Video - juni 1997, nr 179

Een selectie uit de videotheek van nieuwe, interessante en curieuze films die niet in de bioscoop zijn uitgebracht.


Nina takes a lover
Alan Jacobs
De titel van Alan Jacobs debuutfilm uit 1993 laat weinig te raden over. Nina is een jonge uptown-girl wier man vaak van huis is. Naar het voorbeeld van een losbandige vriendin besluit ze om de eenzaamheid te verdrijven met een andere man. Ze krijgt een verhouding met een Engelse - eveneens getrouwde - fotograaf. En in de eeuwig idyllische omgeving van een grote Amerikaanse stad levert dat de gebruikelijke romantische scènes op. Met andere woorden: Nina neemt een minnaar. Het is aanvankelijk aangenaam kijken naar het prille geluk van dit aantrekkelijke koppel, dat gespeeld wordt door een nogal temerige Laura San Giacomo (sex, lies and videotapes) en Paul Rhys. Maar gaandeweg gaat er iets knagen. Geen van hun echtgenoten komt in beeld en de twee geliefden doen geen enkele moeite om hun affaire te verbergen. En inderdaad komt er een aap uit de mouw. Nina takes a lover krijgt een wending die sinds Harold Pinters 'The lover' niet nieuw meer is. Ook nu blijkt dat films over overspel uiteindelijk juist gaan over het geluk binnen het huwelijk: hoe twee echtelieden het samen gezellig houden zodat ze niet buitenshuis aan hun gerief hoeven te komen. Om de moraal van deze eigentijdse zedenschets stevig in de verf te zetten, koos regisseur en scenarist Alan Jacobs voor een raamvertelling. De personages biechten hun avonturen op aan een begrijpend knikkende journalist die een reportage over het overspel schrijft. Zo kwamen de Viva-filosofietjes over de huwelijkse trouw onversneden in de film terecht.
Pieter Bots
Verschenen bij Columbia TriStar (import).


The basketball diaries
Scott Kalvert
De meest beruchte drugsfilms zijn natuurlijk diegenen, die de kijkers niet opzadelen met een waarschuwend vingertje. The trip (1967) van Roger Corman gaf de mensen psychedelica in plaats van moraal en werd dus prompt in vele landen verboden. Aan het andere uiterste bevinden zich de anti-drugs voorlichtingsfilms van de Amerikaanse overheid uit de jaren vijftig, die de naïeve jongelui juist op het idee brachten om eens van de verboden vrucht te genieten. The basketball diaries zweeft hier ergens tussenin. Die middelmatigheid leidt tot een stichtend en voorspelbaar drugsverhaal (tegen het einde komt de onvermijdelijke cold turkey), dat opgeluisterd wordt met poëtische teksten van Jim Carroll, op wiens gelijknamige boek uit 1978 de film is gebaseerd. In zijn poëzie is nog een opstandige stem te horen van een talentvolle basketballer, die de verleiding van het gevaarlijke leven niet kon weerstaan. Van Carroll's rebellie blijft in de film niet meer over dan wat anekdotes uit het leven van een drugsverslaafde, die geen enkel nieuw licht werpen op de genotsmiddelenconsumptie. De clichés zijn dan ook niet van de lucht: als Jim (Leonardo DiCaprio) weer eens in een zware crisis zit, ziet hij op tv een oude basketbal-vriend, die het wél gemaakt heeft. En ook komt hij na het afkicken een voormalig drugsmaatje tegen, die hem net niet over de streep trekt. Nee, het junkie-leven is geen pretje. Nancy Reagan zal zich in haar handjes wrijven, want The basketball diaries lijkt zo uit de stal van haar 'Just say no'-campagne te komen. De knullig-charmante poëzie van Carroll is ergerlijk genoeg in een voice-over geperst om duidelijk te maken dat hier een groot schrijver naar de knoppen aan het gaan is, maar dat wil maar niet lukken: "And it's good that there is rain. It clears the month of your sorry rainbow expressions, and it clears the street of the silent armies... so we can dance." Alleen Wim Wenders zou hier nog mee weg kunnen komen. Regisseur Kalvert is nu van plan om een remake te maken van Gloria van John Cassevetes, met Sharon Stone in de hoofdrol. We houden ons hart vast.
Mariska Graveland
Te huur vanaf 17 juni (PolyGram Home Video).

