Verwacht - december 1998, nr 195

Winter '89 was het jaar waarin het zich allemaal afspeelde. Het begon met de val van de Berlijnse Muur en in rap tempo stond heel Oost-Europa op z'n kop. Regisseur Danniel Danniel (van betoverende kleine films als Ei, Tralievader, Mykosch) heeft die 'winter van de omwentelingen' in een geabstraheerde en vooral universele liefdesgeschiedenis willen verbeelden en daarom alle tijds- en plaatsaanduidingen zorgvuldig in zijn film proberen te vermijden. Desondanks herkennen we Praag en de 'Fluwelen Revolutie', wat het verhaal niet alleen specifiek Oost-Europees maar ook typisch Tsjechisch maakt. Karol en Maria zijn de 'twee koningskinderen' wier liefde niet sterk genoeg was om hun politieke verschillen te overbruggen. Desondanks trouwen deze stijve agent van de geheime dienst en levenslustige kunstacademiestudente, krijgen een kind en groeien dan volgens de regels van het spel uit elkaar. Maria vlucht naar Nederland, gevolgd door hun, inmiddels tot norse tiener opgegroeide dochter. En dan, in oudejaarsnacht 1989, staat Karol plotseling voor hun neus, nu zelf door het regime en de internationale publieke opinie uitgekotst. Dat Danniel ons vervolgens wil doen geloven dat het toch nog goed komt in dit ontwrichte gezinnetje is erg nobel en romantisch, maar moet ontleend zijn aan een scenario wat hij niet heeft verfilmd. Want alleen de belofte van een happy end door een voice-over in een ultrakorte epiloog weet niet te overtuigen.
(Dana Linssen)

Winter '89: de winter van de omwentelingen.

The mask of Zorro staat natuurlijk prachtig op de neus van Antonio Banderas, die zich helemaal uitleeft als de Mexicaanse wreker. Anthony Hopkins staat hem bij als strenge leermeester, die zelf zijn masker aan de wilgen heeft moeten hangen. Zorro verscheen voor het eerst op papier in de roman van Johnston McCulley ('The curse of Capistrano', 1919) en werd een jaar later vertolkt door Douglas Fairbanks sr. in The mark of Zorro, die in december in het Amsterdamse Filmmuseum is te zien. In de jaren vijftig zwaaide Guy Williams met zijn zwaard in de succesvolle tv-serie. Banderas houdt de mythe in ere door te strijden tegen de machtswellustige Spaanse gouverneur, en snijdt woest een 'Z' in allerhande objecten. GoldenEye is het enige wapenfeit van regisseur Martin Campbell, die nu van Zorro een soort James Bond op een paard heeft gemaakt.

The mask of Zorro: Antonio Banderas als woeste wreker.

Return to paradise is geen remake van de gelijknamige film uit 1953, met Gary Cooper op een eiland in de Zuidzee. De titel moet nu ironisch opgevat worden, want het paradijs betreft hier Maleisië, waar een Amerikaan (Joaquin Phoenix) ter dood is veroordeeld wegens marihuanabezit. Zijn twee medeplichtige vrienden zitten al lang en breed thuis na hun seks- en drugsuitspattingen, als de advocaat (Anne Heche) op de stoep staat en hen voor een dilemma stelt. Als zij zich vrijwillig melden bij de Maleisische politie, wordt een negenjarige straf over de drie verdeeld, waardoor het leven van de vriend gespaard blijft. De twee vrienden hopen ieder voor zich dat de ander de straf op zich zal nemen. Regisseur Joseph Ruben (Sleeping with the enemy) varieert met dit drama op het zogenaamde Prisoner's Dilemma, een filosofisch-logisch vraagstuk, waarbij twee gevangenen op elkaar moeten kunnen vertrouwen als zij door de politie gedwongen worden te kiezen tussen een bekentenis met milde straf en een riskantere ontkenning.

