Verwacht - december 2000, nr 217


Away with words van Christopher Doyle
Op het afgelopen filmfestival van Cannes kreeg de Australische cameraman Christopher Doyle de 'Grand Prix Technique' voor In the mood for love, een ongewoon lyrische liefdesgeschiedenis waarin Doyle hoofdrolspelers Tony Leung en Maggie Cheung onafgebroken bovenop de huid zit. Het is een terechte onderscheiding voor een van de meest inventieve en ook meest geciteerde cameramannen van het afgelopen decennium, maar de prijs betekende toch ook een kleine troost voor Hongkong-regisseur Wong Kar-wai aan wiens zijde Doyle door de jaren heen de meest betoverende opnamen maakte: Days of being wild, Ashes of time, Chungking express,
Happy together, Fallen angels en nu dan ook In the mood for love waarin het gebruik van vertragende beelden naar een nieuw hoogtepunt wordt gevoerd.
Hoezeer een cameraman als Doyle toch afhankelijk is van een regisseur (en verhalenbedenker) als Wong Kar-wai blijkt nu uit zijn eigen regiedebuut Away with words dat in 1999 meedingde naar de Camera d'Or, de prijs voor de beste debuutfilm in Cannes. Het is natuurlijk een prachtige, veelbetekenende titel voor het regiedebuut van een cameraman. 'Geen praatjes, maar plaatjes', zo lijkt Doyle te willen zeggen, en daar komt het in zijn homo-erotisch geïnspireerde Hongkong-geschiedenis rond een jonge, enigszins verdwaasde Japanse barbezoeker (Asano Tadanobu) en een wat oudere, behoorlijk alcoholische Australische bareigenaar (Kevin Sherlock) ook wel op neer.
Doyle, die het gedeeltelijk autobiografische scenario samen met de Britse Azië-expert Tony Rayns schreef, laat de blauwe kleding van de jonge Japanner bijna geheel opgaan in het blauwe pluche van de bar. Zijn vertederend bleke gelaatskleur (door de eeuwig beschonken Australiër liefkozend 'yellow candy' genoemd) steekt hier wonderschoon bij af.
Doyle is een beeldenschepper pur sang die zich aan een traditionele plot of aan een vertrouwde karakterontwikkeling weinig gelegen laat liggen. Met voice-overs en muzikale intermezzo's weet hij de klassieke dialoog en monoloog zo veel mogelijk te vermijden. Het is een eerder bij Wong Kar-wai toegepaste methode waarmee hij zo min mogelijk dynamiek binnen het beeld verloren kan laten gaan. Away with words ademt zelfs in alles de sfeer van een Wong Kar-wai-film, maar de groothoeklens, de kleurenfilter en de steeds weer terugkerende versnelling van de beelden (speed motion?) lijken hier vooral een leven op zich te leiden. Het integreren van die beelden in een kleine, melancholische liefdesgeschiedenis met universele zeggingskracht, blijkt een kunst op zich.

Belinda van de Graaf

Away with words is van 30 november tot en met 6 december te zien in De Balie in Amsterdam. In the mood for love beleeft zijn Nederlandse première op het 30ste Filmfestival Rotterdam.

Away with words: Geen praatjes, maar plaatjes.


Gossip zou wel eens te boek kunnen komen te staan als de film met het slechtst bedachte einde van 2000, alhoewel er ook stemmen op zullen gaan voor Dancer in the dark, Scream 3 en Battlefield Earth. In Gossip doen drie studenten onderzoek naar het onuitroeibare fenomeen roddelen, door het zelfbedachte gerucht in de wereld te brengen dat een kuise studente met de knapste jongen uit de klas heeft gevreeën. Het doel van het onderzoek is om erachter te komen hoe dit gerucht zich verspreidt en muteert. Een en ander loopt natuurlijk gruwelijk uit de hand, waarbij de wetenschappelijke premisse van de film steeds meer uit het oog wordt verloren, om plaats te maken voor een stortvloed aan dwaalsporen. De drie hoofdrolspelers James Marsden, Lena Heady en Norman Reedus, door producenten graag als rijzende sterren aangeduid, zullen bij weinigen een belletje doen rinkelen. Regisseur Davis Guggenheim heeft eerder wat afleveringen van 'ER' en 'NYPD Blue' gemaakt, en heeft ook nu geen kunstwerk willen afleveren, maar daar komt hij in ieder geval eerlijk voor uit. (Te zien vanaf 14 december)

Gossip: Promotieslogan 'It can turn you on, or turn on you'.


