Video - december 1998, nr 195

Een selectie uit de videotheek van nieuwe, interessante en curieuze films die niet in de bioscoop zijn uitgebracht.


Office killer
Cindy Sherman
Cindy Sherman werd beroemd met haar fake-fotografie: filmstills uit niet bestaande jaren vijftig B-films. Het waren sfeervolle 'je ziet niet wat je ziet'-beelden waarin ze zichzelf portretteerde als Marilyn Monroe in bevallige pose op de bank, of als Gloria Graham femme fatalig weggedoken in de kraag van haar regenjas. Inmiddels heeft Sherman deze postmoderne maskerades ingeruild voor studies van het binnenste die minder appetijtelijk zijn. Met als nieuwe inspiratiebron kleurrijke horror van de jaren tachtig (van onder meer Dario Argento) toont ze nu wegrottende lichamen en enge ingewanden. Ook haar eerste speelfilm Office killer is van het griezelige soort, zij het met absurdistische knipoog. 'Creepy' kantoormuis Dorine Douglas (Carol Kane) moet gaan telewerken en zint op wraak. Dat deze timide Douglas jaren van onlust in zich draagt kan niet anders gezien haar leven thuis met een bedlegerige, dwingelanderige moeder, en haar leven op een kantoor vol konkelende klerken die alleen maar over, langs en door Dorine heen kijken. Dorine's weg naar onafhankelijkheid gaat over lijken maar is toch niet echt eng, want daarvoor is Shermans filmstijl te gestyleerd en is het spel van bekende actrices als Barbara Sukowa en Molly Ringwald te campy geïnspireerd op 'Absolutely Fabulous'. Shermans camera, die zich gedraagt als een rondhangend kind dat eens onder het bureau kruipt of achter een archiefkast zonder dat iemand de stiekemerd nog opmerkt, maakt het echter wel spannend. En de mysterieus langs het prozaïsch kantoormeubilair drijvende begintitels zijn een kunstwerk op zich.
Jann Ruyters
Te huur vanaf 1 december (RCV Home Entertainment)

Office killer : kantoormuis wordt moordmachine.


Love etc.
Marian Vernoux
Vijfendertig jaar na het verschijnen van Truffauts Jules et Jim, waarin een vrolijk fluitende Jeanne Moreau samen met Oskar Werner en Henri Serre de meest charmante driehoeksverhouding uit de filmgeschiedenis neerzette, presenteert de jonge Franse regisseuse Marion Vernoux Love etc. waarin de beste vrienden 'Pierre et Benoît' voor dezelfde jongedame vallen. Dat Love etc. meer verwantschap vertoont met deze Nouvelle Vague-klassieker dan met bijvoorbeeld het veel recentere en eveneens aanstekelijke Sleep with me, komt doordat Vernoux haar literaire bron (Julian Barnes' roman 'Talking it over') op eenzelfde speelse manier in haar scenario verwerkte. Bij Truffaut was het de anonieme voice-over die rechtstreeks uit de koker van de schrijver kwam. Bij Vernoux zijn het de monologues intérieurs, de rechtuit in de camera uitgesproken monologen, waarmee ze bovendien nog een groot komisch effect weet te sorteren ook. De door de betoverende Charlotte Gainsbourg (Jane Eyre) gespeelde Marie waait als een frisse wind het leven van de twee oude vrienden Pierre (Charles Berling) en Benoït (Yvan Attal) binnen, de een een echte hartenbreker, de ander meer van het verlegen soort. Dat er zich vervolgens een spannende en tevens verrassende ménage-à-trois ontwikkelt, is vooral te danken aan het voortreffelijke scenario. De acteurs walsen door de tragikomische liefdesgeschiedenis heen, daarbij gesteund door amusante dialogen én monologen die elkaar in hoog tempo afwisselen. De fraaie vormgeving en de economische manier van vertellen die nauw aansluit bij de wijze waarop de personages elkaar onverbloemd de waarheid zeggen, maken van Love etc. een behoorlijk zinneprikkelende ervaring.
Belinda van de Graaf
Te huur vanaf heden op import-video (Fox Pathé Home Entertainment)


