Video & DVD - mei 2001, nr 222

Een selectie uit de videotheek van nieuwe, interessante en curieuze films die niet in de bioscoop zijn uitgebracht. En films opnieuw uitgebracht op DVD.


Fudoh
Takashi Miike
De Japanse regisseur Takashi Miike zorgde vorig jaar met zijn horrorfilm
Audition voor een interessante controverse op het Filmfestival Rotterdam. De film werd geprezen door arthouseliefhebbers én horrorfans en won de KNF-persprijs, maar er waren ook tientallen toeschouwers die de voorstelling voortijdig verlieten. Vergeleken met de rest van Miike's oeuvre blijft de film een buitenbeentje. Zijn werk, grotendeels gemaakt voor de enorme Japanse videomarkt, bestaat uit modieuze, gewelddadige yakuzafilms vol stripachtige scènes die in niets doen denken aan de serieuze toon van Audition. De eigenzinnige filmmaker krijgt bij het gros van zijn producties, zo'n vijf per jaar, de vrije hand van zijn geldschieters. Zo heeft hij een geheel eigen stijl ontwikkeld, die zich kenmerkt door flamboyant camerawerk, gitzwarte humor en bizarre plotwendingen, die niet zelden het gevolg zijn van improvisatie op de set. Fudoh (1996) is een spectaculaire verhandeling over een bendeoorlog tussen een yakuzaleider en diens bloedeigen zoon. De knaap trekt ten strijde tegen het imperium van zijn vader, gesteund door zwaarbewapende schoolkinderen, levensgevaarlijke tienermeisjes en een reus die letterlijk over zijn tegenstanders heen loopt. Wanneer pa een meedogenloze huurmoordenaar op zijn zoon afstuurt, slaat de vlam pas echt in de pan. Fudoh is gebaseerd op een gelijknamig Japans stripverhaal, wat al in de zwaar overtrokken opening duidelijk wordt. De consequent onrealistische sfeer ontaardt bovendien regelmatig in krankzinnige scènes, waarin Miike's fantasie op hol lijkt te slaan. Op zulke momenten resulteert het drinken van een kopje koffie in een braakpartij die lijkt op een bloedige vloedgolf, vuurt een jonge vrouw dodelijke pijltjes uit haar vagina af en culmineert een spannende scène in een onvergetelijke oneliner over Koreaanse augurken. Wie na Audition meer stijlvol drama verwacht moet deze film zeker laten staan, maar zij die door Miike's andere festivalklappers Dead or alive en The city of lost souls naar meer hunkeren, mogen Fudoh onder geen beding missen.
Mike Lebbing
Te huur en te koop op video, uitbreng op dvd volgt (Japan Shock).


Celos
Vicente Aranda
De ervaren en kwaliteitsconsistente regisseur Vicente Aranda (Barcelona, 1926) buigt zich over het thema jaloezie (celos) en bouwt een ogenschijnlijk alledaagse plot rond een handvol personages uit tot een broeierig noodlotsdrama. Het in de lente van 1999 rond Valencia opgenomen Celos voert fruitinpakster Carmen (Aitana Sánchez-Gijón) en vrachtwagenchauffeur Antonio (Daniel Giménez Cacho) ten tonele, die op het punt staan om te trouwen. Bij toeval komt Antonio achter het bestaan van een ex-minnaar van zijn aanstaande en zijn latente jaloezie groeit uit tot een obsessie om Carmens verleden te ontrafelen. In deze donkere hersenspinsels wordt Carmen vervolgens meegetrokken. Creëerde Aranda met het prachtige, iets breder opgezette Amantes (1988) al een drukkende sfeer van bedrog en ontsporende passie, hier laat hij iedere nevenintrige weg om de opbouw van het sobere verhaal zijn trage maar effectieve werk te laten doen. De geobsedeerde Antonio is een naargeestige figuur die een negatieve invloed uitoefent op iedereen die met hem in contact staat; Giménez Cacho speelt hem zonder een spoortje zelfironie, wat iedere volgende scène zwaarder van toon maakt. Antonio's Iberische machismo doet je de wenkbrauwen fronsen en sommige woordenwisselingen staan strak van minachting voor de medemens (m/v). Verlossend zijn Aranda's beheerste regie en zijn vermogen om de meest prozaïsche ruimte tot een cinematografisch interessante locatie te maken. De camera van Jose Luis Alcaine (Amantes, Belle Epoque) zit het zelfdestructieve duo in erotische scènes dicht op de zweterige huid en Jose Nieto's dreigende, soms dissonante klanken versterken het onderliggend negativisme. De slotscène, een lyrisch pareltje van mediterraan drama, toont Aranda en Alcaine in topvorm. De meest memorabele tekst in de film is voor de Spaans-Italiaanse Sánchez-Gijón die, soepeltjes rijdend op haar tegenspeler, monter opmerkt: "Kijk, mijn clitoris ziet eruit als Kleinduimpjes piemeltje." Valt er toch nog wat te lachen tussen de Spaanse sinaasappels.
Oliver Kerkdijk
Te koop als Spaanse import-dvd (Sogepaq Video; Spaans met Engelse ondertitels, letterbox).


