Video - februari 1999, nr 197

Een selectie uit de videotheek van nieuwe, interessante en curieuze films die niet in de bioscoop zijn uitgebracht.


Polish wedding
Theresa Connelly
Polish wedding is niet de Hollywood-remake van onze nationale trots
De Poolse bruid, maar een romantische komedie die zich afspeelt in een Poolse buurt in Detroit. Lena Olin en Gabriel Byrne spelen de ouders van een kinderrijk katholiek gezin dat met hard werken en veel optimisme de eindjes aan elkaar probeert te knopen. Het huwelijk is allebehalve gepassioneerd en moeder de vrouw houdt er openlijk een minnaar op na. De familie raakt in rep en roer als de dochter des huizes in verwachting raakt, net nu zij is uitverkoren om in de jaarlijkse processie op te treden in de rol van de maagd Maria. Polish wedding doet een poging om het leven te schilderen in het Amerikaans-Poolse milieu waar debuterend regisseur en scenarist Theresa Connelly haar jeugd heeft doorgebracht. Connelly heeft een kleine, persoonlijke film willen maken, maar ze heeft zich te veel laten leiden door haar eigen liefde voor de Detroitse couleur locale, waardoor ze is vergeten haar publiek mee te slepen met interessante karakters en een fatsoenlijk verhaal. Het resultaat is een allegaartje van afwisselend nostalgische en kluchtige scènes, die eigenlijk alleen maar bijeen worden gehouden door Poolse clichés als augurken, pirogi's en melancholische hoempa-muziek. Lena Olin overtuigt vanzelfsprekend als overspelige echtgenote, maar als moederkloek van een groot gezin is ze beslist ongeloofwaardig. Het meest teleurstellend is de bezwangerde dochter Claire Danes, die zo perfect was in William Shakespeare's Romeo + Juliet, maar die duidelijk geen idee heeft wat ze in Detroit te zoeken heeft. Polish wedding probeert een beeld te geven van het leven in een hechte gemeenschap, maar faalt jammerlijk omdat de film zelf volstrekt levenloos is.
Fritz de Jong
Te huur vanaf 27 januari (RCV Home Entertainment)

Claire Danes raakt bezwangerd in Polish wedding.


Resurrection man
Marc Evans
Meest opmerkelijk aan het Engelse gangsterdrama Resurrection man is het optreden van Brenda Fricker, voor haar zoon het lieve, zorgzame moedertje, voor haar man de duivel in eigen persoon. Die man is inderdaad een beetje een sul, een duivenmelker die twee keer op moet staan, wil je zijn schaduw zien. Moeder is meer gesteld op zoonlief Victor. Dat blijkt wel uit de manier waarop zij tijdens het politieverhoor over hem vertelt. Ondertussen toont regisseur Marc Evans ons natuurlijk hele andere beelden. Zo gauw Victor Kelly namelijk het ouderlijk huis verlaat, verandert hij in een levensgevaarlijke messentrekker die de straten en kroegen van Belfast anno 1975 onveilig maakt. Niet in zijn eentje, maar samen met wat drankorgels en andere morsige types die over zeppelins en koplampen praten, maar daarmee borsten bedoelen. Opererend onder de naam 'Resurrection man' specialiseert het messentrekkersgilde zich in bloedige slachtingen en Victor Kelly is de ongekroonde koning: maniakaal, psychopatisch, cocaïne snuivend en woest om zich heen schietend en stekend. Een platinablonde bardame valt als een blok voor hem en een plaatselijke journalist in feite ook. Stuart Townsend speelt het mooie kereltje dat zo lekker in zijn vel zit en dat allengs zijn grip op de werkelijkheid verliest. Evans toont het tot in het meest treurige detail, nu eens lekker hip in slow-motion, dan weer in een freeze frame. En om een slachtpartijtje à la Reservoir dogs met wat zang en dans op een cool seventies-deuntje zit Evans natuurlijk ook niet verlegen.
Belinda van de Graaf
Te huur vanaf 17 februari (PolyGram Video)


Quiet days of fireman
N. Takenaka
'Een romantische tragikomedie' zou een vriendelijke omschrijving kunnen zijn van dit Japanse plattelandsdrama. In een slaperig kustplaatsje wordt het verveelde brandweercorps wakker geschud door de komst van de studente Momoko. Haar elegante verschijning roept bij alle heren hevige gevoelens op. Dat leidt tot veel gestuntel en geklungel, want ze blijken in de liefde allesbehalve heldhaftig. In hun werk trouwens ook niet: er is namelijk nooit brand. Ze proberen ieder op hun eigen, onhandige manier bij haar in de gratie te komen, wat vooral gênante taferelen oplevert. Hilarisch dieptepunt is een scène waarin een van hen - Ishii, de grootste kanshebber - na een vage liefdesverklaring bijna onderuit gaat. De film heeft, ondanks zijn traagheid, een hoog kluchtgehalte, maar wie in Azië is geweest weet dat het bioscooppubliek daar massaal dubbel ligt wanneer er flink wordt gestruikeld en gevallen. Gelukkig heeft iedere cultuur, naast zijn unieke gevoel voor humor, ook een eigen filmstijl. Takenaka weet het huis-, tuin- en keukengekeuvel nu en dan te ontstijgen door middel van een stevige dosis melodrama. Niet genoeg om de film te redden, maar wel goed voor een paar heerlijke zoete plaatjes. Het is uiteindelijk Ishii die met zijn zwijgzaamheid Momoko's hart steelt. Gelukzalig glimlachend fietsen ze samen door een landschap vol roze bloesems. Voeg daar hun roze bloesjes en het vrolijke deuntje aan toe, en je zwijmelt helemaal weg.
Adinda Bentz van den Berg
Te huur vanaf heden op importvideo (Ocean Shores)


