Video - januari 1998, nr 185

Een selectie uit de videotheek van nieuwe, interessante en curieuze films die niet in de bioscoop zijn uitgebracht.


Get on the bus
Spike Lee
In oktober 1995 werd in Washington de 'Million Man March' gehouden. Op initiatief van moslimprediker Louis Farrakhan kwamen honderdduizenden zwarte Amerikaanse mannen bij elkaar om niet alleen de discriminatie in de Amerikaanse samenleving aan te klagen, maar ook de hand in eigen boezem te steken. Farrakhan bezwoer hen dat zij betere echtgenoten en vaders moesten worden. Het evenement was niet onomstreden, omdat de zwarte leider niet terugschrok voor een antisemitische uitspraak meer of minder. Ook omringde de prediker zich met een geüniformeerde hofhouding van lijfwachten die gerecruteerd leek uit het leger. En tenslotte was het exclusieve mannelijke karakter van de bijeenkomst veel zwarte vrouwen een doorn in het oog. Filmmaker Spike Lee (40), die een solidair-kritische positie in de zwarte gemeenschap inneemt, liet zich inspireren door de mars, en de vele contradicties daarin, met als resultaat zijn misschien wel belangrijkste film. Get on the bus voert een groepje zwarte mannen op dat vanuit Los Angeles een driedaagse busreis maakt om in Washington aan de mars deel te nemen. Het groepje is een doorsnede van de zwarte mannelijke bevolking: jong en oud, ongeschoold, hoog opgeleid, hetero, homo, en last but not least, want er wordt een punt van gemaakt, niet allemaal even zwart. Deze diversiteit stelt Spike Lee, of misschien vooral scenarist Reggie Rock Bythewood, in staat een overzicht te geven van de opvattingen van zwarte Amerikaanse mannen over hun relatie met de blanke wereld, hun opvattingen over vrouwen en hun positie in de zwarte gemeenschap. Het resultaat is een indringende film, die vooral gaat over de onderlinge verschillen tussen zwarte Amerikaanse mannen, die in fraaie en heldere dialogen worden uitgevochten. Heikele punten als machogedrag, seksisme, homohaat, geweld en de juiste definitie van zwart-zijn, komen uitvoerig aan bod. De zwarte mannelijke gemeenschap blijkt onderling zo weinig solidair, dat Spike Lee aan het eind van de film een U-bocht moet maken om de kijker toch nog met een positief gevoel naar huis te sturen. In het ongeloofwaardige slot laat hij de oudste deelnemer in de bus aan een hartaanval sterven, waarna van hem een speech wordt gevonden die hij tijdens de mars had willen voorlezen. In een dramatisch maar ook sentimenteel betoog roept hij zwarte mannen op tot meer gemeenschapszin, het afzweren van geweld en het zich verantwoordelijk voelen voor hun vrouwen en kinderen. Mooie woorden, maar in het licht van het voorafgaande van een hoog utopisch gehalte. Get on the bus is een belangrijke film, maar in Nederland moeten we naar de videotheek om hem te kunnen zien, omdat distributeur Columbia TriStar het verdomt om hem in de bioscoop uit te brengen. Daarmee wordt niet alleen filmmaker Spike Lee geschoffeerd, maar wordt ook duidelijk hoe deze distributeur over het bioscooppubliek denkt. Men ziet u liever naar
Home alone 3 gaan. Eindelijk kunnen we het woord schandalig weer eens gebruiken.
Jos van der Burg
Te huur vanaf 6 januari (Columbia TriStar Home Video).

Get on the bus: een goed gesprek onderweg.


Leo Tolstoy's Anna Karenina
Bernard Rose
Leo Tolstoj had duizend bladzijden nodig voor zijn analyse van het Rusland van de jaren tachtig van de vorige eeuw. Regisseur Bernard Rose, ook verantwoordelijk voor het scenario, heeft honderddrie minuten nodig. Elke verfilming van 'Anna Karenina' krijgt noodgedwongen een Readers Digest-karakter. Ook deze nieuwe versie van Rose vliegt door het boek. Gezien de titel is het duidelijk dat Rose zich meer gericht heeft op de roman dan op de voorgangers die zich aan het klassieke liefdesverhaal waagden. Meer dan een aantal voorgangers maakt Rose plaats voor een aantal subplots die om de centrale romance heendraaien. In zijn versie valt de dood van de titelheldin ongeveer samen met de geboorte van de schrijver. Grote verschil met de bekende westerse speel- en televisiefilms die zijn gebaseerd op het werk van Tolstoj is dat Rose naar Rusland vertrok voor de opnamen. De soirées waar Graaf Vronsky en Anna Karenina om elkaar heen draaiden zijn gefilmd in de paleizen van de Russische adel in Moskou en Sint Petersburg en de Russische buitens die zo ver van Moskou lagen, liggen nu inderdaad ver van Moskou. En het helpt dat de kerk waar Kitty en Lewin trouwen een echte Russisch orthodoxe kerk is. Rose gebruikt zijn spectaculaire lokaties optimaal met lange shots die door de eindeloze gangen en trappenhuizen voeren. Het decor geeft gewicht aan de traditie en de sociale conventies waaraan de personages trachtten te ontsnappen. Rose, regisseur van de moderne horrorklassieker Candyman, heeft een gedegen verfilming gemaakt, waarbij Sophie Marceau mooi zit te smachten als Anna en Sean Bean haar tegenspeler is. Er zijn fraaie bijrollen voor James Fox als de getergde Karenin en Alfred Molina als de idealistische Lewin. En er is een fijn orkest onder leiding van Georg Solti. Wat wilt u nog meer: instant Tolstoj voor mensen die maar honderddrie minuten over hebben.
Mark Moorman
Te huur als importvideo (De Filmfreak).