The basketball diaries: Leonardo DiCaprio overdenkt junkie-bestaan.


A very Brady sequel
Arlene Sanford
Toen Billy Crystal tijdens de laatste Oscarceremonie de plot van de verschillende films in de categorie 'Beste Film' presenteerde in een gezongen medley, koos hij voor het Britse familiedrama
Secrets and lies de openingstune van 'The Brady Bunch'. Hoewel de tv-serie ook in Nederland is uitgezonden zal de tune ('This is the story, of a man named Brady') hier nauwelijks de weerklank hebben die hij in de VS heeft. 'The Brady Bunch', een serie die qua stijl, haardracht en taalgebruik voor altijd met de verwarrende vroege jaren zeventig is verbonden, wordt in de VS nog altijd uitgezonden. Het eeuwig jonge gezin Brady zal tot het einde der tijden een herinnering blijven aan die paar jaren dat het woord 'groovy' en het psychedelische overhemd de zinnen benevelden. In The Brady Bunch movie werd de televisiefamilie zonder mededogen naar de harde, cynische jaren negentig overgeplaatst, zonder dat ze dit zelf overigens merkten. De maniertjes van de televisieserie werden licht uitvergroot, het bordkartonnen decor en de televisiebelichting werden zorgvuldig herschapen en de oubollige opmerkingen van huishoudster Alice kregen nu een seksueel perverse ondertoon (over haar vriend, slager Sam: "Hij heeft me voor vanavond een dikke worst beloofd"). Het resultaat was een heel aardige komedie, die in Nederland echter niets deed, omdat de serie het hier nooit tot cultstatus had geschopt. A very Brady sequel komt dan ook meteen op video uit. De uitgangspositie is identiek gebleven, de cast is hetzelfde gebleven, waarbij vooral Gary Cole als de vader er uitspringt. Er is nu iets meer aan de plot gedacht. Als de eerste man van moeder op komt dagen raakt het gezin in een hevige identiteitscrisis, die ondermeer leidt tot seksuele spanningen tussen de oudste zoon en dochter. Het 'avontuur' voert de Brady' ditmaal naar Hawaii, waar ze, tot afgrijzen van alle omstanders, diverse malen uitbarsten in zang en dans. Ook de eeuwige opgewektheid in het aangezicht van allerlei catastrofes blijft onaangetast. Maar de grappen zijn nu wel zo'n beetje opgebruikt.
Mark Moorman
Te huur vanaf 17 juni (CIC).

A very Brady sequel: Bona-moment aan de ontbijttafel.


