Video - december 1996, nr 173

Een selectie uit de videotheek van nieuwe, interessante en curieuze films die niet in de bioscoop zijn uitgebracht.


Now and then
Lesli Linka Glatter
Tiener zijn in 1970 en wonen in Indiana, een staat die voornamelijk bekend staat om zijn uitgestrekte graanvelden: er zijn beslist spannender omstandigheden om volwassen te worden. Now and then schetst een nostalgisch beeld van de 'seventies' in een keurige, saaie nieuwbouwwijk, die luistert naar de prachtige naam 'Gaslight Addition'. Vier meisjes doen hun uiterste best om de verveling te verdrijven, onder meer door spirituele séances te houden op het nabijgelegen kerkhof. Tijdens een van hun nachtelijke sessies komen ze op het spoor van een jongetje dat vele jaren geleden op mysterieuze wijze om het leven kwam. Deels giechelend, deels serieus gaan ze op zoek naar de ware toedracht. Tijdens hun speurtocht raken de meisjes in gesprek over 'grote' onderwerpen als liefde, seks, scheiding en de dood, en krijgt hun vriendschap een andere dimensie.
Now and then is een tamelijk standaard opgezet, goed gemaakt groeipijnen-drama dat voor het overgrote deel in het 'then' speelt, en slechts voor een heel klein stukje in het 'now'. Heden en verleden worden aan elkaar gepraat door een voice-over. Op de beste momenten roept deze een bitterzoete sfeer op die doet denken aan The wonder years, maar niet altijd treft de vertelstem de juiste toon. Zonder voice-over en met weglating van de hedendaagse episode had de film zich minstens zo goed staande kunnen houden. Het kleine stukje 'now' lijkt dan ook te zijn ingevoegd vanwege de publicitair interessante aanwezigheid van Melanie Griffith, Rosie O'Donnell en co-producer Demi Moore. Geen van allen maakt een bijzonder geïnspireerde indruk, en de echte sterren van de film zijn de innemende jeugdactrices. Vooral Cristina Ricci, bekend van The Addams family, maakt veel indruk. Een minstens zo indrukwekkende prestatie wordt geleverd door de casting director die ons wil laten geloven dat Ricci als ze groot wordt zal veranderen in Rosie O'Donnell.
Fritz de Jong
Te huur vanaf 28 november (Polygram video)


Mallrats
Kevin Smith
Is de baarmoeder van Lois Lane sterk genoeg om het krachtige Krypton-sperma van Superman te ontvangen? Een antwoord geeft Mallrats helaas niet op deze prangende vraag. Het meningsverschil over de anatomie van superhelden wordt daarentegen wel breed uitgemeten. Een gastrol van de grote man van de Marvel-comics, Stan 'The Man' Lee, maakt de stripverering compleet. Tegelijkertijd is de afschuw van regisseur Kevin Smith voor dat andere ikoon van Amerika, de 'shopping mall', overduidelijk. Om hun bloedend hart te vergeten dolen twee jongens doelloos rond in een winkelcentrum: "I like the smell of commerce in the morning". Deze plek nodigt uit tot spitsvondige observaties over de voedselafdeling en de essentie van Star wars. De gein zit hem niet in het infantiele verhaal over het herwinnen van een vriendinnetje, maar in de spervuur van wijsneuzerige opmerkingen en triviale discusssies, zoals die ook in Clerks, het debuut van Smith, gebezigd werden. Zoals beloofd aan het einde van Clerks zijn Jay en Silent Bob weer terug. 'Silent Bob' zal pas gaan praten in Chasing Amy, de film van Smith in de maak. In Mallrats hangt hij wederom schoorvoetend en quasi-mysterieus zwijgend rond. Shannen Doherty ('Beverly Hills 90210') en Michael Rooker (Henry, portrait of a serialkiller) konden worden aangetrokken doordat Kevin Smith het honderdvoudige budget van Clerks tot zijn beschikking had. Smith komt er schouderophalend voor uit dat hij concessies heeft gedaan aan de geldschieters. Die schaamteloosheid siert hem, maar de concessies leiden wel tot een steeds kinderachtige humor naarmate de film vordert. Een waarzegster met drie tepels, een poephand geven aan de vijand, allemaal onderbroekenlol voor tieners met z'n allen op de bank, hopend op een nieuwe National Lampoon's Animal house. Mallrats is natuurlijk het leukst als hij gezien wordt als een hommage aan de teenagerfilm uit het begin van de jaren tachtig, die echter om te beginnen al een weinig gedenkwaardig genre is.
Mariska Graveland
Te huur vanaf 3 december (CIC)


