Video - september 1997, nr 181

Een selectie uit de videotheek van nieuwe, interessante en curieuze films die niet in de bioscoop zijn uitgebracht.


Unforgettable
John Dahl
Enige aangename verwachting is hier op zijn plaats. Na de persoonsverwisseling van Nicolas Cage en Dennis Hopper in Red rock west (1993) en de bikkelharde strijd tussen Linda Fiorentino en Bill Pullman in The last seduction (1994) weten we dat John Dahl veel te bieden heeft. Liefdevolle kennis van film noir-conventies, een goed gevoel voor suspense en uitstekend geschreven scenario's vol fraaie plotwendingen en scherpe dialogen, daar heeft Dahl zijn in korte tijd opgebouwde faam aan te danken. En velen zijn hem dankbaar voor de ontdekking van Linda Fiorentino, die inmiddels is toegetreden tot de blockbuster-divisie - zie haar patholoog-anatome in
Men in black - maar die haar beste rol speelde als rijkelijk uitvergrote femme fatale in The last seduction. Helaas, Dahl stelt teleur met zijn vierde film (het debuut heet Kill me again, 1989). Unforgettable onderscheidt zich nog maar nauwelijks van een doorsnee Hollywood-produktie: zo'n thriller waarbij je halverwege de rit een voorsprong hebt genomen op de personages die ze niet meer inhalen en waarbij je zit te wachten op de obligate gewelddadige finale. Tot nu toe sloeg Dahl dan nog minstens drie zijweggetjes in, nu volgt hij braaf het uitgezette spoor. Dit keer speelt hij minder met genre-conventies en heeft hij zijn handen vol aan het bizarre uitgangspunt. Politie-patholoog dr. Krane (Ray Liotta) wordt verdacht van moord op zijn vrouw, maar ziet dankzij de experimenten met geheugenoverdracht van dr. Briggs (Linda Fiorentino) een kans om zijn onschuld te bewijzen. Hij hoeft alleen maar de herinnering van zijn dode vrouw over te nemen en de moordenaar te pakken. Echter, de ervaring smaakt naar meer en het wordt een behoorlijk zooitje in Liotta's hoofd met herinneringen van anderen. Nieuw is het niet: de heftige herbeleving van andermans ervaringen maakte in Strange days heel wat meer indruk. Liotta's aanwezigheid is minder pregnant dan gebruikelijk, Fiorentino loopt in een ontluisterend truttige rol de hele film achter hem aan te sukkelen. Het slotbeeld, gelouterde papa met dochtertjes tussen herfstbladeren, lijkt bepaald niet satirisch bedoeld. John Dahl is de ironie voorbij.
Mark Duursma
Te huur vanaf 30 september (Buena Vista Home Entertainment).


If these walls could talk
Cher en Nancy Savoca
Het Amerikaanse betaal tv-station HBO is verantwoordelijk voor heel wat interessant filmmateriaal. In de snelle wereld van de televisie is immers meer mogelijk met kleinere budgetten. Dit drieluik over de moeilijke keuze die abortus altijd is, zou in Hollywood door geen enkele studiobaas zijn aangeraakt. Maar dankzij HBO kan Demi Moore laten zien dat ze een fantastische actrice is, en mag Cher haar regietalent bewijzen. Zouden de dames al eerder keihard op Hollywoods glazen plafond zijn gestuit? Hoe kan het anders dat Moore haar borsten eerst opblaast tot tieten om een stripper te spelen en ze even later leeg laat lopen omdat ze ze als GI Jane niet meer nodig heeft? Waarom heeft Cher nog veel meer aan haar lichaam laten verbouwen, terwijl ze via infomercials haar eigen cosmeticalijn probeert te verkopen? Deze vrouwen hebben waanzinnig veel talent! Waarom komt dat er niet uit? If these walls could talk toont een verwarde Demi die haar personage - een zwangere weduwe - een zeldzame diepte meegeeft. Cher speelt de gedecideerde directrice van een abortuskliniek in het fragment dat ze zelf regisseerde met veel gevoel voor detail en drama. De overige twee delen zijn geregisseerd door de schromelijk genegeerde Nancy Savoca, een filmmaakster die al eerder met Dog fight en Household saints vrouwenthema's behandelde. Zij schreef ook de scenario's voor het drieluik. De drie fragmenten (1952, 1974, 1996) laten zien dat abortus vooral een moeilijke gevoelskwestie is, waar alleen de vrouw zelf antwoord op kan vinden, of abortus nu makkelijk te regelen is of niet. Op huiveringwekkende wijze waarschuwt het laatste deel voor religieus fanatisme, dat de tijd genadeloos terug probeert te draaien.
Thessa Mooij
Te huur sinds 23 augustus (Arcade Movie Company).

