Nieuws - oktober 1998, nr 193
Jonge filmmakers
Gaat het gebeuren? Breekt een jonge generatie Nederlandse filmmakers definitief door? Volgens het Nederlands Film Festival is dat inderdaad het geval. Het is daarom geen toeval dat Hany Abu-Assads Het 14e kippetje het festival opent. Over hoe dat nu precies zit met het aanstormende jonge talent gaat het in jongerenfestival De opkomst, dat van 23 tot en met 25 oktober, steeds van 16.00 tot 18.00 uur, in filmtheater 't Hoogt in Utrecht wordt gehouden. Op 23 oktober praten producenten Marc Bary en Ilana Netiv van IJswater Films, die onder meer Sur place, De Poolse bruid en Het 14e kippetje op hun naam hebben staan, over hun werkwijze en hun opvattingen over het producentschap. Een dag later is Lodewijk Crijns (Lap rouge, op het Filmfestival Rotterdam gaat zijn nieuwe film Jezus is een Palestijn in première) te gast. Op 25 oktober praten videokunstenaar Jeroen Kooijmans (maker van 'videograffiti') en videoclip- en commercialregisseur Wim van der Aar (clips van o.a. Loïs Lane) over hun vak. Informatie: 030-2328384.
Local Heroes
Een bijzonder filmprogramma wordt op 15 en 16 oktober vertoond in bioscoop Alhambra in Enschede. Local Heroes heet het festival, dat geheel gewijd is aan gehandicapten. De documentaires, speelfilms, muziekvideo's en animatiefilms die gedraaid worden, zijn gemaakt door gehandicapten, met gehandicapten of gaan over gehandicapten en geven een ander beeld van mensen met een handicap dan de media doorgaans doen. Op het programma staan onder meer korte films uit Amerika, Chili, India, Tsjechië en Polen. Zo is er een portret van de gehandicapte Amerikaanse stand-up comedian Fred Burns, een documentaire over een blinde Indiër die de kost verdient voor zijn familie als zanger bij rituele gebeurtenissen, en een film over de Engelse, grofgebekte gehandicapte drummer en rapper Mat Fraser. Tijdens het festival zijn enkele filmmakers met hun hoofdrolspelers aanwezig als speciale gasten om vragen van het publiek te beantwoorden. Overdag wordt een speciaal filmprogramma vertoond voor scholieren, 's avonds zijn de films voor iedereen toegankelijk. Informatie: 074-2426520.
No Wave
De New-Yorkse underground-filmscene No Wave, die aan het eind van de jaren zeventig ontstond in de East Village, geldt als belangrijke voorloper van wat we nu kennen als de 'independent film'. Onder invloed van het punkcredo 'do it yourself' en de introductie van de relatief goedkope Super 8-film namen steeds meer kunstenaars de camera ter hand om vaak revolutionaire films te maken. Deze No Wave Cinema staat centraal op het filmprogramma Cinema Wave No Wave Cinema 1978-1987 dat van 21 tot en met 25 oktober plaatsvindt in De Balie (Amsterdam) en 't Paard (Den Haag). Onder de veelal korte en onbekende films die speciaal voor dit programma naar Nederland gehaald zijn, bevinden zich titels van nu bekende kunstenaars als Jim Jarmusch, Abel Ferrara, John Lurie en Kathryn Bigelow. Vrouwen speelden een belangrijke rol in de No Wave Cinema; thema's als seksualiteit en feminisme werden door hen op een vrije, onafhankelijke manier naar voren gebracht. Het programma Cinema Wave No Wave Cinema is een samenwerking van Cinema De Balie en 't Paard met Matthew Yokobowski, assistent-curator van het Whitney Museum of Modern Arts te New York. Yokobowski zal een lezing geven over zijn onderzoek naar No Wave Cinema, ondersteund door nog niet eerder in Europa vertoond filmmateriaal. Informatie: 020-5535160.