Two bits
James Foley
De Grote Depressie die Amerika teisterde in de jaren dertig vormt een ideaal decor voor het wat nostalgischer getinte Hollywoodrepertoire. Tegen de achtergrond van armoede, werkloosheid en criminaliteit zijn vooral verhalen over opgroeiende kinderen een dankbaar onderwerp voor filmers die kleinere en grotere waarheden willen verkondigen over het leven en de dood. Two bits is gebaseerd op jeugdherinneringen van Joseph Stephano, die ooit de wereld verblijdde met het scenario van Hitchcocks Psycho. In Two bits tapt de schrijver uit een heel ander, nogal sentimenteel vaatje. De film volgt een Italiaans jongetje dat dolgraag de opening wil bijwonen van het nieuwste bioscooppaleis in Philadelphia, maar daarvoor heeft hij een 'two bit' nodig - 25 cent. Zijn opa heeft hem beloofd dat hij een kwartje krijgt als opa sterft, en dat zou vandaag wel eens het geval kunnen zijn. Terwijl grootvader zijn laatste dag mopperend thuis doorbrengt, probeert het jongetje zijn kwartje zelf op een wat minder rigoureuze manier bij elkaar te sprokkelen. In theorie had Two bits een nostalgische kleine film kunnen zijn waarin een jongetje een aantal levenslessen leert, zoiets als Steven Soderberghs lieve King of the hill. In de praktijk echter zette regisseur James Foley (Glengarry Glen Ross, The chamber) alles op alles om er een zich voortslepend melodrama van te maken. Het emotionele potentieel van het verhaal wordt vakkundig gesmoord in mierzoete druipmuziek en een opdringerige vertelstem. Jerry Barone, het jongetje dat de film moet dragen, weet geen moment sympathie op te wekken voor zijn brandende verlangen om binnen te komen in het filmtheater. Publiekstrekker Al Pacino, gewoonlijk toch spelend als een ongeleid projectiel, maakt zich in de rol van grootvader ernstig schuldig aan under-acting. Als hij dan eindelijk de laatste adem heeft uitgeblazen merk je nauwelijks verschil met daarvoor.
Fritz de Jong
Te huur vanaf 15 december (Laurus Entertainment)


Swept from the sea
Beeban Kidron
Het haardvuur knispert. Buiten waait een oostenwind. Binnen snort de videoband. De melodramatische tearjerker Swept from the sea (oorspronkelijke titel Amy Foster) is perfect voor een druilerige winteravond - wanneer de meest gevraagde titels al uit de videotheek zijn gevlogen. Dit is uiterst verantwoord Victoriaans sentiment, met de nadruk op dat laatste. Gebaseerd op het gelijknamige verhaal van Joseph 'Heart of darkness' Conrad, toont Swept from the sea onoverwinnelijke liefde aan de ruige kust van het Engelse Cornwall. Amy (Rachel Weisz) is een vreemd, zwijgzaam meisje met een sterke affiniteit voor water. Op een dag spoelt de Karpaat Yanko aan, een beer van een vent (gespeeld door Vincent Perez, de held uit
The crow II) die op weg was naar Amerika - het land van puur goud. Amy en Yanko leveren een bittere strijd tegen de steile kustbewoners, die niets ophebben met de 'zigeuners'. Steun krijgen zij enkel van de plaatselijke notabelen (Joss Ackland en Ian McKellen), echter zonder resultaat. Het jonge gezinnetje probeert ondanks natuur- en ander geweld het hoofd boven water te houden, waarbij de emoties hoog oplopen. De episch gefilmde beelden van Cornwall en de zinderende emoties zijn meeslepend voor wie er op een knusse decemberavond zin in heeft.
Thessa Mooij
Te huur vanaf 17 november (Columbia TriStar Home Video)

Swept from the sea: passie in Cornwell.


Nieuw in de videotheek
Maandelijks maakt de Filmkrant een selectie uit het aanbod van nieuwe films in de videotheek. Deze films waren eerder te zien in de bioscoop en zijn toen besproken in de Filmkrant (zie ook de Filmkrant zoek-pagina).

Koopvideo
Het ondergronds orkest - Heddy Honigmann
The full monty - Peter Cattaneo
A life less ordinary - Danny Boyle
Artemisia - Agnès Merlet

Huurvideo
The butcher boy - Neil Jordan
On connait la chanson - Alain Resnais
Who the hell is Juliette? - Carlos Marcovich
Conspirators of pleasure - Jan Svankmajer
Love and death on Long Island - Richard Kwietniowski
Left luggage - Jeroen Krabbé
The replacement killers - Antoine Fuqua
Primary colors - Mike Nichols