De leeuwenkoning II: Simba's trots
Rob LaDuca en Darrell Rooney
The lion king was zeker niet de beste, maar toch zeker wel de succesvolste animatiefilm uit de Disney-studio's. Niet alleen de film trok wereldwijd enorme bezoekersaantallen, maar ook de soundtrack, de video en de merchandising leverde kapitalen op. Het vervolg op The lion king is rechtstreeks voor de steeds lucratiever wordende videomarkt gemaakt. Deze video is wat kleinschaliger dan het eerste deel. Er zijn wat minder imposante vergezichten, wat minder grootschalige muzikale nummers, en wat minder computergestuurde kuddes van op hol geslagen wilde beesten. Begon The lion king met de geboorte van Simba, kroonprins van het dierenrijk, die al meteen leerde dat de cirkel van het leven rond was, deel twee begint geheel in stijl met de geboorte van de dochter van Simba. De toon is meteen weer gezet met een pompeuze ouverture, waarin we gelukkig ook nog de meerkat en het wrattenzwijn ontdekken die voor de 'comic relief' gaan zorgen. In de Nederlandse versie spreken deze dieren om onduidelijke redenen Vlaams (omdat ze uit het Verre buitenbos komen?). Was The lion king een klassiek koningsdrama dat draaide om de jaloerse neef Scar (met de kruiperige stem van Jeremy Irons) die een complot smeedde om de koning te onttronen - en passant werd hier de wreedheid van moeder natuur aangetoond - De Leeuwenkoning II predikt de tolerantie. Het is beetje West side story meets Guess who's coming to dinner als dochter Kiara in het verboden land Kovu tegenkomt, lid van het in deel I verbannen volk. Het is een donker leeuwenras, wat we daar verder bij mogen denken, en het hart van Kovu is gevuld met haat voor de lelieblanke kroonprinses. En hoewel het eindigt in harmonie is De Leeuwenkoning II voor al te jonge kinderen toch nog een benauwde ervaring. En wat blijft hinderen is die merkwaardige combinatie van naturalisme - met ongetwijfeld in de Serengeti opgenomen leeuwengebrul - en die stomme grijns waar al die beesten mee rondlopen.
Mark Moorman
Te koop vanaf 24 februari (Buena Vista Home Entertainment)

De oneindige levenscyclus van The lion king.


Nieuw in de videotheek
Maandelijks maakt de Filmkrant een selectie uit het aanbod van nieuwe films in de videotheek. Deze films waren eerder te zien in de bioscoop en zijn toen besproken in de Filmkrant
(zie ook de Filmkrant zoek-pagina).

Koopvideo
De Poolse bruid - Karim Traïdia
De trip van Teetje - Paula van der Oest
Starship troopers - Paul Verhoeven
The boxer - Jim Sheridan
As good as it gets - James L. Brooks
Kurt & Courtney - Nick Broomfield
Hype! - Doug Pray
Fatal reaction: Bombay - Marijke Jongbloed
Her majesty, Mrs Brown - John Madden

Huurvideo
Siberia - Robert Jan Westdijk
The James gang - Mike Barker
Liar - Jonas & Joshua Pate
Kurt & Courtney - Nick Broomfield
The X-Files: Fight the future - Rob Bowman


