Video & DVD - januari 2001, nr 218

Een selectie uit de videotheek van nieuwe, interessante en curieuze films die niet in de bioscoop zijn uitgebracht. En films opnieuw uitgebracht op DVD.


Fail safe
Stephen Frears
Aan het einde van Fail safe, over een dreigende kernoorlog tussen Amerika en Rusland ten tijde van de Koude Oorlog, volgt een lijst met twintig landen die anno 2000 nog over nucleaire wapens beschikken. Het moet de film een schijn van actualiteit verschaffen. Maar voor de hedendaagse kijker behoren de doembeelden van straling en schuilkelders, wellicht ten onrechte, tot het verleden, waardoor Fail safe niet meer zo urgent lijkt als het gelijknamige boek van Eugene Burdick en Harvey Wheeler toen dat in 1962 verscheen. Een eerdere filmversie van Sidney Lumet, die in 1964 werd ondergesneeuwd door Stanley Kubricks briljante Dr. Strangelove, wist bij mij wél het gevoel van acuut gevaar op te roepen. Is het mogelijk een film echt in zijn tijd te zien? Of heeft het verschil in spanning tussen de twee versies gewoon een filmtechnische oorzaak? Lumet gebruikte een trage, ritmische montage en een uitgekiende geluidsmix om een zinderende spanning op te roepen. Die mogelijkheden had Stephen Frears niet. Want zijn Fail safe begon als een terugkeer naar de dagen van live televisiedrama (in Amerika uitgezonden op 9 april 2000), dat vroeger vanwege de hoge kosten van film noodzakelijk was, maar met de komst van andere beelddragers overbodig werd. De vorm is hier dus even gedateerd als de inhoud. Dat het live werd uitgezonden doet er op video eigenlijk niet meer toe. Wat overblijft is tv-drama met direct geluid vol hinderlijk geruis, en tv-camera's die het drama adequaat maar tamelijk saai registreren. Dat drama blijft grotendeels beperkt tot drie ruimtes waarin de militaire top en de Amerikaanse president het noodlot proberen af te wenden. Bekende acteurs als Harvey Keitel, Brian Dennehy en George Clooney kwijten zich aardig van hun taak; indruk maken Richard Dreyfuss als president en Hank Azaria als wetenschappelijk adviseur die een grootschalige kernoorlog voorstelt. Ze zullen het allemaal wel een uitdaging gevonden hebben, zo'n rechtstreeks uitgezonden tv-film. Veel meer dan een nostalgisch uitstapje voor de betrokkenen is Fail safe niet.
Roel Haanen
Te huur op video (Warner Home Video)


Beau travail
Claire Denis
Als pizzabakker Boni in Claire Denis' vorige film
Nénette et Boni (1996) sprak Grégoire Colin al nauwelijks. Tot de komst van zijn zwangere tienerzusje Nénette waren zijn dagen in Marseille vooral gevuld met erotische dromen over de rondborstige bakkersvrouw. In Beau travail (uit 1998 alweer) zijn de woorden van Grégoire Colin zelfs op één hand te tellen. Als de 21-jarige Gilles Sentain heeft hij zich aangemeld voor het Franse vreemdelingenlegioen in het Afrikaanse Djibouti. Te midden van de gespierde lijven en de kaalgeschoren koppen is Sentain de meest engelachtige verschijning. Althans, zo zien we hem vooral door de ogen van de geknakte sergeant Galoup (Denis Lavant) die vanuit Marseille terugblikt op zijn ervaringen in het legioen. Het is indrukwekkend om te zien hoe Claire Denis samen met cameravrouw Agnès Godard zijn herinneringen weet om te zetten in trance-achtige beelden. Een reguliere dramatische vertelling kon worden vermeden door het inzetten van Galoups voice over en een bizarre maar doeltreffende muzikale mix, waarbij de operateske klanken van Benjamin Britten en de onvervalste disco-klassieker 'The rhythm of the night' van Coronia één geheel vormen met aloude legionairsliederen. Onder de brandende Afrikaanse zon heeft het leven van die legionairs zelfs het aanzien gekregen van een eeuwigdurende dans, waarbij de vele uiteenlopende legeroefeningen veel weg hebben van uitbundig gechoreografeerde balletten. Te midden van die sierlijk bewegende torso's groeit Galoups verwarring en terwijl hij zijn gevoelens beurtelings fixeert op de jonge legionair Sentain en de oudere commandant Forestier (Michel Subor) stuurt hij aan op een drama waarmee hij zijn eigen ontslag zal bewerkstelligen. De pokdalige en wonderlijk acrobatisch aangelegde Denis Lavant (ooit ontdekt door Léos Carax) is mooi als Galoup, de sergeant die aan het slot zijn bevrijding vindt in een lege disco.
Belinda van de Graaf
Te huur als import video (Fox Pathé Home Entertainment, Frans gesproken, Engels ondertiteld)


