Video & DVD - februari 2001, nr 219

Een selectie uit de videotheek van nieuwe, interessante en curieuze films die niet in de bioscoop zijn uitgebracht. En films opnieuw uitgebracht op DVD.


Zonzon
Laurent Bouhnik
Vechten? Naar de isoleercel. Grote bek? Isoleercel. Een jointje gerookt? Isoleercel. Volgens dit monotone patroon sleept het leven van drie lotgenoten zich voort in Zonzon, een bikkelharde gevangenisfilm van de Franse regisseur Laurent Bouhnik. De gespierde skinhead Francky (Pascal Greggory) zit voor een gewapende overval, Grandjean (Gaël Morel) is een onschuldige student die onbewust in een drugsdeal werd betrokken en kruimeldief Kader (Jamel Debbouze) is een hardnekkige recidivist. Ondanks de spanningen binnen de gevangenismuren en het wederzijdse wantrouwen groeit er langzaam een kwetsbare band tussen de drie. Maar er is slechts een klein vonkje nodig om de op het kookpunt staande Francky te laten exploderen. Zonzon is een donkere, cynische film, waarin slechts tijdens een korte flashback wat menselijke warmte doorsijpelt. De sfeer in de penitentiaire inrichting, waar veel onberekenbare mannen rondlopen, is constant dreigend. Wanneer de zachtaardige Morel (een kopie van de Franse acteur Lou Castel in zijn jonge jaren) met een paar van die engerds onder de douche moet, zit je als kijker dan ook met knikkende knieën het naderende onheil af te wachten. Regisseur Bouhnik haalt alles uit de kast om binnen de beperkte ruimte van de gevangenismuren filmtechnisch te verrassen: de decors van Jacques Rouxel zijn opvallend en de camera van Gilles Henry neemt regelmatig de vreemdste standpunten in. Maar die krachtpatserij, die sterk aan Matthieu Kassovitz (Assassin(s)) en Jan Kounen (Dobermann) doet denken, neemt niet weg dat het verhaal onevenwichtig is en dat is jammer, want Pascal Greggory's vertolking van de gedesillusioneerde Francky is indrukwekkend. Dat hij tegen beter weten in blijft geloven in een toekomst met zijn liefje (Fabienne Babe, hier net zo betoverend als in Jean-Claude Brisseaus mokerslag De bruit et de fureur) is ontroerend. Het blijft zijn enige lichtpuntje totdat het lampje in zijn isoleercel voorgoed wordt uitgeknipt.
Mike Lebbing
Te huur op video (De Filmfreak)

Zonzon: constant dreigende atmosfeer.


Center stage
Nicholas Hytner
De jongens en meisjes die in Center stage op de (fictieve) New-Yorkse American Ballet Academy de top proberen te bereiken moesten nog geboren worden toen Alan Parker Fame in de bioscoop bracht. In die twintig jaar is er weinig veranderd. Je hebt dromen, je wilt roem, maar "fame costs, and right here is were you start paying, in sweat". Bezieling is minstens zo belangrijk als techniek, je moet het allemaal écht willen, en verwaarloos ook vooral je privéleven niet. En ook anno 2000 heeft zo'n dansfilmgroepje weer de diversiteit van een wervingposter van de rijkspolitie - in dit geval een blondine, een rebels zwart meisje, een gewone jongen, een magere ambitieuze trut, een te dik joods meisje, een jonge Rus en een homoseksuele neger. Dat scheelt weer bij het uit elkaar houden, voor een film die - natuurlijk - de wederwaardigheden van ál zijn eerstejaarsstudenten wil volgen. Het geeft allemaal niet - je mag eindeloos hetzelfde verhaal vertellen. Getuige zijn van een subcultuur is altijd onderhoudend, en regisseur Nicholas Hytner weet de balletwereld vaak mooi neer te zetten. Het fanatisme waarmee aan spitzen wordt gebikt en geschaafd, de 180 graden waarin je voeten uit elkaar dienen te staan, dat je wel je ribben moet straktrekken maar niet je buik mag inhouden: je leert er wat van. Ook de onderlinge klefheid, het op elkaar gefixeerd zijn van zo'n gesloten gemeenschap wordt goed getroffen. Center stage boeit kortom redelijk op een documentair niveau. Maar zeker een film die beweert dat de balletacademie een wereld is van hoge toppen en diepe dalen hoort dit soort wetenswaardigheidjes terloops te brengen en zich te concentreren op het menselijk drama. En daarin neemt Center stage griezelig weinig risico. Alles is een beetje schrijnend, of medium verheugend. Wat de emotionele snelkookpan met de personages doet wordt al helemaal niet verteld. Wat vindt een jongen ervan als hij vlak voor de voorstelling zijn enkel verstuikt? Nou, hij loopt op krukken, en zegt dat hij het heel erg vindt. Wat betekent het als je sterdanseres wordt in een ballet van de choreograaf met wie je zojuist het bed deelde? Het bakvisje twijfelt of ze wel in die liefdesfuik moet zwemmen, einde verhaal. Een film die zijn eigen mogelijkheden weigert uit te buiten is een frustrerende ervaring. Dat die bovendien komt van een regisseur die het emotioneel rijke The madness of King George tot grote hoogten wist te stuwen, is ronduit verbijsterend.
Chris Buur
Te huur op video (Columbia Tristar Home Video)