If these walls could talk: Demi Moore houdt peignoir aan.


Mulholland Falls
Lee Tamahori
Met Once were warriors had Nieuw-Zeeland in 1994 een geweldige publiekstrekker van eigen bodem. Tamahori's regiedebuut bracht er zelfs meer op dan Jurassic Park. Ook op filmfestivals, denk aan Rotterdam '95, stond het publiek voor dit veelbesproken, rauwe familiedrama, waarin van top tot teen getatoeëerde Maori's optraden, in de rij. Zoals het menig succesvol filmmaker dan vergaat, werd ook Tamahori onmiddellijk Hollywood binnengeloodst en kon hij voor zijn tweede speelfilm Mulholland Falls over een stel acteurs beschikken waar menigeen zijn vingers bij aflikt. Dat er aan Nick Nolte, Chazz Palminteri, Michael Madsen, Chris Penn, John Malkovich, Treat Williams en Melanie Griffith vervolgens geen enkel plezier te beleven valt, is tamelijk schokkend. De heren kregen allemaal zo hun speeltjes toebedeeld, variërend van een atoombom tot een seksbom. Het verhaal over het nogal creatief opererende groepje politierechercheurs dat in het Truman-tijdperk een generaal op het spoor komt die op zijn nucleaire testterrein terminale kankerpatiënten verbergt, raakt echter kant noch wal. En wanneer zo'n buitengewoon geforceerd scenario ook nog eens bijzonder vlak wordt uitgewerkt, blijft er van de thriller - die Mulholland Falls eigenlijk had moeten zijn - niet veel over. Doordat de meeste scènes de studiosfeer niet ontstijgen, het licht hel en lelijk is, de hier en daar aan Bernard Herrmann herinnerende muziek geen enkel spanningseffect veroorzaakt en de vele overvloeiers regelrechte lapmiddelen zijn, valt Tamahori behoorlijk door de mand. Voor hem dit keer geen festivals en uitverkochte zalen, maar een terechte plek in het videorek.
Belinda van de Graaf
Te huur vanaf 23 september (PolyGram Video).

Mulholland Falls: rechercheurs in nucleair testgebied.


Once upon a time...when we were coloured
Tim Reid
Nostalgie is het sleutelwoord. Zacht-strelende plaatjes van zonovergoten katoenvelden, kaartende mannen op houten veranda's, vroegwijze jongetjes met grote petten, zwarte old-timers op zandweggetjes. Begeleid door een sfeervolle blues-gitaar. En natuurlijk de voice-over van de verteller: "Daar kom ik vandaan." Je moet er van houden. Once upon a time...when we were coloured is de verbeelding van het Amerikaanse Zuiden in de jaren vijftig en zestig in al zijn voorspelbare glorie. Het was hard, maar ook heel pittoresk. Wat had de zwarte gemeenschap het zwaar, daar op de plantages. De slavernij was afgeschaft, maar de situatie was nauwelijks verbeterd. Uitgebuit door de witte eigenaren, vernederd door de apartheid, bedreigd door de Ku Klux Klan. Maar men vond steun bij elkaar. Het was een en al saamhorigheid en stille trots, daar in de zwarte gemeenschap. En langzaam groeit het verzet, want de betere tijden zijn in aantocht. Ik-figuur Clifton L. Taulbert, op wiens memoires de film is gebaseerd, wordt geboren in 1946, tussen het katoenplukken door. De film eindigt met zijn vertrek uit het kleine dorpje in Mississippi, begin jaren zestig. Daar tussenin draait alles om blijven in het hopeloze Zuiden of vertrekken naar het beloftevolle Noorden. Clifton tovert de ene zoete herinnering na de andere tevoorschijn, maar het tempo ligt wel erg laag en het blijft wachten op iets dat niet komt. Tegen het einde komt er iets dat niet wordt uitgewerkt: de Glen Allan IJsoorlog, de strijd tussen een zwarte en een blanke leverancier van ijsblokken aan huis. Als dat net zo authentiek is als het klinkt, had ik daar liever een mooie documentaire over gezien.
Mark Duursma
Te huur sinds 19 augustus (Arcade Movie Company).

Once upon a time...when we were coloured: katoenblues.


Nieuw in de videotheek
Maandelijks maakt de Filmkrant een selectie uit het aanbod van nieuwe films in de videotheek. Deze films waren eerder te zien in de bioscoop en zijn toen besproken in de Filmkrant.