Practical magic wordt beoefend door twee heksen, gespeeld door Sandra Bullock en Nicole Kidman. Deze zussen bereiden in hun vrije tijd magische brouwsels en plantaardige shampoos, maar zitten ook met een eeuwenoude vloek opgescheept. Elke man die verliefd op hen wordt, zal binnen onafzienbare tijd sterven, wat wordt aangekondigd door een gluiperige doodskever. Practical magic houdt dan ook het midden tussen romantiek en horror. De kwade geesten die uit het lijk van een van hun minnaars opstijgen, zullen de zwijmelaars onder ons niet kunnen bekoren. Maar echt eng is deze film van Griffin Dunne nu ook weer niet, zodat de griezelfans zich door de mierzoete romantiek moeten heenbijten.

Practical magic: Nicole Kidman en Sandra Bullock verbannen kwade geesten.

Dance with me is de Amerikaanse variant op het Japanse Shall we dance?, waarvan in deze krant een recensie te lezen is. Dance with me pakt de zaken echter wat simpeler aan. Texaanse danslerares (Vanessa Williams) wordt bijgespijkerd door Cubaanse hengst (Latin-fenomeen en soapster Chayanne), die er een passionele dansstijl op nahoudt. Na wat om elkaar te hebben heen gedraaid, vloeien hun bewegingen pas echt samen als de lerares diep in zijn bruine ogen kijkt. Liefhebbers van salsa en tango komen flink aan hun trekken, alhoewel regisseuse Randa Haines nog wel een poging heeft gewaagd de protagonisten - afleidende - diepgang te geven door ex-minnaars en verdwenen vaders op te voeren.

Dance with me: het is heet op de dansvloer.

What dreams may come speelt zich voor een groot deel af in de hemel en de hel, twee geliefde locaties voor films. Men kan er aan de poort worden geweigerd, uit worden teruggestuurd naar aarde om de fouten te herstellen, en de hel levert altijd wel wat aardige plaatjes op. In What dreams may come leert Robin Williams dat je in de hemel alles kunt zijn wat je ter plekke bedenkt. Hij denkt als een schilder, wat handig is voor de film, wat zodoende is alles in een overdonderende kleurenpracht gedrenkt. Tegelijkertijd waarschuwt de film dat zelfmoord automatisch richting hel leidt, want wanhoop is de grootste zonde in de ogen van God. De Nieuw-Zeelandse regisseur Vincent Ward combineert engelkitsch met melodrama, maar brengt vooral een ode aan de fantasie en natuurlijk de liefde, die niet ophoudt na de dood.

The mighty is een lofzang op de verbeelding. Twee kinderen kampen allebei met een gebrek, de één is reusachtig, lomp en een beetje dom, de ander is gestopt met groeien, maar slim. Om de dagelijkse beschimpingen wat dragelijker te maken, trekken ze zich terug in een fantasiewereld, waarin Koning Arthur en de ridders van de ronde tafel de dienst uitmaken. Verwacht geen nieuwe Heavenly creatures, want regisseur Peter Chelsom mikt vooral op de traanklieren. En Kieran Culkin, het broertje van Macaulay, is natuurlijk geen Kate Winslet. Verder is Sharon Stone te zien als liefhebbende moeder. Chelsom kent u wellicht nog door Hear my song en Funny bones, zijn tragikomische blik op derderangs entertainers, die hier helaas amper te zien was. Met The mighty loopt hij nu alvast vooruit op de uitbreng van Simon Birch, over de vriendschap tussen een vaderloos jochie en een dwerg.

The mighty: Sharon Stone speelt moeder van gehandicapt jochie.

The new Swiss family Robinson is Stewart Raffills remake van de avonturenklassieker uit 1960. Het gelukkige gezinnetje, ditmaal aangevoerd door David Carradine en Jane Seymour, vaart ook nu weer het zeegat uit, en stuit in Zuid-Aziatische wateren op een bloeddorstige piratenbende. Het noodlot slaat nogmaals toe als zij schipbreuk leiden. Gelukkig stranden ze op een fotogeniek tropisch eiland, waar zij alle krachten bundelen om de piraten te lijf te gaan. De Kung fu-kunsten van Carradine, opgedaan uit de legendarische tv-serie 'Kung fu' uit de jaren zeventig, zouden daarbij weleens van pas kunnen komen. Medische bijstand is ook gegarandeerd, gezien Seymours ervaringen als dokter in de tv-serie 'Dr. Quinn, medicine woman'.