Elixir d'Anvers
Boris Paval Conen, Nathalie Deklerck, Tom Van Overberghe, Wim Symoens, Wolke Kluppell, Filip Van Neyghem en Robbe De Hert
Het is niet moeilijk te zien wat de Belgische filmmaker en producent Robbe De Hert voor ogen stond bij Elixer d'Anvers. De film is, zo wordt in het begin vermeld, "gebaseerd op allerlei verhalen, roddels en gebeurtenissen uit de eigenzinnige geschiedenis van Antwerpen." Ongetwijfeld dacht De Hert, als tegenhanger van de officiële geschiedschrijving, aan een vrolijke film over de achterkant van de Antwerpse geschiedenis. De film begint met tuttige archiefbeelden van het Belgische koninklijk huis uit 1959, inclusief de bête, volkse devotie die nu op de lachspieren werkt. Het is tegen deze sfeer van slaafsheid waartegen Elixer d'Anvers, die bestaat uit zes korte films, geregisseerd door even zo vele filmmakers waaronder de Nederlanders Wolke Kluppell en Boris Paval Conen, ten strijde trekt. In de filmpjes wordt de Antwerpse stedelijke elite voorgesteld als een door de eeuwen heen hoererend gezelschap dat er op los graaide en snaaide. Degene die het lef had dat aan de kaak te stellen, zoals de jonge held Tachelijn ("de weldoener van Antwerpen"), bekocht dat met een gruwelijke, bloederige dood. Met het leerzame sociaal-politieke uitgangspunt is niks mis, maar met de uitwerking des te meer. Elke mogelijke subversieve werking wordt gesmoord in melige ongein, die doet denken aan toneelstukjes op de middelbare school. De Hert, die veel van de scenario's schreef en een aflevering mede regisseerde, zet de meeste van zijn kaarten op zuipen, hossen, lallen en in billen knijpen, wat iets anders is dan een bijdrage leveren aan een subversieve geschiedschrijving. Het volk mag dan af en toe zinnetjes roepen als: "Naar het stadhuis, daar zitten de echte rotzakken", Elixer d'Anvers raakt de vijand nooit werkelijk. Het aardigste deel gaat over de schrijver Hendrik Conscience, die door de corrupte elite onder druk wordt gezet om het anti-klerikalisme in zijn romans af te zwakken. In zijn boekenkast staan 'De duivelsverzen' van Salman Rushdie, oftewel: Conscience als een vrijdenker, de Belgische elite als een treurige verzameling Khomeini's. Een interessante visie, maar in Elixer d'Anvers gaat het meestal om heel andere zaken: "In 1880 waren hier al sekspoppen avant-la-lettre te koop."
Jos van der Burg
Te huur vanaf 17 juni (PolyGram Home Video).

Elixir d'Anvers: Subversieve bordeelpret in Antwerpen.


".... first do no harm"
Jim Abrahams
Bij het afleggen van de medische eed beloven verse dokters dat ze hun patiënten op geen enkele manier kwaad zullen berokkenen. De titel "... first do no harm" verwijst naar die eed, en met de aanhalingstekens impliceren de makers van deze tv-film dat die plechtige belofte niet wordt nageleefd. Meryl Streep speelt de moeder van een ideaal Amerikaans gezin. Het familiegeluk wordt ernstig bedreigd als haar jongste zoontje epileptische aanvallen krijgt. Het gezin komt terecht in de medische molen, met alle sociale en financiële gevolgen die dat in de Verenigde Staten heeft. De artsen krijgen de ziekte maar niet onder controle en ten einde raad zoekt Ma Streep haar heil bij een wetenschappelijk betwist diëet, dat natuurlijk een miraculeuze uitwerking heeft op de jeugdige patiënt. Niets, werkelijk niets blijft de kijker bespaard in dit zich voortslepende snotterdrama dat zelfs te belabberd is om door de EO te worden uitgezonden. Behalve een weergaloze draak is "...first do no harm" een onfrisse film waarin een complete beroepsgroep op ongenuanceerde wijze in het beklaagdenbankje wordt geplaatst. Niet alleen krijgt de medische wetenschap in haar schoenen geschoven dat de familie Streep zowat alles verliest, er wordt zelfs met zoveel woorden gezegd dat de dokters met kwade opzet informatie over de wondertherapie achterhouden. Er wordt nog net niet gesuggereerd dat artsen in woeste horden het land doortrekken om onschuldige kindertjes ziek te maken, maar daar is ook alles mee gezegd. Omdat "... first do no harm" werd geproduceerd voor het kleine scherm, is het bioscooppubliek gevrijwaard van dit misbaksel. Nu deze slechtste Meryl Streep-film aller tijden echter wel zomaar verspreid wordt via de videotheken zou het Ministerie van Volksgezondheid stappen moeten ondernemen tegen deze ernstige bedreiging van het geestelijk welzijn.
Fritz de Jong
Te huur sinds 27 mei (Line-Up Movies).


Kunst - Cult - Kul
Herkauwer

Met open vizier en onbegrensde nieuwsgierigheid stort videovorser Bart van der Put zich op verse waar. Is het kunst, cult of gewoon kul?