Erotiek en dood
Passionele liefde, seksuele obsessies, impotentie en doodsdrift vieren hoogtij tijdens de Japanse filmweek die onder de noemer 'Erotiek en dood' door het Rotterdamse Lantaren/Venster van 1 tot en met 7 oktober wordt georganiseerd. Zeven Japanse films zijn er tijdens de week te zien: Diary of a mad old man van Lili Rademakers (1987, over een oude, impotente man die een seksuele obsessie koestert voor zijn schoondochter), Irezumi van Yoichi Takabayashi (een van de publieksfavorieten van het Filmfestival Rotterdam in 1983, over liefde en tatoeages), L'empire des sens van Nagisa Oshima (1976, een onverbloemd erotische film), L'empire de la passion van dezelfde regisseur (1978), Utamaro's world van Akio Jissoyi (1976, erotische film over een achttiende-eeuwse voyeuristische Japanse schilder) en de klassieker Vrouw in het zand van Hiroshi Teshigahara (1964). Speciaal voor de filmweek is bovendien de film Kagi (De sleutel) van regisseur Kon Ichikawa uit 1959 vanuit Japan geïmporteerd. Kagi werd in 1959 bekroond met de Gouden Palm van het Filmfestival in Cannes, maar is desondanks nog niet eerder in Nederland te zien geweest. In Kagi merkt een man van middelbare leeftijd dat hij op seksueel gebied steeds minder presteert; een ongemak dat hem gaat obsederen. De film biedt een beklemmend beeld van een geïsoleerd gezin waarin ongewone en harde psychologische confrontaties plaatsvinden. De Japanse filmweek kwam tot stand in samenwerking met het RO theater, dat in oktober een toneelbewerking presenteert van 'De sleutel', het boek van Tanizaki waarop ook de film gebaseerd is. Informatie: 010-4361331.
Irezumi: te zien op het festival 'Erotiek en Dood'.
Filmdiva Bos
De Nederlandse filmpionier Maurits Binger gaf tussen 1912 en 1923 leiding aan de beroemde Filmfabriek Hollandia. Dit 'Hollywood aan het Spaarne' (Haarlem) vormt de bakermat van de Nederlandse filmindustrie en produceerde tientallen speelfilms en documentaires. Het grootste deel daarvan is verloren gegaan. Maar nadat in 1994 al Bingers film Het geheim van Delft (1917) werd teruggevonden, kwam twee jaar later ook zijn verloren gewaande Toen 't licht verdween (1918) weer boven water. Het Nederlands Filmmuseum heeft de film inmiddels zo goed mogelijk geconserveerd en gereed gemaakt voor heruitbreng. Toen 't licht verdween is een onvervalst melodrama, met opnieuw filmdiva Annie Bos in de hoofdrol. Zij speelt een zangeres annex huisvrouw die met lede ogen moet toezien hoe haar man door een andere vrouw wordt verleid. Zelfs haar zang kan hem niet terugwinnen. Het tragische einde van de film werd destijds afgekeurd door de katholieke kerk. Voor een stille film is het opmerkelijk dat muziek zo'n belangrijke rol speelt. Speciaal voor de heruitbreng hebben vier studenten Muziektechnologie van de Hogeschool van de Kunsten in Utrecht onder begeleiding van Rens Machielse een nieuwe score bij de film gemaakt, die tijdens de vertoningen zal worden uitgevoerd. Tijdens het Nederlands Film Festival in Utrecht zal Toen 't licht verdween zijn herpremière beleven, gecombineerd met een discussie over Filmfabriek Hollandia. Op 2, 3 en 4 oktober zal de film te zien zijn in het Nederlands Filmmuseum te Amsterdam en tenslotte nog op 5 oktober in het Haags Filmhuis.
King of Super 8
De trashy Super 8-films van Danny Plotnick werden vorig jaar door Quentin Tarantino ontdekt, waarna zijn naam ook in Europa begon rond te zoemen. Zijn no budget-films hebben vooral mensen aan de zelfkant van de samenleving in de hoofdrol, maar getuigen ook van een hoog meligheidsgehalte. 't Paard in Den Haag vertoont in het kader van Future Screen zijn naar 16mm overgezette filmpjes op 9 en 10 oktober. Ook De Effenaar (Eindhoven), Vera (Groningen), Doornroosje (Nijmegen) en popifilm (Rotterdam) wordt gefêteerd op Danny Plotnicks net niet hippe personages. Plotnick zal zelf aanwezig zijn bij alle vertoningen.
