Verwacht - januari 2000, nr 207

Fantasia/2000
Of het echt een goed idee is om al op 1 januari naar de première van Fantasia/2000 te gaan, weten we niet (denk aan hoofdpijn en gillende kinderen). De opgepoetste en vernieuwde Fantasia zal later in de week ook nog een overdonderende ervaring zijn, zeker doordat de animatiefilm met 3D-fragmenten alleen op het mega-doek van het Rotterdamse Imax-theater te zien is. Fantasia/2000 bevat zeven nieuwe muziekstukken en bijbehorende animaties; alleen het beroemdste segment, dat van Mickey Mouse in De tovenaarsleerling, is teruggekeerd. Dit segment bestond al voordat de originele Fantasia (1940) het licht zag, als een korte film die gemaakt werd om Mickey Mouse opnieuw in de schijnwerpers te zetten; hij was blijkbaar even niet zo populair meer. Fantasia groeide uit tot het droomproject van Walt Disney zelve, die met de film een ware missie had: klassieke muziek naar de massa brengen. De zendingsdrang van deze Amerikaanse Rick van der Ploeg leidde tot een revolutionaire animatietechniek, het eerste stereogeluid ('Fantasound' genaamd) én een kritische en commerciële flop, de eerste in de geschiedenis van Disney. Weinigen wilden kijken naar paarden in tutu's (The dance of the hours) en heksensabbats (A night on bald mountain). Overbodig te zeggen dat de klassieke muziek ook al geen lokkertje was. De abstracte-filmmaker Oskar Fischinger noemde de film "een samenklontering van smakeloosheid", en het zou tot de jaren zestig duren totdat hippies de film herontdekten en hem weer in ere zouden herstellen. Met de nieuwe versie gaat een wens van ome Walt in vervulling: hij zag de film als het eerste "eeuwig durende vermaak" en hoopte dat er elk jaar een nieuwe Fantasia zou worden gemaakt. "Fantasia is tijdloos, een idee in zichzelf", zei hij zelf. De nieuwe fragmenten zijn dan ook geen heiligschennis, maar iets wat al veel vaker had moeten gebeuren als het aan Walt had gelegen. Elk segment van Fantasia/2000 wordt ingeleid door mensen als Steve Martin, Quincy Jones, Bette Midler en Itzhak Perlman, waarna muziek van Camille Saint-Saëns, George Gershwin, Beethoven en Shostakovich losbarst. In de losstaande verhalen zien we onder meer Donald Duck als de assistent van Noah die alle dieren op de ark moet krijgen, walvissen die gaan vliegen nadat een supernova is geëxplodeerd en een flamingo die aan het jojo-en is. "Animated extravaganza", noemt Disney dit zelf, wat ons een prachtige omschrijving lijkt.
(Te zien vanaf 1 januari in Imax in Rotterdam)

Mariska Graveland

De comeback van een muis.


Damiaan is de duurste Belgische film ooit en vertelt het waargebeurde verhaal van pater Damiaan die naar Hawaï toog om daar de leprakolonie van hulp te voorzien. Dit godvruchtige verhaal is volgens het Belgische tijdschrift Humo omgeven door een "klef missionaris-geurtje". Wie dan ook een Aloha-sfeertje verwacht komt bedrogen uit: de Hawaïanen die erin voorkomen zijn bijna allemaal melaats. Alles is uit de kast getrokken om de film 'groots' te maken: Derek Jacobi, Peter O'Toole, Kris Kristofferson en Sam Neill staan op de titelrol, Thom Hoffman speelt ook mee, en de Nederlands/Australische Paul Cox is aangetrokken voor de regie. Cox regisseerde in 1987 Vincent, een biopic over Van Gogh, terwijl de rest van zijn oeuvre hier amper te zien is geweest. Zijn Damiaan moest de allure hebben van het verwante Daens, de biografie van een priester die net als Damiaan de kerkelijke autoriteiten dwarszat. Het scenario benadrukt vooral de heldendaden van deze vrome pater en is dan ook niet bedoeld voor de fijnproevers, waarbij het ook al niet helpt dat Cox de vette sentimenten niet schuwt. Damiaan heeft een nogal ongelukkige start in de Belgische bioscopen beleefd, waarna de film opnieuw gemonteerd moest worden.
(Te zien vanaf 27 januari)

Vrome Damiaan zonder bloemenkrans.