Who killed Atlanta's children?
Charles Robert Carner
Aan degenen die zich graag verdiepen in het fenomeen seriemoordenaar hebben filmmakers doorgaans weinig te bieden. Ondanks de eindeloze stroom serial killer-films die op gang kwam na het succes van The silence of the lambs. Schrijver Thomas Harris had uitvoerig research gepleegd en voor de film kwam FBI-profielschetser John Douglas als adviseur opdraven. De navolgers voelen die noodzaak tot documentatie meestal niet (een noodzaak om te scoren des te meer) met als gevolg apekool als
The bone collector, The watcher en Six-pack, die deze maand op video verschijnt (zie hieronder). Veel interessanter zijn de Amerikaanse tv-producties die waargebeurde zaken als uitgangspunt nemen. Zo bestaat er een uitstekende miniserie over Ted Bundy, The deliberate stranger (1986, Marvin Chomsky), met Mark Harmon in een ijzingwekkende rol als de vrouwenmoordenaar. Eveneens fascinerend zijn To catch a killer (1992, Eric Till) over John Wayne Gacy en The Atlanta child murders (1985, John Erman). Die laatste is een uiterst nauwgezette reconstructie van het onderzoek naar de moorden op 29 zwarte kinderen en adolescenten tussen 1979 een 1981 en de rechtzaak tegen de eveneens zwarte Wayne Williams, die uiteindelijk werd veroordeeld. In zijn gedetailleerde scenario legde Abby Mann (Judgement at Nuremberg) nadruk op de twijfels omtrent Williams' schuld. In Who killed Atlanta's children? - eveneens gebaseerd op feiten en voor tv geproduceerd - stuiten twee journalisten (gespeeld door James Belushi en Gregory Hines) jaren later op nieuw bewijs. Sterke aanwijzingen dat de Ku Klux Klan achter de moorden zat, blijken destijds door autoriteiten genegeerd. Hoewel de persoonlijke demonen van reporter Belushi de nuchtere toon van de film ondermijnen, bevestigt schrijver/regisseur Carner op overtuigende wijze het idee dat Williams geen eerlijk proces heeft gekregen. Carner is daarbij niet op sensatie belust. Hij toont aan dat er redelijke twijfel is omtrent Williams' schuld, maar laat de vraag uit de titel open.
Roel Haanen
Te huur op video (Bridge Pictures)