Idiot box
David Ceasar
Een mislukte overval levert misschien wel een beter onderwerp voor een speelfilm op dan een overval waarbij de daders rijk en gelukkig worden. Klassiekers als The killing en Reservoir dogs laten stapje voor stapje zien hoe die perfect ogende misdaad op een fiasco uitloopt. Ook in de Australische film Idiot box wordt de voorbereiding tot een bankoverval uit de doeken gedaan, maar zelden zal al zo snel duidelijk zijn dat zaak volledig in de soep zal lopen. Dat de twee nietsnutten Kev en Mick een bank willen beroven, was eigenlijk een bevlieging. Ze hangen de hele dag met een sixpack in de hand voor de 'idiot box', en zo'n overval leek hen wel geinig. Via via kopen ze de wapens, vinden een derde maat die hen opwacht en stelen een vluchtauto, hetgeen allemaal bijzonder amateuristisch verloopt. Het doel van regisseur David Caesar is dan ook niet om een spannende misdaadthriller te maken. Hij laat op komische wijze zien hoe een aantal stuntels de verveling probeert te verdrijven, en eens flink uit de band willen springen. Aanvankelijk lijkt het erop dat David Caesar niet zo goed kan kiezen om welke personages zijn film nu draait. Hij laat een aantal verhaallijnen parallel lopen, die aanvankelijk nogal verwarrend zijn, maar in een krachtig slot wel op hun plaats vallen. In ieder geval heeft Caesar de kwajongens-achtige bravoure volgens beproefd model in beeld gebracht, met veel harde muziek en snel gefilmde scènes. Het is daarom niet verwonderlijk dat deze film onherroepelijk tot de Australische
Trainspotting werd gebombardeerd.
Pieter Bots
Te huur als importvideo (De Filmfreak).


Un héros très discret
Jacques Audiard
Een van de meest enthousiast ontvangen Franse films van de laatste tijd schopte het tot nu toe in Nederland niet verder dan vertoningen in Maison Descartes en in het fake-programma van het Filmfestival Rotterdam. Distributeurs lieten de film, in competitie in Cannes 1996, links liggen. Zelfs een reguliere uitbreng op video zat er niet in, de betere videotheek moet de film via Engeland importeren. Curieus en onterecht, want Un héros très discret is een uiterst originele en amusante film, die op dit moment fraai aansluit bij de Hollandse boter op het hoofd als het gaat om het eigen oorlogsverleden. Kort na de bevrijding verlaat een jonge vertegenwoordiger de Franse provincie en vestigt zich in Parijs. Hij raakt in de ban van verzetshelden die tijdens de oorlog in Londen hebben gezeten en weet zich met list en bedrog een plek te verwerven in het joviale veteranencircuit. Niemand kent hem, iedereen denkt dat de ander hem kent. Juist zijn ongebondenheid maakt hem voor de overheid geschikt om te adviseren over het verzetsverleden van anderen en hij krijgt een hoge militaire functie in de bezette Franse zone in Duitsland. Ook daar maakt hij furore met zijn gefingeerde heldendaden, totdat hij door liefde en gewetensnood wordt ontmaskerd. Als raamvertellers in het heden fungeren historici, betrokkenen die destijds bedrogen zijn en de bejaarde 'held' die op zijn leven terugkijkt, stijlvol-ironisch vertolkt door Jean-Louis Trintignant. Het gegeven is prachtig en even absurd als geloofwaardig. Veel van die geloofwaardigheid dankt regisseur Audiard aan hoofdrolspeler Mathieu Kassovitz, die de wat ouwelijke, klassieke sfeer van de film uitstekend aanvoelt. Na La haine was Kassovitz de hoop van de Franse film, maar na zijn ongelooflijke misser Assassin(s) - te zien in Rotterdam, ergernis gegarandeerd - kan hij als regisseur worden afgeschreven. Geen nood, want als acteur heeft Kassovitz, in deze film gesecondeerd door Sandrine Kiberlain en Anouk Grinberg, ongetwijfeld een mooie toekomst. Zonder het effectbejag uit zijn eigen films toont Kassovitz zich een ingetogen variant van Woody Allens Zelig: een kameleon en een fantast, te aandoenlijk om te veroordelen. De wijze waarop hij zonder uitnodiging op een reünie weet binnen te komen is meesterlijk. De zelfgemaakte held verheft bedrog tot kunst en heeft daar ook achteraf geen moeite mee, want hoort misleiden niet bij het leven?
Mark Duursma
Te huur als importvideo, verschenen bij Artificial Eye als Self made hero.

Un héros très discret: Mathieu Kassovitz en Sandrine Kiberlain.


Nieuw in de videotheek
Maandelijks maakt de Filmkrant een selectie uit het aanbod van nieuwe films in de videotheek. Deze films waren eerder te zien in de bioscoop en zijn toen besproken in de Filmkrant
(zie ook de Filmkrant zoek-pagina).

Koopvideo
Eerste vier films in een tiendelige reeks Hollywood-klassiekers van MGM, uitgebracht door Warner Home Video:
Some like it hot - Billy Wilder
Dr. Zhivago - David Lean
Casablanca - Michael Curtiz
Gone with the wind - David O. Selznick

Trois couleurs: bleu, blanc en rouge - Krzysztof Kieslowski
Burnt by the sun - Nikita Michalkov
The island of Dr. Moreau - John Frankenheimer

V.l.n.r.: Juliette Binoche in Trois couleurs: bleu, Irène Jacob in Trois couleurs: rouge, Julie Delpy in Trois couleurs: blanc.

Huurvideo
The trigger effect - David Koepp
Cold comfort farm - John Schlesinger

Naar boven