Video - januari 1999, nr 196

Een selectie uit de videotheek van nieuwe, interessante en curieuze films die niet in de bioscoop zijn uitgebracht.


Oscar and Lucinda
Gillian Armstrong
Het mooiste aan de 'nieuwe' Australische actrice Cate Blanchett zijn haar handen. Het zijn niet van die blanke, zachte handen met elegante pianovingers die je bij Blanchetts aristocratische trekken zou vermoeden, maar een beetje boerse, rossige werkhanden met kinderlijke, mollige vingers. In Oscar and Lucinda slaat ze op een gegeven moment haar handen verbijsterd voor haar gezicht en het is alsof ze iets duidelijk wil maken over de intensiteit die de actrice zowel in deze film als in haar titelrol in het latere succesvollere
Elizabeth uitstraalt. Een tengere roodharige bleke vrouw die je zo lijkt te kunnen omblazen maar die tegelijkertijd vastgeworteld is in de grond. Een interessante actrice, kortom, voor wie alleen maar te hopen valt dat ze niet dezelfde weg naar vergetelheid bewandelt als die andere bijzondere, dus lastig te casten roodharige Australische, Kerry Fox, die na Jane Campions An angel at my table alleen nog maar als iemands zus, nicht of verre verwant mocht komen opdraven. Het mooiste aan Gillian Armstrongs verfilming van het Bookerprize winnende boek 'Oscar and Lucinda' van Peter Carey is deze Cate Blanchett als Lucinda. De rest blijft in grote verwarring steken. Oscar and Lucinda is het type literatuurverfilming dat erom vraagt eerst het boek te lezen en dan naar de bioscoop te gaan voor de plaatjes. Die plaatjes van het negentiende-eeuws Australië zijn schilderachtig prachtig en verdienen het witte doek. Alleen die plaatjes van onder meer een avontuurlijke tocht over de rivier in een glazen kerk door de goklustige priester Oscar, schijnen ook een dieper filosofisch thema aan te snijden, zo heb ik vernomen, en daar heb ik werkelijk helemaal niets van begrepen.
Jann Ruyters
Te huur vanaf 6 januari (Fox Home Entertainment).


This world, then the fireworks
Michael Oblowitz
Film noir is een dankbare inspiratiebron voor startende regisseurs en cineasten met een writer's block. Met zijn vele uitvergrote stijlkenmerken en de zelfbewuste nadruk op mooie plaatjes is het genre zeer geschikt om filmkennis en virtuositeit te etaleren, maar ook om een gebrek aan inhoud te verhullen. Regisseur Michael Oblowitz, die zijn sporen verdiende met videoclips en commercials, maakt het in zijn film noir-pastiche This world, then the fireworks wel heel erg bont. De film is gebaseerd op het gelijknamige verhaal van pulp-schrijver Jim Thompson (The getaway, The grifters), dat pas pas na diens dood werd uitgebracht in verband met de incestueuze relatie die er in beschreven wordt. Billy Zane en Gina Gershon spelen een broer en zus die op jeugdige leeftijd getuige zijn van een bloedige moord, waardoor hun vader in een dodencel belandt. Hierdoor getraumatiseerd hebben de twee een, volgens hun omgeving, ongezond hechte relatie opgebouwd. Om zich te beschermen tegen de vijandige buitenwereld schrikken ze er niet voor terug om mensen die hen voor de voeten lopen een kopje kleiner te maken. De karakters in This world, then the fireworks beschikken over genoeg immoraliteit voor vijf film noirs. Maar jammer genoeg gaat het verhaal, na een overtuigend begin, helemaal nergens naar toe, zodat al die slechtheid nogal pretentieus in de lucht blijft hangen. Desondanks weten Zane en Gershon met hun broeierige spel te overtuigen als incestueuze tweeling in een film die er geweldig uitziet. Regisseur Oblowitz is trouw gebleven aan zijn commerciële verleden, want This world, then the fireworks is eigenlijk niet meer dan een hele lange reclamespot. Wat hij ons probeert te verkopen wordt absoluut niet duidelijk, maar zijn verkooppraatjes weten lang genoeg te boeien om niet voortijdig weg te zappen.
Fritz de Jong
Te huur vanaf heden op importvideo (First Independent).

