Filmmuziek - oktober 2000, nr 215
Wilde mossels
Het moet wel een goede film zijn, Wilde mossels dat kan niet anders met zo'n toffe soundtrack. In de vorige Filmkrant zei regisseur Erik de Bruyn dat hij een eclecticus is: "Ik houd van heel veel verschillende stijlen, zowel in films als in muziek." Dat is op deze soundtrack goed te horen. Zelden zo'n rare mengelmoes van muziek bij elkaar gehoord, die ook nog eens goed werkt. Er is ook aan te horen dat De Bruyn een voorliefde heeft voor vreemde muziek en harde gitaarrock.
De Wilde mossels-soundtrack begint al heel goed met een door ene Barbara Dane erg mooi gezongen folkliedje van Woody Guthrie, 'Ramblin' - over iemand die het zwerven in het bloed heeft. Daarop volgt een ruig Nederlandstalig van Nuff Said, 'Lekker dieng'. Een erg leuk nummer. Met de spannende Booker T. & The MG's-rip off 'Comin' home baby' van Casey & His Pressure Group (ik tast evenzeer in het duister als u) is het overdonderende begin van deze cd compleet, en begin je aan vergelijkingen met de soundtracks van Quentin Tarantino te denken.
Met het matige Nedergrunge-liedje 'Autumn' van Green Lizard zakt het eventjes in, maar het rare, amusante rockabilly-nummer 'Primitive love' van Tommy Reeves is dan weer fantastisch - een voorbeeld van de vele vreemde nummers die in de jaren vijftig in Amerika zijn opgenomen.
Zo gaat de soundtrack daarna (we zitten pas op het vijfde nummer) nog veel kanten op: gezellige, ietwat triestige Ierse drinkfolk van The Popes, mooi mysterieuze Oezbeekse pop van Yulduz, vuige rock van Nashville Pussy ('Go motherfucker go'), Chemical Brothers-achtige trip-dance (van De Bruyn zelf), Eindhovense stonerrock van 7 Zuma 7, en weirde, onbeschrijflijke muziek van Myrtle K. Hilo, het schitterende 'Lover's prayer'. Een mooi (en ook tamelijk merkwaardig) stuk van Burt Bacharach dat oorspronkelijk uit Butch Cassidy & The Sundance Kid komt, een fraai popliedje van Ash en tussendoor sfeervolle filmmuziek van David van der Heijden.
Eenmaal een beetje bekomen van de verbazing, dat een Nederlandse film zo'n toch echt on-Nederlands goede soundtrack kan hebben, wil je meteen naar de bioscoop - een beter effect kun je je van een soundtrack niet wensen.
Dancer in the dark
Op een heel andere manier maakt Selmasongs, de cd met muziek die Björk maakte voor de film Dancer in the dark, nieuwsgierig naar de bijbehorende film. Waarschijnlijk krijgt de muziek een heel andere lading als je de film eenmaal gezien hebt. Björk speelt zelf immers een hoofdrol in de Lars von Trier-film, waarin de muziek heel belangrijk is.
Op zichzelf genomen heeft de soundtrack dan ook iets onafs. 'Cvalda' bijvoorbeeld (een grillig en druk nummer dat industriële klanken combineert met ouderwetse musical-orkestmuziek) klinkt intrigerend, maar meer dan bij de vorige cd's van Björk heb je het gevoel dat iets je volkomen ontgaat. Zeker als Catherine Deneuve (ook te zien in Dancer in the dark) halverwege Selma toe gaat zingen en je als luisteraar bij jezelf denkt: waar gáát het allemaal over? Het zien van de film zal vast meer duidelijkheid scheppen.
Meer in de lijn van Björks eerdere werk, en ook zonder (de herinnering aan) filmbeelden erbij de moeite waard, is 'Scatterheart', een onheilspellend nummer met de karakteristieke minimale elektronische ritmes van Mark Bell, met wie ze eerder samenwerkte.
Opmerkelijkste liedje is het speelse duet met Radiohead-zanger Thom Yorke, het mooie 'I've seen it all'. Het wordt door Yorke & Björk prachtig gezongen. 'You've never been to Niagara Falls', zingt Yorke, en Björk: 'I have seen water, it's water, that's all.'
Het opmerkelijk korte Selmasongs (ruim 32 minuten) bevat hier en daar erg fraaie muziek en maakt nieuwsgierig naar de film, maar is in vergelijking met de andere cd's van Björk toch een tussendoortje dat maar half geslaagd klinkt. Misschien verschaft de film de andere helft.
Krimi-musik
Het Duitse label Prudence (in Nederland gedistribueerd door Greenheart Media in Waddinxveen) bracht een interessante serie cd's met Duitse filmmuziek uit. De soundtrack van Querelle, de laatste film van Rainer Werner Fassbinder, bijvoorbeeld - met tamelijk kitscherige muziek van Peer Raben, grotendeels instrumentaal, maar ook een paar vocale nummers die worden gezongen door Jeanne Moreau. Zoals 'Each man kills the thing he loves', met een tekst van Oscar Wilde.
Interessanter nog zijn de compilatie-cd's met Kriminalfilmmusik. Dramatische, opwindende en soms behoorlijk bizarre muziek uit de periode 1959-1964, voor films als Die 1000 Augen des Dr. Mabuse, Das Geheimnis der Schwarzen Koffer en Die toten Augen von London zijn te vinden op Kriminalfilmmusik nr. 4. Muziek waarin de strijkers zwieren, de blazers onbarmhartig tetteren en de gitaren onheil spellen. Het is een met 45 nummers volgepropte cd van bijna 74 minuten, genoeg om een tijdje voort te kunnen.
Een beetje kalmer en gezelliger is de easy listening-achtige muziek die Martin Böttcher begin jaren zestig voor Krimi's maakte. Volgens de uitvoerige informatie in het cd-boekje is Böttcher een van de meest productieve en succesvolle filmcomponisten van Duitsland. Daarvan is niet heel veel doorgedrongen in Nederland, maar de compilatie met zijn Krimi-muziek maakt in elk geval nieuwsgierig naar de rest van zijn werk. De Kriminalfilmmusik van Peter Thomas, waarvan eveneens een compilatie verscheen, is een stuk excentrieker, en bij vlagen zeer de moeite waard - zoals de met gillen en rare stemmen volgestopte muziek voor Der Hexer. Zeker geen easy listening, eerder een soort cocktailjazz from hell, maar wel prikkelend. Meer informatie op: www.bscmusic.com.
Sietse Meijer
Querelle van Rainer Werner Fassbinder.
Wilde mossels
Original motion picture soundtrack.
Björk: Selmasongs
Music from the motion picture Dancer in the dark. Polydor.
Querelle
Original soundtrack. Prudence.
Kriminalfilmmusik nr. 4
Prudence.
Peter Thomas: Kriminalfilmmusik
Prudence.
Martin Böttcher: Kriminalfilmmusik Prudence.