Breakfast of champions
Alan Rudolph
Breakfast of champions mag dan aan de man gebracht worden als de nieuwe Bruce Willis, het is in alles een film die rond twee andere namen draait. Regisseur Alan Rudolph leerde het vak bij Robert Altman en zijn carrière vertoont een even grillig verloop. Zijn films spelen zich meestal af in een herkenbaar Rudolph-land, waar naar liefde hunkerende stadsbewoners moeizaam om elkaar heen draaien. In Welcome to L.A. (1977) en Choose me (1984) werkte dat uitstekend, in
Afterglow (1997) schuurden wurgend drama en kluchtige momenten nogal ongemakkelijk langs elkaar. Met zijn nieuwe film begeeft Rudolph zich op glad ijs: 'Breakfast of champions' is het populairste boek van Kurt Vonnegut jr, en diens 'Slaughterhouse 5' en 'Slapstick' lieten regisseurs George Roy Hill en Steven Paul eerder spectaculair struikelen, waar Keith Gordon 'Mother night' wel wist te kraken. Vonnegut koppelt ernst aan satire en sciencefiction aan oorlogstrauma's, en dat werkt beter op papier dan op film. Gordon's Mother night had veel baat bij het sublieme optreden van Nick Nolte, die na Afterglow nu deelt in Rudolphs Waterloo, want geslaagd is de vierde Vonnegut-verfilming allerminst. Willis speelt een autodealer met een monumentale zenuwinzinking, Nolte is als nerveuze travestiet-in-de-kast zijn beste verkoper. Ze worden omgeven door een kleurrijk gezelschap dat ook al onder neuroses gebukt gaat. Het bezoek van uitgerangeerd sf-auteur Albert Finney aan een lokaal kunstfestival dient als katalysator, in een climax die de collectieve hysterie naar een kookpunt brengt. Rudolph en de acteurs volgen Vonneguts satire bijna naar de letter, waar een meer beheerste dosering van de malligheid meer effect had gesorteerd. Mogelijk komt de film beter tot zijn recht in partjes, zoals ook de romans baat hebben bij leespauzes, maar waarschijnlijk is dat niet. Het staat 3-1 in de wedstrijd Vonnegut versus Hollywood. Het is tijd om de strijd te staken, en met die geweldige romans genoegen te nemen.
Bart van der Put
Te huur op video (Independent Video/Universal Pictures)