This world, then the fireworks: Gina Gershon in film noir-pastiche.


Palmetto
Volker Schlöndorff
Op aanraden van zijn vriend Bertrand Tavernier besloot Volker Schlöndorff (Die Blechtrommel) een tussendoortje te maken: een 'movie' movie, zoals hij het zelf noemt. De regisseur van loodzwaar Europees drama zakte af naar het broeïerige Florida om een echte film noir te maken. Wie nu alarmbelletjes hoort afgaan zit helemaal verkeerd. Okay: Schlöndorffs collega en landgenoot Wim Wenders ging de fout in met zijn futuristische thriller Until the end of the world; en sinds de lauwe verfilmingen van Florida's beste crime writers Elmore Leonard (
Get shorty) en Carl Hiaasen (Striptease), is de Sunshine State ineens niet zo hot meer. Palmetto is in Amerika geflopt en het is me volkomen onduidelijk waarom. Het komt zelden voor dat een genrefilm zo liefdevol wordt gemaakt dat alles eraan klopt, maar dat er toch een eigen auteurssmaakje aan zit. De broertjes Coen beheersen deze kunst tot in de puntjes en Schlöndorff dus ook, blijkt nu. Hij gaat de clichés van het genre niet uit de weg, maar zet ze ook niet te dik aan. Natuurlijk zien we aankomen dat Harry Barber (Woody Harrelson) door de mysterieuze blondine (Elisabeth Shue) in de problemen gaat komen. Natuurlijk wordt het een strijd tussen goed en kwaad. Maar het is prettig kijken naar Harrelsons verlopen kop, omdat die precies de juiste mix bevat van onschuld, nieuwsgierigheid en hebzucht, die hem vervolgens in de problemen brengt. Het onderliggende thema blijkt uit de oorspronkelijke titel van de stuiverroman waarop de film is gebaseerd. Schlöndorff koos ervoor om het boek 'Just another sucker' van de obscure Engelse schrijver James Hadley Chase te verfilmen, die in de jaren dertig het pulpgenre van een ongehoorde dosis seks en geweld voorzag. Nu valt het allemaal wel mee, maar het is Schlöndorff toch gelukt om met zijn cinematografie, mis-en-scène en casting (Gummo's Chloe Sevigny is fantastisch als minderjarige 'jail bait') een zinderende sfeer te scheppen waarin al die clichés goed gedijen. Palmetto zou niet misstaan op het grote scherm, maar het is een uitstekende optie voor de thuisbioscoop voor wie al teveel B-thrillers met Christian Slater en Virginia Madsen heeft gezien.
Thessa Mooij
Te huur vanaf 13 januari (Columbia TriStar Home Video).


Hush
Jonathan Darby
Een thriller waarin een hoogblonde Gwyneth Paltrow en een inmiddels grijsblonde Jessica Lange als twee kemphanen tegenover elkaar staan, wekt verwachtingen. Zeker wanneer er als beproefd horroringrediënt een mierzoet wiegeliedje over de begintitels klinkt en we Helen (Paltrow) samen met haar vriend Jackson (Jonathan Schaech) vanuit New York naar Virginia zien afzakken om de kerstdagen door te brengen op Kilronan, het griezelig grote buitenhuis van Jacksons moeder Martha (Lange). Hoewel voor de kijker onmiddellijk duidelijk is dat deze Martha weinig goeds in de zin heeft, besluit het stel New York te verlaten en definitief bij haar in te trekken. Lange trekt haar wenkbrouwen nog eens op en zuigt nog eens aan haar sigaret, om vervolgens haar geliefde zoon in een reeks pijnlijk voorspelbare scènes tegen de indringster uit te spelen. Natuurlijk stapt zoonlief met open ogen in de val die zijn jaloerse en bezitterige moeder heeft uitgezet, waardoor het conflict zich gedurende anderhalf uur kan voortslepen. Het geheel escaleert in een door schoonmoeder op slinkse wijze opgewekte bevalling, een ronduit smerige scène waarbij schoondochter bijna het leven laat. Niet dat dat verder erg aangrijpend wordt verbeeld. Hush is een film die gewoon maar wat voortkabbelt, de genre-aanduiding thriller zeker onwaardig. Het door regisseur Jonathan Darby zelf geschreven en op amateuristische wijze in elkaar geschoven scenario bevat geen enkele verrassing. En zelden werden acteurs met zulke volkomen nietszeggende dialogen opgezadeld. Hush betekent worstelen, voor alle betrokkenen.
Belinda van de Graaf
Te huur vanaf 22 december (Columbia TriStar Home Video).