Der siebente kontinent
Michael Haneke
Vlak voor de decembermaand brengt Homescreen, het videolabel van filmdistributeur Cinemien, een drietal films van Michael Haneke in de videotheken. Een uitstekend moment, want wie in deze tijd van het jaar een winkelcentrum binnenloopt waant zich midden in de beklemmende wereld van de Oostenrijker. De door Haneke zo naargeestig afgeschilderde burgerij koopt zich met ernstige blik suf aan kado-artikelen die de vriendschaps- en familiebanden moeten onderstrepen: plastic poppen en hi-tech electronica als teken van liefde en genegenheid. De leegte regeert, de middenstand profiteert. Dat is althans het beeld dat ondergetekende aan Haneke's trilogie overhield. Benny's video en
71 fragmente einer chronologie des zufalls kwamen eerder in filmhuis en bij de pers al uitgebreid aan bod, maar het eerste deel Der siebente kontinent, is wat minder bekend. Onterecht, want ook hier betoont de regisseur en scenarioschrijver zich een meesterlijk patholoog-anatoom, die met grote precisie en ijzige kalmte het mes zet in een op sterven na dode burgerij. Het betreft in dit geval een maatschappelijk succesvol tweeverdieners-gezin met dochtertje, een smetteloos schoongewassen auto en een keurig huis met inpandige garage. Dat de welvaart niet zaligmakend is toont Haneke door middel van een reeks scènes waarin de dagelijkse rituelen benadrukt worden, van het strikken van schoenveters tot een bezoek aan de supermarkt, waar hemeltergende muzak de diepvriesgroenten aantrekkelijker moet maken. En als het gaat om ontspanning dan lijkt de Oostenrijkse televisie slechts een eindeloze reeks Eurovisie-shows uit te zenden, eveneens gevuld met banale muzak. En zo wordt de collectieve zelfmoord van het gezin bijna plausibel en de voorafgaande destructie van huis en haard heel bevrijdend. Al is het verleidelijk Haneke van neerbuigend paternalisme te beschuldigen, of hem op een hoop te gooien met theatermakers die hun toko 'Kotswoede' dopen en hun stukken titels als 'Oorsmeer' of 'Zaadlozing' geven, wie met zo'n heldere en geheel eigen stijl zo trefzeker te werk gaat is een hele grote filmmaker. Maar leuk is anders.
Bart van der Put
Te huur vanaf eind november (Homescreen)

Der siebente kontinent: Birgit Doll en Dieter Berner in de supermarkt.


Swimming with sharks
George Huang
En wat doet die ondankbare hond als hij eenmaal een film mag maken? Hij draait zich om en bijt het baasje. George Huang, die Swimming with sharks schreef en regisseerde, heeft kennelijk heel wat leed te verduren gehad op zijn lange weg naar boven, want hij maakt een van haat vervulde film. We mogen aannemen dat de rol van Guy (Frank Whaley), de idealistische leerling van een filmacademie, die de assistent wordt van een van de gevreesde Hollywoodproducenten (Kevin Spacey), tal van autobiografische elementen bevat. Kennelijk moet je vernederd worden en in het stof bijten om met de grote jongens mee te doen, of met de haaien te zwemmen, zoals de titel van de film ons voorhoudt. De opening is sterk. Een gesprek tussen vier jonge film excecutives over Shelley Winters, drievoudig Oscarwinnares, maar de meesten blijken haar alleen maar te kennen van haar rol in The Poseidon adventure. Het is duidelijk: Huang heeft een bijzonder lage dunk van Hollywood en de generatie pakken-mannen die daar momenteel regeert. Kevin Spacey is eigenlijk de voornaamste reden om deze band te huren. Na zijn prachtige rollen in Seven en
The usual suspects, voegt hij weer een bijzonder onaangenaam karakter aan zijn verzameling toe. Swimming with sharks neemt echter een paar bijzonder vreemde wendingen in het scenario. Zo moeten we geloven dat Kevin Spacey Guy tot de rand van de waanzin drijft en dit zou moeten motiveren dat Guy verandert in een psychopaat die zijn voormalige kwelgeest gijzelt en martelt. En dit zou de geestelijk corruptie in Hollywood moeten verbeelden? Het is maar film, George! Swimming with sharks is geen Barton Fink, The player of The big picture, om maar eens drie uitstekende films te noemen, die Hollywood op de hak nemen. Huang probeert de haaien met een waterpistool te verjagen.
Mark Moorman
Te huur vanaf 28 november (Polygram Video)

Naar boven