Ik had het kunnen weten. Die slogan alleen al: "Huiveringwekkender dan Leviathan...Mysterieuzer dan The abyss". En daaronder de filmtitel: Humanoids from the deep. Let wel: die aanhalingstekens horen erbij. Oude truc. "Onvergetelijk", "Een van de beste films aller tijden". Plaats een wervende kreet tussen aanhalingstekens en het volkomen uit de lucht gegrepen oordeel krijgt vanzelf een zweem van geloofwaardigheid mee. In het onderhavige geval is de illusie echter flinterdun, want de oorsprong van de kreet wordt niet vermeld. Dat is sympathiek, want eerlijk. En zeker niet zo pathetisch als die bioscoopadvertenties vol kreten die men uit de Amerikaanse ether heeft geplukt. "Best film of the year!" - GMKR Radio, Boston. "*****" - WTYZ Radio, Michigan. En nou allemaal naar die film, want de Amerikaanse Vereniging van Zend Amateurs rept unaniem over een meesterwerk.
Nee, dan "Huiveringwekkender dan Leviathan...Mysterieuzer dan The abyss". Moet je gezien hebben. Is enger dan Leviathan! Een merkwaardige aanbeveling. Dat men naar het spectaculaire en vooral peperdure The abyss verwijst is begrijpelijk. Iedereen kent regisseur James Cameron van twee delen The terminator, verhuurtoppers van de bovenste plank en de grootste inspiratiebron voor mensen die videohoesjes volschrijven. Telkens wanneer een van de honderden medewerkers van Camerons moderne klassiekers bij een nieuwe film betrokken is staat er prominent "Van de makers van The terminator" op de hoes. Dat klinkt allicht beter dan "Van de makers van Leviathan". Die is namelijk niet zo best en dus allang vergeten. Niet geheel toevallig stammen The abyss en Leviathan beiden uit 1989. Oorzaak en gevolg: Cameron maakt voor zo'n honderd miljoen dollar een onderwaterfilm, iedere B-filmproducent met enig zakelijk inzicht doet hetzelfde, maar dan voor een habbekrats. Het werd een kletsnat filmjaar.
Maar haakt het nieuwe Humanoids from the deep nu in op een acht jaar oude en reeds lang verdampte trend? Nee, het wordt nog gekker. Negen jaar voordat Cameron het ruime sop koos maakte ene Barbara Peeters (waar is zij nu?) een hilarisch stompzinnige B-film over een stel zeemonsters dat zich vergrijpt aan de vrouwelijke inwoners van een Amerikaans kustdorp. Dit met het doel zich voort te planten. Ranzig, maar te stupide om echt stuitend te zijn. Titel: Humanoids from the deep. Inderdaad, de nieuwe Humanoids van regisseur Jeff Yonis is een goeddeels getrouwe remake van de Humanoids van Barbara Peeters, maar dan iets minder ranzig en aanmerkelijk minder vermakelijk.
Maar de namen van Peeters en Yonis doen er eigenlijk niet toe. Het onzalige idee voor deze nieuwe humanoïden is ontsproten aan het brein van Roger Corman, B-filmkoning par excellence en sinds de jaren zestig de mecenas van menig jong Amerikaans talent. Waarbij de namen van Coppola, Scorsese en Jonathan Demme, allen bij Corman begonnen, meer tot de verbeelding spreken dan die van Peeters en Yonis. Corman is een instituut. En dus is het pijnlijk om te zien hoe hij nu zijn halve produktie-oeuvre aan het herkauwen is. Humanoids from the deep is slechts het topje van de ijsberg. En over ijsbergen gesproken: James Cameron, die van The abyss, is nog altijd druk bezig met Titanic. Met een budget van tweehonderd miljoen dollar de duurste film aller tijden. Zonder aanhalingstekens. En diezelfde Cameron begon zijn loopbaan bij, jawel, Roger Corman.
"Huiveringwekkender dan Leviathan...Mysterieuzer dan The abyss". Ik dacht het niet. Maar het moet raar lopen wil 1997 niet een ouderwets kletsnat filmjaar worden.

Bart van der Put
Humanoids from the deep is te huur vanaf 22 juni (Arcade Pictures).

Naar boven