Nieuw in de videotheek
Maandelijks maakt de Filmkrant een selectie uit het aanbod van nieuwe films in de videotheek. Deze films waren eerder te zien in de bioscoop en zijn toen besproken in de Filmkrant
(zie ook de Filmkrant zoek-pagina).

Koopvideo
Alien Resurrection - Jean-Pierre Jeunet
Deep impact - Mimi Leder
Abel - Alex van Warmerdam
De lift - Dick Maas

Huurvideo
The gingerbread man - Robert Altman
The borrowers - Peter Hewitt
City of angels - Brad Silberling
The James gang - Mike Barker
Box of moonlight - Tom DeCillo
Armageddon - Michael Bay


De Videovorser
Boobie nights

Een kleine twee jaar na de door protesten omgeven introductie van de minirok ging presidentieel weduwe Jackie Kennedy bij een lunch in een restaurant in New York gekleed in het gewraakte kledingstuk. Het was december 1966 en Jackies stap ging niet onopgemerkt voorbij. Nu het toonbeeld van elegantie overstag was gegaan, was het kledingstuk van het rebelse imago bevrijd en zou de rest van de wereld spoedig volgen. De discussie over de merites van het kledingstuk spitste zich toe op de hamvraag of de minirok seksistisch of juist bevrijdend is. Het is dezelfde hamvraag die een andere discussie in de jaren zestig en zeventig kenmerkte. Nog voor de introductie van de minirok kreeg een in plastische chirurgie gespecialiseerde arts in opleiding het idee om tot dan toe rampzalig verlopen borstvergrotingen op een nieuwe revolutionaire manier uit te voeren. Dat de opkomst van de met siliconen-gel gevulde borstprothese aanmerkelijk minder stormachtig verliep dan die van de minirok wekt geen verbazing: een rok aantrekken is een ding, operatief een lichamelijke metamorfose ondergaan is iets anders. En weer was daar die hamvraag: is een borstvergroting een seksistische ingreep die vrouwen tot lustobjecten degradeert, of geeft de mogelijkheid van zo'n ingreep een vrouw juist de vrijheid om zelf te bepalen hoe ze er uit wil zien? Een vergelijkbare discussie kenmerkt de benadering van het werk van filmmaker Russ Meyer, die zich vanaf 1959 met The immoral mr. Teas specialiseerde in films waarin vrouwen met grote borsten een hoofdrol spelen. Meyer windt er in interviews zelf geen doekjes om: "Ik ben gek op vrouwen met grote tieten", zo stelde hij meer dan eens, "want ik krijg er een stijve lul van." Het siert Meyer dat hij zijn obsessie zo plastisch en eenduidig verklaart, maar zijn films laten zich niet zo gemakkelijk duiden. De vrouwen moeten weliswaar uit puur commerciële motieven uit de kleren, ze trekken in vrijwel alle films aan het langste eind. Zij zijn de helden, waar elke man als een oliedomme sukkel wordt afgeschilderd. Ze lopen net als de maker hun lul achterna en moeten daar meestal vreselijk voor boeten. De filmgeschiedenis kent waarschijnlijk geen grotere gesel voor het mannelijke geslacht als Tura Satana, die in Meyers klapstuk Faster pussycat! kill! kill! korte metten maakt met iedere minkukel die haar pad kruist. Dat de helse furie 33 jaar na dato nog steeds een verpletterende indruk maakt heeft meer te maken met Meyers scenario dan met Satana's verschijning, al blijft die beslist imposant. Net als Fellini zocht Meyer stad en land af naar geschikte kandidaten en zo belandden voluptueuze vrouwen met klinkende namen als