Dawn of the dead & Day of the dead (DVD)
George A. Romero
Het gaat niet goed met George Romero: zijn nieuwe film Bruiser bleek een echec en beleefde zijn wereldpremière in Nederland op video omdat geen distributeur geïnteresseeerd was. Dan denkt de fan automatisch terug aan de tijd dat de onafhankelijke filmmaker triomfen vierde, en alsof de duivel ermee speelt worden de liefhebbers plotseling verwend met een luxe dvd-uitgave van Dawn of the dead (1978). Deze zombiefilm, het vervolg op Night of the living dead (1968), staat te boek als horrorklassieker en heeft meer te bieden dan afgerukte ledematen en rondspattend bloed. Romero zag zijn film als een satire op de consumptiemaatschappij en wist naast spectaculaire actiescènes ook overtuigende momenten van overpeinzing en slapstick humor te creëren. Zijn versie verschilt echter radicaal van toon met de Europese variant. De Italiaanse coproducent Dario Argento sneed ruim twintig minuten weg en verving de duffe muzak door een opzwepende soundtrack van rockband Goblin, waardoor een veel energiekere film ontstond. Beide versies zijn nu op twee schijven in een box uitgebracht, waardoor de kijker zijn favoriet kan kiezen. Het widescreen-beeld (1.85:1) van Romero's versie is op enkele schoonheidsfoutjes na contrastrijk en kleurvol. De Argento-dvd is beeldvullend en iets donkerder, maar valt verre te prefereren boven de oude videovariant van Cor Koppies. Er zijn veel extra's toegevoegd, waaronder de lange documentaire Document of the dead en talloze trailers, waarvan een Duitse ("Gegen diesen Film wirkt Der Exorzist wie ein Kinderfilm") de show steelt. Romero sloot zijn trilogie af met het slecht ontvangen Day of the dead (1985). De mijns inziens nogal onderschatte film bezit op de indrukwekkende opening na niet de apocalyptische sfeer van zijn voorgangers en heeft een meer existentialistisch en soms zelfs melancholisch karakter. Er is weinig actie tot vlak voor het einde, maar dan trekt grime-kunstenaar Tom Savini stevig van leer met een aantal uitzinnige en bijzonder onsmakelijke special effects. De kwaliteit van de dvd is subliem, het beeld is correct gekaderd op widescreen-formaat, maar de extra's zijn minimaal. De dvd's stroken niet echt met de vredelievende geest van de decembermaand, maar de fans zullen weinig moeite met hun verlanglijstje hebben.
Mike Lebbing
Te huur en te koop op dvd (Dutch Film Works)

Day of the dead: Uitzinnige special effects.


Andromedia (DVD)
Takashi Miike
De coolste veertiger uit Osaka, Takashi Miike (
Audition, Dead or alive), draait op turbosnelheid voor een handvol yens films in alle genres, graag inclusief bizarre verhaalwendingen en explosieve surprises. In Andromedia (een van de vier bioscoopfilms die Miike in 1998 afleverde) verliezen drie schoolmeisjes in een Japanse kustplaats bij een ongeluk hun vierde vriendin Mai, maar communiceren post mortem met haar virtuele kopie Ai, die door Mai's vader, een kiene computerprogrammeur, is vervaardigd. Mai's vriendje Yu kan haar letterlijk niet loslaten: innig omhelst hij de laptop waarin Ai is gesafed, aanvankelijk onkundig van het feit dat boeven achter zijn schat aanzitten. Romantiek, Miike-style! Bedenk dat Andromedia werd geconcipieerd als cash-in op de populariteit van de girlgroup Speed (vier allersnoezigste meisjes die met het liedje 'Alive' ook de soundtrack opvrolijken) en de boygroup Da Pump (vier hippe knaapjes die in een videoclip-scène de beentjes laten wapperen) en laat alle hoop varen: het script voor de Spice Girls-film is een traktaat van Socrates vergeleken bij deze volslagen nonsens. Geen probleem voor Miike-san. Hij heeft met Wong Kar-wai-cameraman Christopher Doyle de acterende joker ingezet (diens vertolking van cyber-crimineel moet worden gezien om niet te worden geloofd), wat manga-eske computeranimatie rondgestrooid en er wijselijk voor gezorgd dat de doelgroep geen seconde naar hun J-pop-idols hoefde te smachten. Toch verraden enkele agressieve intermezzi en de poëtische scènes met Mai en Yu onder een bloeiende kersenboom het temperament van een cineast die nèt even buiten de lijntjes kleurt. Drie (niet ondertitelde) extra's biedt de dvd: een 'Making of' (waarin Miike niet te cool blijkt om zijn zangeresjes voor de geleden ontberingen met een Fleuropje te bedanken), een interview met het jonge grut plus een exclusief voor deze uitgave door Takashi Hirano geregisseerde 'Special prologue to Andromedia'. In dit door Christopher Doyle freestyle geschoten groepsportret zien we de Da Pump-ertjes en de dotjes van Speed (die overigens inmiddels zijn uitgezongen) gezellig wat dollen aan het strand. Briljant concept, instant cult.
Oliver Kerkdijk
Te koop en te huur als import-dvd (Toy's Factory, Japans gesproken, Engels ondertiteld, letterbox)