Duitse spiegel
In de Nederlandse bioscopen is er nog weinig van te merken, maar de Duitse speelfilm zit de laatste jaren aardig in de lift. Er wordt zelfs gesproken van een Neue Deutsche Welle: een nieuwe golf. Jonge filmmakers als Tom Tykwer, Peter Lichtefeld en Wolfgang Becker behoren tot de aanstormende talenten. Van hen zijn van 1 tot en met 11 oktober films te zien tijdens de eerste editie van Filmspiegel, een Nederlands-Duits filmfestival, dat tegelijkertijd plaatsvindt in verschillende Nederlandse steden en in het Duitse Münster. In Münster mag het Duitse publiek kennismaken met recente Nederlandse films, terwijl in Arnhem (Filmhuis), Nijmegen (Cinemariënburg), Enschede (Concordia Cinema), Zwolle (Het Fraterhuis), Amsterdam (Kriterion) en Deventer (filmhuis De Keizer) gedurende deze week minimaal zeven Duitse films te zien zijn. Het festival wordt op 1 oktober in Deventer geopend met de voorpremière van Comedian Harmonists van Joseph Vilsmaier, een film over een close-harmony groep uit de jaren dertig die een enorme hit was in Duitsland. Enkele andere titels uit het programma zijn Winterschläfer van Tom Tykwer, Das Leben ist eine Baustelle van Wolfgang Becker, Zugvögel van Peter Lichtefeld, Not a love song van Jan Ralske en Bertolt Brecht - Leben, Revolution und andere gefährliche Sachen van Jutta Brückner.
Winterschläfer van Tom Tykwer beleeft zijn voorpremière op het festival Filmspiegel.
007
In de foyer van de Stadsschouwburg in Heerlen (2000 vierkante meter) vindt op zondag 25 oktober de zevende Internationale Filmbeurs plaats. De beurs staat dit keer in het teken van 007: James Bond. Een uitgebreide expositie over de geheimagent en een informatiestand van de Nederlandse James Bond fanclub maken deel uit van de beurs, waar ook boeken, filmposters, foto's, handtekeningen, video's, speelgoed, games en filmmuziek te kopen en te verkopen zijn. En natuurlijk ook films, camera's en projectoren in 8, 16 en 35mm. De beurs is geopend van 10.00 tot 16.30 uur. Informatie: 045-5620420.
Rotterdam Film Course
Voor de tweede keer organiseert het Filmfestival Rotterdam de Rotterdam Film Course, een filmcursus waaraan zo'n duizend studenten en andere geïnteresseerden kunnen deelnemen. In negen steden (Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Groningen, Maastricht, Utrecht, Breda, Nijmegen en Tilburg) wordt de cursus gepresenteerd. Dit jaar zijn er vier thema's die elk met een apart filmprogramma en inleidingen zullen worden geïllustreerd. 'Wereldcinema' gaat over de rijke filmproductie van Iran; 'Aziatische meesters' behandelt de eigentijdse, baanbrekende Aziatische cinema zoals die wordt vertegenwoordigd door Wong Kar-wai; 'The digital new wave' gaat in op de gevolgen van nieuwe digitale technologieën voor filmmakers - dit onderwerp is tevens het centrale thema van het Filmfestival Rotterdam in 1999 - en 'Low-budget in de lage landen' tenslotte concentreert zich op de low-budget film in Nederland en op de nieuwe generatie jonge regisseurs en producenten. Docenten van de cursus zijn onder meer filmmaker Ian Kerkhof, producenten Jeroen Beker en Frans van Gestel van Motel Films en de Iraanse regisseuse Elli Safari. De cursus start eind oktober en loopt door tot en met half januari 1999. Het complete programma is vanaf 21 september te vinden op de website van het filmfestival: www.iffrotterdam.nl. Aanmelden is mogelijk tot 9 oktober.
The wild bunch
Voor de ware filmliefhebber is film op 70mm niet te versmaden. Van oktober tot maart volgend jaar zullen in een aantal steden regelmatig 70mm-films vertoond worden. In oktober is dat Sam Peckinpah's The wild bunch, de spectaculaire western uit 1968 waarin meedogenloze 'outlaws' - zoals dat hoort - worden achtervolgd door rechtschapen premiejagers. De 70mm-versie van The wild bunch is te zien op 11 oktober om 14.00 uur in Groningen (Camera), 14 oktober om 20.30 uur in Tilburg (Midi), 18 oktober om 20.00 uur in Den Bosch (Theater aan de Parade) en 21 oktober om 21.00 uur in Utrecht (Catharijne).