Xiu Xiu, the sent-down girl is het regiedebuut van Joan Chen, de actrice uit The last emperor, Heaven and earth en Twin Peaks. Xiu Xiu speelt zich af tijdens de Culturele Revolutie, als een vijftienjarig meisje de opdracht krijgt om zes maanden bij een Tibetaanse paardenherder te gaan leven. Ze krijgt enorme heimwee en raakt geobsedeerd door de terugkeer naar huis. Daarvoor is ze zelfs bereid om het bed te delen met mannen die haar valse beloftes doen en haar voorspiegelen dat ze haar een ticket naar huis kunnen bezorgen. Zo verandert Xiu Xiu van een onschuldig meisje in een prostituee, zonder door te hebben dat ook zij seks gebruikt om te manipuleren. De film is gemaakt zonder toestemming van de Chinese overheid, wat niet verwonderlijk is omdat Joan Chen flinke deuken slaat in de vermeende weldaad van de Culturele Revolutie.
(Te zien vanaf 6 januari)


Double jeopardy is een melodramatische thriller met een vreemde plot die originaliteit niet ontzegd kan worden. Normaal gesproken mogen plotwendingen niet verklapt worden, ware het niet dat dit alles al in de trailer uit de doeken is gedaan (postertekst: "Murder isn't always a crime"). Ashley Judd (Smoke, Kiss the girls) speelt een vrouw die ten onrechte een gevangenisstraf uitzit voor het vermoorden van haar man. Als ze erachter komt dat haar man helemaal niet dood is, maar er met haar beste vriendin vandoor is gegaan, zint ze op wraak. Een medegevangene wijst haar op het Vijfde Amendement, dat zegt dat niemand twee keer voor dezelfde misdaad kan worden veroordeeld. Ashley kan haar man nu dus echt gaan vermoorden; de straf heeft ze al uitgezeten. Tommy Lee Jones is weer eens te zien in een autoritaire functie, ditmaal als een agent die de voorwaardelijk vrije Ashley bewaakt. We vragen ons overigens af of het plan om een doodgewaande persoon opnieuw te vermoorden werkelijk juridisch waterdicht is. Op de regiestoel zat Bruce Beresford, die eerder succes had met sentimentele films als Driving Miss Daisy en het jappenkampdrama Paradise road, waar tegenover weer flops als Black robe en Last dance staan. In laatstgenoemde speelt Sharon Stone een ter dood veroordeelde vrouw, zodat we kunnen constateren dat vrouwen in een gevangenispak als een rode draad door Beresford oeuvre lopen.
(Te zien vanaf 27 januari)

Double jeopardy: Ashley Judd in gelukkigere tijden.


Cirkelientje is het verhaal van het Deense nichtje van Wiske's Schanulleke, een platte lappenpop in een stipppeltjesjurk. Ze werd in nostalgisch aandoende aquareltinten getekend door de Deense animator Jannik Hastrup (Samson en Sally, Olivier: Onrust in vogelland) en kreeg een kleine muizenfamilie als vriendjes. Het meisje van wie ze is geweest, is nu vast groot en haar vergeten, want ze moet zelf in de verhuisdozen naar de stad klimmen. Met haar muizenvriendjes en allerlei hippe stadsmuizen beleeft ze vervolgens tal van avonturen. Potsierlijk is de lofzang op fetakaas die de Griekse muis Hassan aanheft in een poging tot multiculturaliteit (of gesponsord door een Deense feta-fabrikant), verder is Cirkelientje een heerlijke tekenfilm voor de allerkleinsten.
(Te zien vanaf 18 december)

Cirkelientje: Muizenissen in rococo.


Ikke niet (oftewel Count me out zoals de IJslandse film Stikkfrí voor de Angelsaksische markt is omgedoopt) won vorig jaar de Cinekid-publieksprijs. Regisseur Ari Kristinsson regisseerde een realistische en uitermate komische film voor kinderen vanaf een jaar of acht over de verwarrende moderne gezinsverhoudingen. Of zoals een van de hoofdpersonen tegen haar buurmeisje zegt: "Ik heb vier vaders en dat is best lastig, maar altijd beter dan wanneer je er geen hebt." Voor buurmeisje Hrefna is het echter nogal een schok om te ontdekken dat haar vader niet in Parijs woont, maar er elders in Reykjavik een nieuw gezin op nahoudt. Geen psychologisch kinderdrama, maar een reeks hilarische gebeurtenissen is het gevolg, met als hoogtepunt de kidnapping van Hrefna's halfzusje door de beide buurmeisjes, inclusief de prangende vragen: 'hoe houd je een baby stil' en 'hoe verwissel je een luier?'
(Te zien vanaf 18 december)

Mariska Graveland/Dana Linssen

Naar boven