Koopvideo
Naar de klote!
ZUSJE
De jurk
Antonia
Evita
Taxi driver
City Hall
Smoke
Fallen angels
The brothers McMullen
Stealing beauty

Huurvideo
Emma
Grace of my heart
Village of dreams
Mon homme
The English patient
Michael Collins
Un air de famille
Kolya
La seconda volta
When we were kings
The van


Kunst - Cult - Kul
Schijnvertoning

Met open vizier en onbegrensde nieuwsgierigheid stort videovorser Bart van der Put zich op verse waar. Is het kunst, cult of gewoon kul?

Vraag een verwoed lezer naar zijn mening over de verfilming van een favoriete roman en de kans is het groot dat het oordeel negatief is. Mike van Diems Karakter is niet hetzelfde als Bordewijks 'Karakter', een verfilming vergt vaak aanpassingen en biedt een subjectieve weerslag van het boek, gezien door de ogen van de scenarioschrijver en de regisseur. Wie wegloopt met het boek loopt al snel weg uit de film en voelt zich geroepen het voor de oorspronkelijke auteur op te nemen, zeker wanneer die zelf niet in staat is een mening te geven, zoals wijlen Bordewijk. Waar lezers geen blad voor de mond hoeven te nemen ligt dat bij nog levende schrijvers wier werk wordt verfilmd anders. Wanneer een auteur de filmrechten over een roman verkoopt geeft hij zijn werk willens en wetens uit handen, bij klachten achteraf kan de bal dus gemakkelijk teruggespeeld worden. De positie van een schrijver wiens roman bij verfilming door de mangel wordt gehaald is weinig benijdenswaardig. Zijn kindje is vermoord en hij heeft er nog geld aan verdiend ook.
Geen enkele hedendaagse auteur heeft zoveel kindjes verkocht, en vervolgens vermoord zien worden, als Stephen King. Zijn frequent verschijnende horrorromans zijn ongekend populair en daarmee ook erg in trek in Hollywood, maar bij iedere verfilming dienen zich dezelfde problemen aan. King schrijft vuistdikke verhalen die zich niet altijd even gemakkelijk laten indikken, hanteert de gedachtenstroom van zijn personages als stijlmiddel en kiest vaak voor een bovennatuurlijke afwikkeling, die lekker wegleest, maar in een film zelden werkt. Nu verkeerde ik altijd in de veronderstelling dat David Cronenbergs The dead zone, George Romero's The dark half, Rob Reiners Misery en bovenal Stanley Kubricks sublieme The shining schoolvoorbeelden van de geslaagde romanverfilming vormen, maar uitgerekend in het laatste geval is de auteur, en met hem zijn meest rabiate lezers, een andere mening toegedaan. Kubrick heeft weliswaar een sterke horrorfilm gemaakt, zo stellen King en co, het is geen goede adaptatie van het boek, maar een te persoonlijke en te beknopte interpretatie van de regisseur. Om de omvang van zijn romans recht te doen ging King een paar jaar geleden met televisiemaatschappij ABC in zee. Dat resulteerde eerder in de miniseries It, The Tommyknockers, The stand en The Langoliers, waarvan alleen de eerste slechts half geslaagd te noemen is.
En nu is er dan de viereneenhalf uur durende versie van 'The shining', waarin een probleemgezin de winter doorbrengt in een geïsoleerd en door geesten bevolkt hotel. King herstelde in zijn eigen scenario de omissies van Kubrick en het oorspronkelijke, voorspelbaar traditionele einde en koos Mick Garris voor de regie. Garris maakte eerder de teleurstellende King-adaptaties Sleepwalkers en The stand en is geliefd bij de schrijver omdat hij geen letter aan diens scenario's verandert. Nu is het scenario van Stephen King's The shining op zich een adequate bewerking van het boek, waarin de gedetailleerde uitwerking van de personages zeker overtuigt, maar de vorm van een over drie avonden uitgesmeerde en door reclameblokken onderbroken miniserie dicteert dat er ieder kwartier een vaak erg geforceerde cliffhanger in zit om de kijker vast te houden. En dat pakt vooral in de eerste twee uur slecht uit. Voeg daaraan toe dat Garris er niet in slaagt het isolement van het ingesneeuwde hotel voelbaar te maken of de spanning fatsoenlijk op te voeren en wat rest is een zwakke versie van een aardige roman, waarin alleen het acteurstrio Steven Weber, Rebecca De Mornay en de jonge Courtland Mead als hun zoontje nog redelijk overeind blijft. Toch is deze nieuwe Shining niet zonder waarde: King en Garris hebben onbedoeld bewezen dat een persoonlijke bemoeienis van een auteur bij een romanverfilming niet altijd goed uitpakt. Zeker niet wanneer het alternatief Stanley Kubrick heet.

Bart van der Put
Stephen King's The shining is te huur vanaf 16 september (Warner Home Video).

Naar boven