Video en dvd tips

DVD

Aardman Classics (Momentum-Carlton, import, koop & huur)
Twee uur en zevenendertig minuten digitaal genieten van de spitsvondigheid, souplesse en humor uit de Britse Aardman-animatiestudio's, het creatieve thuis van Nick Park en Peter Lord, de makers van Chicken run. Met o.a. het Oscar-winnende Creature comforts (1989) en een blik in de wonderlijke keuken van Aardman. Engels gesproken, niet ondertiteld. De tape-versie bevat een boekje vol achtergrondinfo. Tevens als Britse import verscheen Wallace & Gromit: 3 cracking adventures (BBC Publishing), waarop de uitvinder en zijn hond schitteren in A grand day out, The wrong trousers en A close shave, aangevuld met hun beider stamboom zoals verteld door geestelijk vader Nick Park, die met de laatste twee avonturen opnieuw Oscars won. Eveneens Engels gesproken en niet ondertiteld.

Wild side director's cut (Tartan, import, koop & huur)
Door intimi van de door zelfmoord omgekomen regisseur Donald Cammell (Performance, Demon Seed) opnieuw gemonteerde versie van deze oorspronkelijk door de producent verknipte erotische thriller, over de bizarre verhouding tussen vier personages. Zie hoe Christopher Walken gierend uit de bocht vliegt. De dvd bevat als extra's Cammells The argument, plus interviews met de regisseur en actrice Anne Heche. Engels gesproken, niet ondertiteld.

A clockwork orange (Warner Bros, Britse import)
De Amerikaanse Kubrick dvd-box heeft een schandalige twee jaar na dato nog steeds geen Europese evenknie, maar de avonturen van Alex en zijn Droogs verschenen onlangs in Engeland. Beeld en geluid zijn optimaal, Kubricks stroboscopisch gemonteerde trailer is net zo geniaal als de film. Engels en Nadsat gesproken, niet ondertiteld. Viddy well!

Reservoir dogs (RCV, koop & huur)
Quentin Tarantino's ijzersterke debuutfilm in een oogstrelende letterboxed variant, voorzien van een trailer en een gedegen inleiding van de regisseur. De hoestekst maakt melding van een verborgen interview, dat natuurlijk helemaal niet verstopt had moeten worden of onvermeld moest blijven.

Verder:
American beauty
Man on the moon
The bridge on the river Kwai
Spartacus
Scarface
Big night
Lost highway
Hard eight
Luna papa
Once were warriors en het vervolg What becomes of the broken hearted
Lost horizon
It happened one night
Mr. Smith goes to Washington
And justice for all
Day of the jackal
To kill a mockingbird
The ten commandments
Fight club en The abyss verschijnen op dubbel-dvd's. Beide films worden voorzien van een overdaad aan bonusmateriaal dat in de Verenigde Staten jubelende reacties uitlokte.

Huurvideo
A walk on the moon (H.O.M. Vision)
Kleine film over een te jong getrouwde vrouw (Diane Lane) die in de Woodstock-zomer van '69 uit frustratie haar ploeterende echtgenoot (Liev Schreiber) bedriegt met een reizende zomerblouseverkoper (Viggo Mortensen). Lane is een ondergewaardeerde actrice met een ingetogen stijl en maakt iets moois van haar rol; de film zelf is onspectaculair maar allesbehalve eendimensionaal, en juist daarom zo de moeite waard.

Verder:
The million dollar hotel
A price above rubies
Sweet and lowdown
Luna papa
Man on the moon
What becomes of the broken hearted

Releasedata onder voorbehoud. De niet besproken titels zijn vrijwel allen eerder gerecenseerd in de Filmkrant. Zie voor meer informatie: www.filmkrant.nl/av/org/filmkran/zoek.html

Naar boven