Mariachi, Desperado en Four rooms draaide hij samen met vriend en geestverwant Tarantino de eigenaardige vampierfilm From dusk till dawn. Tussen de bedrijven door draaide Rodriguez Roadracers. Er is weliswaar een AIP-film die The roadracers (1959) heet, maar het is duidelijk dat Rodrigeuz zijn opdracht vrij heeft opgevat. Hij heeft zelf het scenario geschreven en de montage verzorgd. Vette kuiven, vette muziek, de 'niet onknappe' Salma Hayek (bron: Muziek en Beeld) als Donna van over de Rio Grande zijn de voornaamste ingredienten van deze 'rebel with a cause'. Dude (what's in an name) leeft voor de rock 'n roll, maar krijgt te maken met kleinburgerlijke opvattingen, een kwaaie sheriff, een concurrerende bende en een gitaarheld die door de mand valt. Het zijn alle bekende, klassieke elementen, die door Rodriguez met duivels plezier een kwartslag worden gedraaid, waardoor we in een soort rock 'n roll wereld belanden die zich halverwege John Waters' Hairspray en 'Happy Days' bevindt. ....and I like it!
Mark Moorman
Te huur vanaf 14 maart (Domestic).


Pink Pictures
Tijdens de 24ste editie van het Filmfestival van Rotterdam zorgde het programma-onderdeel 'Pink Pictures from Japan' voor de nodige ophef en hilariteit. Naar aanleiding van de vertoning van een achttal soft-pornografische Japanse films bestempelde Volkskrant-columnist Gerry van der List de festivalleiding tot "een amorele bende". Volgens hem maakte de aandacht van de pers voor het programma deel uit van "een komplot tegen de goede smaak". Menig festivalbezoeker moest hard lachen om de misplaatste verontwaardiging. En om de films zelf, want de combinatie van artistieke pretenties en door de Japanse censuur aan banden gelegde seksuele handelingen bleek soms een hoge amusementswaarde te hebben.
Het door Van der List gesignaleerde komplot breidt zich een jaar na het festival nog steeds uit, nu de in Japanse animatiefilms gespecialiseerde distributeur Kiseki films een viertal in Rotterdam vertoonde films op video uitbrengt. In Tandem van Sato Toshiki wisselen een autoverkoper met een midlife crisis en een jonge motorrijder erotische ervaringen uit. De eenvoud van verhaal en de uitwerking leveren een even vermakelijke als toegankelijke film op. Collega Sato Hisayasu houdt zich in het homo-erotische Lunatic theatre (ook bekend als Muscle) en het op sm-liefhebbers gerichte drugs- en moordmysterie An aria on gaze bezig met relaties waarin onderwerping en vernedering centraal staan. Dat gaat gepaard met enkele tamelijk bizarre en sadistische taferelen, die vooral bij liefhebbers van cultfilms in goede aarde zullen vallen. Zeze Takahisa, wiens stuitende verkrachtingsfilm The dream of Garuda dit jaar in Rotterdam vertoond werd, vindt in No man's land de nouvelle vague opnieuw uit. De combinatie van een lethargische antiheld en terugkerende nieuwsberichten over het verloop van de Golfoorlog geeft echter eerder het gevoel dat hier sprake is van nieuwe vaagheid, dan van een opwindend filmexperiment. Wel maakt Zeze terloops duidelijk waarom die Japanse vrouwen zo zielig kreunen: die jongens knijpen hun borsten helemaal tot moes. Het is een amorele bende daar in Japan.
Bart van der Put
Te koop vanaf 13 maart (Kiseki Films).


Silent fall
Bruce Beresford
De carrière van de van oorsprong Australische regisseur Bruce Beresford (56) verloopt met wisselend succes. Zijn grootste hit scoorde hij in 1989 met Driving miss Daisy, die de Oscar voor de beste film in de wacht sleepte. Een vergelijkbaar succes heeft hij daarna niet meer behaald. Zijn films Mister Johnson (1990) en Rich in love (1993) zijn in Nederland zelfs niet te zien geweest. Het prestigieuze Black robe (1991) haalde wel de bioscoop, maar deze curieuze film over een moderne priester die wordt bijgeschoold door wilde indianen diep in het oerwoud, herinneren we ons alleen nog als een trendgevoelige, quasi-diepzinnige verhandeling over eeuwigdurende, spirituele wijsheid. Beresford behoort tot de categorie filmmakers die een boodschap heeft en die graag verpakt in licht verteerbaar amusement. Het vervelende voor hem is dat hij deze sandwichformule niet beheerst, zodat de twee gedachten waarop zijn films hinken nooit willen samensmelten. Silent fall is een bijna ridicuul voorbeeld hiervan. De film combineert autisme met een bloederige 'who's dunnit'. Door wie zijn de rijke ouders van een autistisch jongetje en diens zus vermoord? A: zelfmoord. B: gefrusteerde minnaar. C: autistisch jongetje. D: woedende zus. Het autistische jongetje weet het antwoord, maar het duurt anderhalf uur voordat de in een Volvo toegesnelde psychiater ("autisten zijn gek op kaarten, muziek en rekenen") hem aan het praten krijgt. Het is allemaal nog erger dan wij al dachten. Misschien een item voor Rondom Tien: seksueel misbruik van autisten? Het ergste vonden wij dat het jongetje na de oplossing van de moord wordt geadopteerd door de psychiater.
Jos van der Burg
Te huur vanaf 5 maart (Warner Home Video).

Autistisch jongetje moet praten van psychiater Richard Dreyfuss.

Naar boven