Mariska Graveland

Shorts! Opzwepend kort

Rondom korte films bestaat een groot misverstand. Het zouden tussendoortjes zijn, vingeroefeningen voor het echte werk. Het genre zou uit gebrek aan geld geboren zijn, of erger nog, uit gebrek aan talent bij de filmmaker, die nog niet voldoende vakmanschap zou hebben om de tanden in een lange speelfilm te zetten. Shorts!, het internationale korte-filmfestival in Amsterdam dat plaatsvindt van 4 tot en met 10 december in Kriterion, hoopt korte metten te maken met dit vooroordeel, net zoals het Holland Animation Festival in Utrecht de animatiefilm van het kinderachtige imago wil verlossen.
Zelden wordt er nog tijdens de reguliere bioscoopvertoning een korte film voor een hoofdfilm geplakt, laat staan dat er een zelfstandig korte-filmblok wordt geprogrammeerd. Buiten het bioscoopcircuit, zoals in het Utrechtse Ekko en tijdens FilmBlik in Den Haag, circuleren al geruime tijd de meest eigenzinnige korte films, vooral van eigen bodem. Shorts! kijkt ook buiten de landsgrenzen, en vertoont films die met succes op buitenlandse festivals hebben gedraaid. Daarnaast opent het festival de deuren voor videoclips die zich nu eens niet in dienst stellen van ijdele bandjes, maar een volwaardige film zijn, of een ontregelend commentaar op de muziek geven. De selectie bestaat onder meer uit The Beasty Boys, Air, Daft Punk, Massive Attack en The Prodigy, die hoogstwaarschijnlijk in een donkere zaal tot meer waardering voor de clip zullen zorgen.
Ook loopt het festival vooruit op het door het Filmfestival Rotterdam aangekondigde programma rondom de digitale cinema, waar ook de filmprogrammering van Paradiso al een lans voor heeft gebroken. Onder het motto van Jean Cocteau: "Film is pas werkelijk een kunstvorm als het net zo toegankelijk is als penseel en papier" worden twaalf films vertoond, die allen met digitale middelen zijn opgenomen, bewerkt en gemonteerd. Hierdoor ontstaat een nieuwe realiteit die nooit werkelijk is opgenomen.
Het competitieprogramma, onder voorzitterschap van Karin Spaink, Fatima Jebli Ouazzani en Ralph Gibbs, bestaat uit zestig films. Het lyrisch gefilmde The sapphire room van Sean O'Brien laat de kijker onderdompelen in de legendarische nachtclub van dezelfde naam in Sidney. Weelderig uitgedoste vrouwen, Chinese en Indiase dansers, zelfs bosjesmannen doen hun best om de bezoeker mee te nemen op "a trip around the globe", zoals de presentator de avond promoot. Ook de olijven in een cocktailglas ontbreken niet. Een van de meest hypnotiserende films is Sheep eat grass van de Nederlandse Esther Rots. Het filmbeeld wordt doorsneden door een kaderbalk, en schiet staccato heen en weer. De handelingen van de hoofdpersoon, een man in schaapskleren, worden opgezweept door uitbundige traporgelmuziek. In de trash-night draait onder andere Fake! van Sebastian Peterson, een film met een 'foute' softporno-sfeer, waarin een vrouw een gangster in een louche bar oppikt. Deze en alle andere avonden worden opgeluisterd met een dj in de foyer. De tien beste films, gekozen door het publiek, zullen als één blok worden uitgebracht door Upstream Pictures, zodat de korte film ook buiten de festivals zijn publiek kan vinden. (Informatie: Kriterion, 020-6231708).

Fake!: trash tijdens het festival Shorts!

Naar boven