Liberty Heights
Barry Levinson
Het oeuvre van Barry Levinson valt te onderscheiden in twee soorten films. Aan de ene kant is hij de vakkundige regisseur van prestigieuze bigbudget Hollywoodfilms als Good morning Vietnam, Rain man en
Wag the dog. Maar eens in de zoveel tijd keert Levinson terug naar het terrein van zijn veel kleinschaligere en persoonlijkere regiedebuut, Diner uit 1982. Het uit 1999 stammende Liberty Heights is zo'n kleinere Levinson-film, waarin alle ingrediënten uit Diner en de verwante producties Tin men (1987) en Avalon (1990) weer aanwezig zijn: Levinsons liefdevol gefotografeerde geboortestad Baltimore, de auto's en de muziek van de late jaren vijftig, de ontluikende seksuele gevoelens van puberjongens en de problemen die immigranten ondervinden om te worden opgenomen in de Amerikaanse samenleving. In een kalm tempo laat de regisseur zijn publiek kennismaken met een familie uit de arme joodse wijk Liberty Heights. Vader Joe Mantegna probeert zijn hoofd boven water te houden als een illegale gokbaas en eigenaar van een droevig revuetheater, maar zijn twee zoons (Adrien Brody en Ben Foster) beginnen daar pas laat in de film last van te ondervinden. Ze hebben het namelijk te druk met het zoeken van romantiek buiten hun joodse kring, waarbij ze oplopen tegen raciale en sociale scheidslijnen. De jongste broer wordt verliefd op een zwarte klasgenote, wier vader iedere omgang met blanken afkeurt, terwijl de oudere broer juist zijn oogje heeft laten vallen op een blonde stoot uit een steenrijke kakfamilie. Het in losse episoden vertelde verhaal kabbelt een beetje voort, en de behandeling van de sociale thema's beweegt zich vooral op het niveau van 'het was me wat in die tijd'. Dat verhoudt zich echter prima met de nostalgische toon die Levinson aanslaat. Het enige dat na verloop van tijd wel gaat storen is dat de film af en toe wat al te nadrukkelijk warm, intiem en persoonlijk uit de hoek probeert te komen met de weinig subtiel ingezette muziek van Andrea Morricone.
Fritz de Jong
Te huur op video (Warner Home Video)


The guns of Navarone (DVD)
J. Lee Thompson
Man on the moon (DVD)
Milos Forman
'Leader in extra's' noemt Columbia TriStar zichzelf. En dat zijn geen loze praatjes, zo bewijst de distributeur met indrukwekkende bonusmenu's bij dvd-uitgaves van klassiekers, zoals The guns of Navarone, een lekker ouderwets oorlogsavontuur. Bij de samenstelling van deze schijf werd flink in de archieven gedoken. En wat vond men daar? Oude promotiefilmpjes, elk met een duur van iets meer dan vier minuten, waarin de productie van The guns of Navarone op pseudo-journalistieke wijze wordt toegelicht. Gregory Peck aait over bolletjes bij het plaatselijke weeshuis, een bezoek van het Griekse koningspaar aan de filmset, een 'reportage' over de huwelijksreis van acteur James Darren (Darren en vrouw geven elkaar een zoentje, wandelen hand in hand over het strand, maken een ritje op ezels) en een verslag van een dagje winkelen in Rhodos door actrices Irene Papas en Gia Scale. Allemaal met plechtstatig commentaar van een Amerikaanse Philip Bloemendal. Op de inlay worden deze hilarische filmpjes aangeduid als documentaires. Ten onrechte. Je wordt er immers geen steek wijzer van. Maar leuk zijn ze wel en als curiosa vormen ze een mooie aanvulling op het informatieve audiocommentaar van regisseur J. Lee Thompson en de onderhoudende documentaire Memories of Navarone (29 minuten) waarin onder andere Thompson, Gregory Peck en Anthony Quinn op de film terugblikken. Het dvd-beleid van Columbia TriStar lijkt er op gericht zo veel mogelijk materiaal over een film te verzamelen, ook al lijkt het op eerste gezicht triviaal spul. De kijker beslist zelf wel of hij die maffe 'newsreels' wil zien. Een klantvriendelijk uitgangspunt. Maar helaas gaan niet alle distributeurs uit van het onderscheidingsvermogen van de consument. Warner heeft laatst Man on the moon uitgebracht op dvd. De extra's: vijf interessante scènes die de eindmontage niet haalden, een promotioneel kijkje achter de schermen en videoclips van REM. Leuk en aardig, maar Milos Formans formidabele biopic over Andy Kaufman (gespeeld door Jim Carrey) maakt nieuwsgierig naar de echte Kaufman en een documentaire over deze controversiële komiek zou daarom geen overbodige luxe zijn. Een dergelijk portret staat wel op de Amerikaanse dvd, maar Warner besloot dat Andy: the Andy Kaufman story voor Europeanen niet interessant genoeg was. Het pleiten voor een verbod op invoer van Amerikaanse schijfjes wordt daarmee wel erg hypocriet.
Roel Haanen
The guns of Navarone nu te huur en te koop (Columbia TriStar Home Entertainment), Man on the moon nu te huur en te koop (Warner Home Video)

Man on the moon: Wie was de echte Andy Kaufman?