Under suspicion is een remake van Claude Millers kammerspiel Garde à vue uit 1981, waarin een rijke man verdacht wordt van moord op twee meisjes, en net zo lang verhoord wordt totdat hij de misdaad toegeeft. In de belendende kamer wordt op hetzelfde moment een bekentenis van diezelfde moord opgetekend. Ziehier het Raadsel van de film. In Under suspicion speelt Gene Hackman die verdachte, een advocaat die wat bijschnabbelt door pep-speeches te houden tijdens crisissituaties, in dit geval op Puerto Rico, waar net een orkaan heeft gewoed. Morgan Freeman speelt de ondervrager, en Monica Bellucci (L'appartement, Dobermann) is te zien als de met zwaar accent sprekende, koele echtgenote van Hackman. Regisseur Stephen Hopkins heeft Predator 2, Blown away en Lost in space aan de wereld gegeven, en gooit het in Under suspicion over een andere, meer psychologische boeg, alhoewel hersenspoeling niet een van de subtielste psychologische processen mag worden genoemd. (Te zien vanaf 30 november)

Under suspicion: volgens de makers 'An intense drama, a duel to the end between two opponents.'


Autumn in New York stort vele vallende bladeren over de kijker uit, wat we natuurlijk metaforisch moeten opvatten. Sinds jaar en dag staat de herfst voor verlies en dood, en het is dan ook niet verwonderlijk dat Winona Ryder een zieke vrouw speelt die binnenkort het tijdelijke voor het eeuwige verruilt. Op de valreep wordt ze verliefd op de steenrijke eigenaar van een trendy New-Yorks restaurant (beroepsplayboy Richard Gere), wat aan het eind garant zou moeten staan voor levensinzichten en biggelende tranen. De Amerikaanse pers was echter niet te spreken over deze tweede film van Joan Chen (Xiu Xiu, the sent-down girl, en actrice in onder andere Heaven & Earth). De distributeur MGM besloot om geen persvoorstelling te organiseren, zogenaamd omdat ze bang waren dat het einde zou worden verklapt, maar iedereen weet dat dit maar één ding betekent: zelfs de Amerikaanse distributeur heeft geen vertrouwen in de film. (Te zien vanaf 14 december)

Autumn in New York: Promotieslogan 'He fell in love for the first time... she fell in love forever'.


The 6th day van Roger Spottiswoode (Tomorrow never dies) is op het lijf van Schwarzenegger geschreven. Nadat hij het einde der tijden heeft aangekondigd in End of days, refereert Arnie deze keer naar de schepping, en wel de zesde dag waarop deze voltooid werd. Schwarzenegger is niet de meest bescheiden man in Hollywood en presenteert ook nu weer een handjevol toekomstvisioenen waarbij de gehele mensheid op het spel staat. In de nabije toekomst ('Sooner than you think...') speelt de mens zelf voor God door alles wat los en vast zit te klonen. Ook brave huisvader Arnie is gekloond, maar zonder zijn toestemming omdat zijn alter ego gecreëerd is om te moorden. Het behoeft niet veel fantasie om voor te stellen hoe die confrontatie met zijn tegenpool zich zal voltrekken. We hopen wel dat deze er leuker aan toegaat dan die van de Michael Keatons in Multiplicity. De kijker kan verder zijn lol op met alle virtuele gadgets en zelfspot ("I míght be back", en "I don't want to expose my daughter to any graphic violence, she already gets enough of that from the media"), waarmee Arnie zich op vertrouwd terrein begeeft. En twee Arnies voor de prijs van één, als dat geen koopje is. (Te zien vanaf 21 december)


Plop in de wolken belooft weer een groots avontuur van onze kaboutervriendjes te worden, als we de persmap, bedoeld voor volwassen journalisten, mogen geloven. De tragedie rondom de zieke opa van Plop wordt als volgt beschreven: "Plop, Klus, Kwebbel, Lui, Smul en Smal kunnen niet anders dan de Karbonkelwortel naar de zieke Knap te brengen. Maar hoe? Grootvader Knap woont heel ver weg!! (...) Onderweg ontmoeten Plop, Lui, Klus en Kwebbel Kabouter Jeuk, Snot en Stink, drie andere tamelijk vieze kabouters. Tot overmaat van ramp heeft de vieze Stink haar oogje laten vallen op Lui..." Dat wordt rennen naar de bioscoop. De Vlaamse regisseur Bart van Leemputten heeft de eerste Plop-film De kabouterschat en maar liefst 190 afleveringen van de tv-versie van Plop geregisseerd, wat met recht een bovenmenselijke prestatie mag worden genoemd. Dat noemen we nog eens doorzettingsvermogen. (Te zien vanaf 7 december)

Het langverwachte vervolg Plop in de wolken.

Mariska Graveland

Naar boven