De Videovorser
Aapjes kijken

Het was een jaarlijks terugkerend ritueel: de schoolleiding wilde iets leuks organiseren voor de leerlingen en na een ongetwijfeld korte vergadering werd besloten het succesnummer van vorig jaar nog maar eens te recyclen. Dat betekende dat er in het gymnastieklokaal eerst een competitie zaklopen, touwklimmen en verwante ongein moest worden afgewerkt. Ik was geen kei in het zaklopen, maar keek toch uit naar de grote dag. Want na de competitie werd het lokaal ontruimd en mocht die ene docent met verstand van techniek de 16mm-projector in stelling brengen. De projector had hij redelijk onder controle, maar zijn kennis van film reikte niet erg ver. Ieder jaar zaklopen, dan ook ieder jaar The great race voor de laagste drie klassen en The planet of the apes voor de rest. Natuurlijk. Is hartstikke leuk voor die brugklassers: Tony Curtis en Jack Lemmon in een doldwaze autorace van New York naar Parijs. Vorig jaar braken ze de tent af, dus dit jaar zullen de grappen en grollen ook wel goed vallen. En zo werd ik in de tweede klas opnieuw geconfronteerd met de komedie waarvan ik de afloop al kende, en waarnaar ik het jaar daarop ongetwijfeld nog een keer moest kijken. Wat een onrecht! En dan te bedenken dat een simpel leeftijdsverschil een bezoek aan De apenplaneet onmogelijk maakte, het was verschrikkelijk. Vooral omdat het uitgerekend De apenplaneet betrof. Mijn zakgeld ging op aan boeken over horror en science fiction-films, ik wist wie Charlton Heston was en dat de film op een boek van de Franse schrijver Pierre Boulle gebaseerd was. Verdomme, ik had zelfs gelezen dat John Chambers een Oscar had gekregen voor zijn apenpakjes. En ik mocht er niet in! Eenmaal in de derde klas trok ik de stoute schoenen aan: toen de film begonnen was wurmde ik me de duistere gymzaal binnen en ving ik mijn eerste glimp van die doodenge gorilla's op. Al wist ik wat er komen ging, die eerste confrontatie was beslist schokkend: astronaut Charlton Heston die na de crash van zijn ruimteschip en na dagen rondzwerven eindelijk mensen ziet, verheugd is en, oh heerlijke gruwel, dan zijn daar ineens die woeste horden. Gewapende gorilla's te paard, gekleed in leren pakken die op een sm-feest niet zouden misstaan, jagend op hulpeloze mensen, en nog verbaal begaafd ook, dat maakt indruk. Ik zat helemaal in de verboden film toen ik op mijn schouder getikt werd. Betrapt. Ik sputterde wat tegen, maar wist dat ik fout zat. Ik was veroordeeld tot The great race, en als ik die niet meer wilde zien, dan had ik pech gehad. Na de frustrerende ervaring werd De apenplaneet een obsessie, die zich vooral uitte in tekeningen van boos kijkende apenkoppen. De tv-gids werd wekelijks uitgeplozen, ooit moest die film toch ergens uitgezonden worden. Uiteindelijk bood de Franstalige tak van de Belgische televisie uitkomst: die aardige programmeurs van de RTBF zetten iedere donderdag een griezelfilm op het menu, pal na het filmprogramma van Selim Sasson, de vriendelijke bebaarde tegenhanger van Jo Röpke, die op zijn beurt weer het Vlaamse antwoord op Simon van Collem was. En zo kwam het dat ik Frans leerde spreken van apen. Want op een mooie dag was het de beurt aan La planete des singes, de Frans nagesynchroniseerde versie van Planet of the apes. Dat viel niet tegen, integendeel, het was daadwerkelijk een geweldige film en als die apen Frans konden spreken dan moest ik het ook kunnen volgen. Na afloop werd het nog mooier: er werd gemeld dat men in de komende weken ook de vier vervolgfilms zou uitzenden. Ik bleef trouw kijken, vond het allemaal prachtig en mijn kennis van de Franse taal nam met iedere film toe. Daar bleef het niet bij. Een paar maanden later kwamen de Duitsers met een serie Dracula-films voor de dag. De Britten Christopher Lee en Peter Cushing stonden elkaar in het Duits als Roemeense bloedzuiger en Nederlandse vampierdoder naar het leven. Het was behelpen, maar toch: nu Planet of the apes en de vier vervolgfilms opnieuw op video verschijnen heb ik gemengde gevoelens. De films zijn digitaal geremasterd, en zien er dus prachtig uit, al maakt men weer eens de kolossale vergissing geen enkele film in het oorspronkelijke widescreen formaat uit te brengen. Dat is onbegrijpelijk, want alleen de doorgewinterde fan zal honderd gulden betalen voor een 'special limited edition collector's box' en een fan wil het complete beeld, met vijfentwintig apen op een rij, en geen variant waarin er slechts vijftien in beeld verschijnen. Naast dit onvergeeflijke gebrek is er nog een ander probleem, dat de meeste fans waarschijnlijk geenszins als een probleem zullen ervaren: die apen spreken geen Frans meer, het zijn weer Amerikaanse apen geworden. En dat klopt niet. Ik wil mijn apen zoals ze vroeger waren. Papa mange une banane, en niks anders. Maar allez, er valt mee te leven. En bovendien is het met de apen toch niet meer zoals het vroeger was. Een nieuwe tijd vraagt om een nieuwe Apenplaneet en die komt er. James Cameron werkt momenteel aan een scenario voor een nieuwe versie en waarschijnlijk gaat Arnold Schwarzenegger het lendendoekje van Charlton Heston dragen. Klaagt een fan op het Internet: "Hoe moeten we dan het verschil tussen held en gorilla zien?" Een ding staat vast, als Camerons versie in de bioscoop komt zal ik naar Parijs moeten. Daar spreken de apen tenminste zoals het hoort.

Bart van der Put

Planet of the apes en de volledige box-set met de vijf apenfilms verschijnen 27 januari op koopvideo (20th Century Fox Home Entertainment).

Naar boven