De Videovorser
Dreun Voor Detailhandel

Traditiegetrouw wordt de consument voor de feestdagen bestookt met reclamecampagnes voor het ultieme kado. Filmliefhebbers worden momenteel aangesproken met een campagne van Philips, de firma die al jaren beweert dat we met z'n allen de dingen beter moeten maken en daarmee impliciet aangeeft dat diezelfde dingen voorheen niet deugden. De campagne betreft apparatuur voor het afspelen van DVD-schijfjes, waarbij DVD voor Digital Versatile Disc staat. Het is de nieuwe drager voor digitale informatie, die film in optima forma, slijtvast en tegen een redelijke prijs naar de huiskamer brengt. Philips brengt de bioscoop bij u thuis, zo schreeuwt men dan ook in reclamespotjes die speelfilms op de commerciële tv-zenders hinderlijk onderbreken. Slimme zet, want de thuisbioscoop kent geen vervelende onderbrekingen en de film begint altijd op het juiste moment. De vraag is alleen: welke film? Zoals eerder al geconstateerd is valt het Nederlandse aanbod tegen: de liefhebber kan kiezen uit enkele tientallen films en het betreft titels die zich op de grootst denkbare doelgroep richten. Wie echter naar het handjevol speciaalzaken gaat treft daar een ruim en behoorlijk divers aanbod van DVD-schijfjes aan. In kleine letters staat op de verpakking vermeld dat het zogenaamde regio 1 DVD's betreft, en daar wringt de schoen. Want die schijfjes passen weliswaar in de lade van iedere speler, maar worden vervolgens niet altijd afgespeeld, omdat niet iedere speler geschikt is voor regio 1 DVD's. Op aandringen van de grote Amerikaanse filmstudio's is de mondiale markt verdeeld in verschillende regio's, zodat Hollywood kan blijven beslissen wanneer een bepaalde titel in pakweg Taiwan, Ecuador of Nederland verschijnt. De achterliggende gedachte is kraakhelder: wij steken een bom duiten in een film en de bijbehorende reclamecampagne en wij mogen dus beslissen hoe we die film uitbrengen. Daar valt weinig op af te dingen, maar de overeenkomst die Hollywood met de fabrikanten van DVD-apparatuur sloot, zorgt er nu wel voor dat de in regio 2 gesitueerde Nederlandse consument wordt aangespoord een apparaat te kopen waarop dat rijke Amerikaanse aanbod niet afgespeeld kan worden. Zo'n nieuw systeem zal het in eerste instantie echter vooral van fervente liefhebbers moeten hebben en die laten zich niet graag betuttelen. Inmiddels is duidelijk dat dat ook niet nodig is: een handige jongen of een goede speciaalzaak is in staat de speler te modificeren, zodat de regiocodering omzeild wordt en iedere op DVD uitgebrachte film afspeelbaar is. In Duitsland zijn er bedrijven die niets anders doen dan DVD-spelers verbouwen. Dat is prachtig. Amerikaanse, Japanse en Canadese mediaconglomeraten denken door een afspraak met elektronicagiganten de consument met handen en voeten te kunnen binden, maar handige jongens gooien met succes roet in het eten. Driewerf hoera! Maar het kon natuurlijk niet goed blijven gaan: Hollywood werd boos, wees de andere partij op haar verplichtingen en lijkt aan het langste eind te gaan trekken. Op de werkvloer waar die handige jongens met soldeerbouten hun eigen digitale revolutie voeren, klinkt momenteel gemor. Sony en Pioneer brengen nu nieuwe spelers op de markt die nauwelijks nog om te bouwen zijn, en als het al lukt drijft de ingreep de prijs dermate op dat er geen klant meer in geïnteresseerd is. Tip van de Videovorser: wie de aanschaf van een speler overweegt doet er goed aan niet lang meer te wachten, naar een speciaalzaak te gaan en een gemodificeerd model te kopen. De prijs ligt gemiddeld tussen de 1500 en 2000 gulden. Dat is veel geld, maar dan heeft u ook echt een fijn apparaat met een groot aanbod aan titels, en over een jaar of wat behoort u tot de DVD-elite die zich niet door Hollywood en Sony heeft laten ringeloren. Beide partijen kregen onlangs steun van de NVPI, de Nederlandse Vereniging van Producenten en Importeurs van beeld- en geluidsdragers, die door media en zedenmeesters als uitwassen omschreven producten met wortel en tak wil uitroeien. De vereniging waakt onder meer over het imago van de detailhandel, waaronder de videobranche, en trad dus voortvarend op bij de relletjes rond Faces of death en het computerspelletje 'Carmageddon'. Eind augustus stuurde de NVPI een boze brief naar het Rotterdamse Ro-Disc, gespecialiseerd in de verkoop van Laserdisc en DVD. Waar de particuliere import van films via het Internet goddank niet aan banden gelegd kan worden, behoort intimidatie van een enthousiaste winkelier, die met een speciaal DVD-filiaal zijn nek uitsteekt, wel tot de mogelijkheden. Ro-Disc moest stoppen met de import, want import is uit den boze. Eigenaar Robert Verhoef wilde geen proefkonijn bij een rechtszaak worden en koos dus eieren uit regio 2 voor zijn geld. Waarmee DVD een nieuwe betekenis kreeg: Dreun Voor Detailhandel. De eigenaar van een andere speciaalzaak kreeg geen brief, maar laat weten niet gecharmeerd te zijn van de aanpak van de NVPI. De pioniers van de speciaalzaken trekken met het ruime filmaanbod potentiële consumenten over de streep en worden daarvoor gestraft, een grote jongen als Free Record Shop eigenaar Hans van Breukhoven, die in zijn slagschip Fame ook import verkoopt, ontspringt de dans. Ondertussen floreert de DVD-markt op het Internet. En daaruit kan de grootste leek concluderen dat die hele regioverdeling op drijfzand is gebouwd. Het zal me niets verbazen als het ultieme medium voor de thuisbioscoop juist dankzij de globalisering van de markt door zal breken. Mocht het nooit zover komen dan ligt de reden voor de hand: met een schraal filmaanbod wil niemand aan zo'n speler. Herinnert iemand zich die vorige topper van Philips nog? CD-i zou het helemaal gaan maken. Inderdaad, Let's make things better, met of zonder soldeerbout.

Bart van der Put

Naar boven