Filmmuziek - juli/augustus 2000, nr 213
Shaft
De remake van de meest fameuze blaxploitation film Shaft (1971) is een groot succes in Amerika: het was in zijn openingsweek de bestbezochte film. In Nederland kunnen we waarschijnlijk pas in november zien hoe Samuel L. Jackson het er vanaf brengt als Shaft, en hoe regisseur John Singleton een moderne draai geeft aan het verhaal van de privé-detective die met harde hand het kwaad te lijf gaat.
Shaft was indertijd niet alleen zo geliefd omdat het de zwarte bevolking van Amerika een eigen filmheld gaf, maar ook om de soundtrack van Isaac Hayes. Diens stijl - funky en soulvol, maar door de nadruk op instrumentale stukken en door het gebruik van strijkers en blazers aansluitend op de klassieke filmmuziek - zette de toon voor soundtracks van andere blaxploitation films (zoals Trouble man, waarvoor Marvin Gaye de soundtrack maakte). Hayes' soundtrack van Shaft werd onderscheiden met een Oscar, en 'Theme from Shaft' werd een hit.
De cd met muziek van de nieuwe Shaft begint met 'Theme from Shaft', zo te horen geen nieuwe versie, hooguit een wat helderder en krachtiger mix. Het blijft een geweldig nummer, vanaf het spannende intro met die heerlijke wah-wah-gitaar, dramatische pianoakkoorden en de felle violen en blazers, die aangeven dat er gevaar op komst is, tot en met het stuk waarin Isaac Hayes begint te zingen: 'Who's the private dick that's a sex machine to all the chicks?' - waarop een dameskoortje antwoordt met: 'Shaft!' Hayes: 'You're damn right.' Op een gegeven moment wordt Hayes door het koortje onderbroken voor hij een vies woord in de mond gaat nemen: 'They say this cat Shaft is a bad mutha...' - 'Shut your mouth!' Er zijn weinig mensen die zo cool klinken als Isaac Hayes, vooral als hij dingen zegt als: 'Can you dig it?' en 'Right on!'
De rest van de soundtrack is gevuld met jongere R&B- en rap-artiesten als Sleepy Brown en Mil. Mooi zijn de R&B-liedjes van Carl Thomas ('Summer rain') en vooral R. Kelly, die verrassend goed voor de dag komt met twee schitterende nummers die mooi het midden houden tussen de klassieke begin jaren zeventig soul en de moderne R&B. Het rustig swingende 'Bad man' is gezegend met een pakkend meezingrefrein en begint met een fraaie opsomming, eindigend in een bijbelse verwijzing: 'I was born in these streets, raised in these streets, walked in these streets, taught by these streets/Lived in these streets, hustled in these streets, arrested in these streets, protected by these streets/Yea though I walk through the valley of these streets, I shall not fear these streets, because I run these streets'. Het tweede R. Kelly-nummer, 'Up and outta here', is minstens zo goed, en laat horen dat zelfs de baddest muthafucker nergens meer is als zijn liefje weg is: 'I was so tough till you were up and outta here'. En terwijl R. Kelly door het stof kruipt, hakketak-tak-takt op de achtergrond die typische Shaft-wah-wah onverstoorbaar door.
Better than chocolate
Sommige soundtracks moeten het vooral van de charme van de film hebben, die doorwerkt bij het luisteren naar de muziek. Dat geldt ook voor de soundtrack van de romantische komedie Better than chocolate van Anne Wheeler. Vrolijke, lieve en pretentieloze liedjes als 'When I think of you' van Melanie Dekker (eighties-pop à la Pat Benatar) en 'Perfect fingers' van Tami Greer (ingetogen pop) zullen leuke momenten uit de film in herinnering brengen, maar zijn op zichzelf genomen niet zo opmerkelijk.
De context van de film mis je nog meer in melige nummers als de ode aan Julie Christie van Lorraine Bowen, 'Let's have sex' van Studio Kings 2.0 en 'I'm not a fucking drag queen', gezongen door acteur Peter Outerbridge, die in de film een transseksuele nachtclubzangeres speelt. 'Pure' van de West End Girls klinkt als een pastiche van de house-pop van bijvoorbeeld Gala of Robin S., maar is, zoals meestal het geval is bij pastiches, toch minder leuk dan the real thing.
High fidelity
Is de Better than chocolate-soundtrack erg meisjesachtig (wat ermee te maken zal hebben dat het over een romance tussen twee meisjes gaat), de soundtrack van High fidelity is typisch van en voor jongens. Geen wonder: High fidelity (geregisseerd door Stephen Frears) is gebaseerd op de roman van jongensboekenschrijver Nick Hornby en gaat over iemand die in een platenzaak werkt en, nu hij in de dertig is, moeite heeft met volwassen worden en met relaties. Met zijn vrienden heeft hij het vooral over muziek, het liefst zo obscuur mogelijk.
Zoals te verwachten bevat de soundtrack dan ook veel pop van het soort dat bij de ergste fanatiekelingen geliefd is, vooral uit de jaren zestig. Er staan twee nummers op van The Velvet Underground, de grote helden van blanke popkenners, en moderne versies van Lou Reed & co; The Beta Band, Stereolab en Smog. Plus de nog wat obscuurdere sixties-groepen The Thirteenth Floor Elevators en Love, en om het niet al te obscuur te maken nog wat bekendere namen als The Kinks, Stevie Wonder, Elvis Costello en Bob Dylan (met een nieuw nummer, het mooie 'Most of the time').
Er staan een paar leuke en soms erg goede nummers op, maar toch laat High fidelity een nogal saaiige en stoffige indruk achter. Hornby drijft niet voor niets de spot met die platenverzamelaars, die een beetje zijn blijven hangen in vroeger tijden.
Who's the private dick that's a sex machine to all the chicks?
Ook verschenen:
Mission: impossible 2 (Hollywood Records/edel), met tussen de grimmige heavy nummers van onder meer Metallica, Rob Zombie en The Pimps ook een paar luchtigere liedjes: het erg op Madonna lijkende 'Carnival' van Tori Amos en Iko-Iko van Zap Mama.
Sweet and lowdown (Sony Classical). Zouden veel mensen Woody Allens liefde voor jazz uit de jaren twintig en dertig delen? Hij kon zich in elk geval uitleven in zijn film over een fictieve jazzgitarist uit die tijd (Sean Penn). De muziek wordt perfect vertolkt door muzikanten als de gitaristen Howard Alden en Bucky Pizzarelli.
Gone in 60 seconds (Island). Met onder meer The Cult, Moby, Gomez, Chemical Brothers en Apollo Four Forty.
Honest (Island). De in Engeland al spectaculair geflopte film met meidengroep All Saints heeft wel een leuke soundtrack, met Motown-klassiekers van The Temptations, The Supremes, Marvin Gaye en The Isley Brothers.
Sietse Meijer
Music from and inspired by Shaft
LaFace/BMG.
Better than chocolate
Will Records.
High fidelity
Hollywood Records/edel.
