Mening- mei 1997, nr 178

Bioscoopexploitant Pathé kan het zich veroorloven om The Saint van distributeur UIP te weigeren. Er is aanbod genoeg: als UIP een te groot aandeel van de recette vraagt, is er meteen een andere distributeur die wél akkoord gaat met de gestelde voorwaarden. Ze staan in de rij om hun film te mogen vertonen. Dankzij het zogenaamde 'doekentekort' zitten de expoitanten op rozen. Met tal van megabioscopen in aanbouw zijn er nog steeds te weinig zalen beschikbaar voor het grote aantal films dat distributeurs in Nederland willen uitbrengen.
Dat Pathé-programmeur Fred Bertsch her en der laat weten dat hij The Saint niet wil hebben omdat hij het een waardeloze film vindt, is een gotspe. Zeker, The Saint is een waardeloze film en het Randstad-publiek mist er niets aan, maar ze moeten bij Pathé nu niet gaan doen alsof kwaliteit een criterium is om een film wel of niet te draaien. Het conflict rond The Saint gaat uitsluitend over geld. Zoals elke beslissing over het wel of niet draaien van een film wordt ingegeven door de recettecijfers op maandagochtend. En niet door de overweging dat het hier een aardige film betreft die best een extra week in de bioscoop kan gebruiken.
De riante positie van de exploitanten, de bezitters van het schaarse goed bioscoopdoek, heeft nadelen voor de distributeurs. Het is moeilijker dan ooit om een film op fatsoenlijke wijze in de bioscoop te krijgen. Meer dan ooit wordt er heen en weer geschoven met premièredata, met verlies van kostbare publiciteit tot gevolg. Alles dat niet meteen een daverend succes is, verdwijnt veel te snel uit de bioscoop of naar een kleinere zaal. De volgende film staat alweer te dringen.
Jubilerend distributeur Robbert Wijsmuller spreekt van "regelrechte kapitaalvernietiging" en heeft een eenvoudige remedie: overleg tussen de distributeurs moet leiden tot een gezamenlijke kalender, waarin de uitbreng van belangrijke films over het jaar wordt verdeeld. Geen ophoping meer in bepaalde weken, ook in het belang van de exploitanten. Het lijkt zo simpel, maar het schijnt niet te kunnen. Liever kijken de distributeurs niet verder dan hun eigen films en laten ze zich door de exploitanten tegen elkaar uitspelen. Een film als Karakter wordt daar de dupe van.

Mark Duursma