Raven Delacroix en Kitten Natividad in een heerlijk krankzinnig meesterwerk als Up, waarin eerstgenoemde als een soort James Bond de wereldvrede veiligstelt. Het einde van Meyers carrière wordt vaak toegeschreven aan de opkomst van de harde pornofilm, die de komische plagerijtjes van de borstenkoning tot kinderspel degradeert, maar de opkomst van de borstvergroting zal er zeker ook een rol in hebben gespeeld. De uitzonderlijke vrouwen uit de films van Fellini en Meyer zijn nu helemaal niet zo bijzonder meer en dat is allemaal de schuld van die jonge arts die begin jaren zestig de borstvergroting moderniseerde. Ik had hier graag de naam van de boosdoener genoemd, maar speurwerk op het Internet leidde uitsluitend tot websites van hedendaagse collega's en lange artikelen over een rechtszaak en het bijbehorende media-offensief dat siliconenleverancier Dow Corning tot het faillissement bracht. Het chemieconcern werd nalatigheid verweten en moest boeten voor met de protheses in verband gebrachte ziekten, een verband dat nog altijd niet afdoende bewezen is, zo stellen betrouwbaar ogende websites van grote Amerikaanse universiteiten. Hoe dan ook, in de bijzonder amusante film Breast men wordt de geschiedenis van de borstvergroting uitgebreid uit de doeken gedaan, waarbij de uitvinder, opgevoerd onder de naam Christian Saunders, centraal staat. Op de videohoes prijkt een citaat uit het Amerikaanse vakblad Entertainment Weekly, dat de film als 'The Boogie nights of the fake boob industry' typeert en dat dekt de lading aardig: al betreft het een door budgettaire beperkingen wat kleinschaliger tv-productie, Breast men had evengoed Boobie nights kunnen heten. De film begint met de eerste van een reeks documentair ogende portretten van een paar borsten, waarbij de vrouw met haar hoofd net buiten het kader vertelt dat ze grotere wil. De openhartige gesprekjes zijn als een rode draad door de film gesneden en geven op een behoorlijk genuanceerde manier de voors en tegens van de ingreep weer. De hoofdmoot is een volgens de optiteling "enigszins vergrote" weergave van Saunders' carrière, die begint op de dag van het eerste idee en eindigt bij zijn vroegtijdige dood, en daarmee drie deccenia omvat, zodat we weer veel plezier kunnen beleven aan die malle kleding van toen. Uit de film valt op te maken dat de pionier het niet gemakkelijk had: zijn idee werd aanvankelijk met hoongelach ontvangen, zijn partner draaide hem financieel een poot uit, zijn bezwaren tegen het gebruik van siliconen werden meteen van tafel geveegd en toen de bom barstte kreeg hij toch de volle laag. Waar de pornofilmers in Boogie nights met de nek werden aangekeken, treft de chirurgen hetzelfde lot, en ook zij kunnen de verleidingen van het nachtleven en de drugs niet weerstaan. Voeg daaraan toe dat David Schwimmer en Chris Cooper in de hoofdrollen precies de juiste toon aanslaan en het mag duidelijk zijn dat Lawrence O'Neils eerbetoon aan de pioniers van de borstvergroting een waar feest is. Zo heeft dat idee van die arts na 35 jaar dan toch nog een enkele goede film opgeleverd.

Bart van der Put

Breast men is te huur vanaf 13 januari (RCV Home Entertainment). De films van Russ Meyer zijn te huur bij de beter gesorteerde videotheek.

Naar boven