Video en dvd tips

DVD
Blood and black lace (VCI, Amerikaanse import, regio 1)
Eindelijk is Mario Bava's baanbrekende thriller Blood and black lace (Sei donne per l'assassino, 1964) toegankelijk voor een breed publiek. De film brengt de nogal seksueel getinte moordscènes, die destijds veel ophef veroorzaakten, met een ongekend stijlvolle fotografie, die op deze widescreen-dvd volledig tot zijn recht komt: de superfelle Technicolor-kleuren spatten bijkans van de beeldbuis af. De schijf biedt ook veel extra's, waaronder de fantastische soundtrack en een interview met hoofdrolspeler Cameron Mitchell, die haarfijn uitlegt waarom hij Bava "de meest onderschatte regisseur van allemaal" vindt. Met dit tijdloze meesterwerk stond Bava niet alleen aan de wieg van de 'giallo' (de succesvolle Italiaanse thriller), de film bood tevens inspiratie aan talloze Amerikaanse horrorregisseurs, om niet te spreken van cineasten als Martin Scorsese, die Bava nog steeds roemt om zijn vernieuwende belichtingstechnieken.

House! (Carlton, Britse import, huur & koop)
Vervallen maar karakteristiek Welsh bingopaleis - dat voordien een florerende cinema was - moet openblijven volgens eigenaar Freddie Jones en assistente Kelly MacDonald. Waar moeten anders al die oude dametjes hun vertier zoeken? Heerlijke en visueel keer op keer inventief-verrassende kleine film die - om in jargon te blijven - het equivalent is van een volle kaart.

Uzumaki (Universe Laser, Japanse import, regio 3)
Buitenissige en spookachtige film uit 1999 over een Japans stadje dat in de ban raakt van spiralen die de energie en wilskracht van de bewoners opslokken. De eerste horrorfilm met een artistiek en subtiel gebruik van CGI (de spiraalvormen zijn letterlijk overal) en de uit de Oekraïne afkomstige regisseur Higuchinsky weet een Dali-achtige sfeer te scheppen tussen koortsdroom en horrorsprookje.

Verder:
What's eating Gilbert Grape?
High Plains drifter
The eiger sanction
Luna papa
Iedereen beroemd
Bananas
Love & death
Sleeper
The taming of the shrew (1967)

Video
The Stendhal syndrome (Dutch Filmworks, huur; 27/2)
Originele maar vreemd genoeg niet aan de verwachtingen voldoende giallo van genre-maestro Dario Argento, waarin diens dochter Asia een jongedame vertolkt die lijdt aan het Syndroom van Stendhal: ze wordt onwel bij het aanschouwen van bijzondere schilderijen. En dan die seriemoordenaar nog.

De fûke (Bridge, huur; 20/2)
Friese visser wordt door de nazi-bezetters ondervraagd over zijn bij de ondergrondse actieve zoon. Wereldhit in Friesland.

Six-pack (A-Video, huur; 20/2)
Naar slecht Amerikaans voorbeeld in elkaar geflanste seriemoordenaarsthriller uit Frankrijk, inclusief misogyne openingsscène, scenariogaten waar een familie nijlpaarden makkelijk doorheen kan peddelen en een finale waarin de rookmachines en de kleurenspots de acteurs de loef afsteken. Zonde van de moeite en de centen.

Cotton Mary (RCV, huur; 20/2)
Damesdrama van voormalig James Ivory-partner Ismail Merchant, waarin Greta Scacchi in het koloniale India van 1954 bevalt van een baby die wordt verzorgd door de huishoudster.

Verder:
The virgin suicides
Liberty Heights (zie recensie op deze pagina)
Simpatico
Rembrandt (Charles Matton)
Bossa nova
Where the heart is
Keeping the faith
Deep in the woods (Promenons-nous dans les bois)

Releasedata onder voorbehoud. De niet besproken titels zijn vrijwel allen eerder gerecenseerd in de Filmkrant. Zie voor meer informatie onze zoekpagina.

Naar boven