Lakeboat
Joe Mantegna
Als basis voor zijn regiedebuut koos Joe Mantegna een twintig jaar oud toneelstuk van David Mamet, in wiens eerste drie films (House of games, Things change en Homicide) hij de hoofdrol speelde. Op het eerste gezicht een veilige keuze voor iemand die film hoofdzakelijk kent vanuit het perspectief van een acteur. Mamets toneelstukken en filmscenario's putten hun kracht immers vooral uit personages en dialogen en als je dan, zoals Mantegna in dit geval, een fijn stel acteurs bijelkaar krijgt (waaronder vaste Mamet-acteurs J.J. Johnston en Jack Wallace), hoef je er eigenlijk alleen nog maar een camera op de zetten. Natuurlijk is het niet zo simpel. Maar het lijkt alsof Mantegna precies zo te werk is gegaan. Afgezien van enkele in zwart-wit gedraaide flashbacks, waarin een paar visuele grapjes zijn verwerkt, is er weinig dat op het tegendeel duidt. Het medium film voegt hier weinig toe, in tegenstelling tot bijvoorbeeld Glengarry Glen Ross, waarin regisseur James Foley op een knappe manier belichting gebruikte om de broeierige sfeer van het stuk te benadrukken en close-ups om emotionele reacties van personages te vergroten. Daar is hier ook geen aanleiding toe, aangezien Mantegna een conflict- en plotloos toneelstuk koos. Lakeboat speelt zich af op een vrachtschip, waarop de rijke literatuurstudent Dale (Mamets halfbroer Tony Mamet) voor de zomer een baantje heeft genomen. Niet voor het geld, maar uit behoefte aan levenservaring. Naar ik aanneem, want zoals vaker bij Mamet worden motieven, gedachten en emoties gecodeerd verwoord. Een mooi voorbeeld vormen de scènes tussen Dale en scheepskok Joe (Robert Forster), wiens teleurstelling in het leven uitgesproken wordt via een reeks pijnlijke ontboezemingen. Het zijn zeldzaam ontroerende momenten in een film die door Mamets geestige dialogen vooral op de glimlach mikt. In dat opzicht is Lakeboat beslist geen misser, maar het enige dat beklijft zijn het slap geouwehoer en de sterke verhalen over drank en seks.
Roel Haanen
Te huur op video (Focus Film Facts).

Joe Mantegna, hier te zien in House of games, maakt zijn regiedebuut met de Mamet-verfilming Lakeboat.


La mariée était en noir
François Truffaut
In de jaren vijftig en zestig ontfermden Franse uitgevers en filmmakers zich over het obscure erfgoed van Amerikaanse paperbackschrijvers van hardboiled-detectives en mystery-verhalen. Thuis verguisde en vergeten auteurs als Jim Thompson, David Goodis en Charles Willeford viel op Franse bodem een verering ten deel die de termen 'série noire' en 'film noir' opleverde en nog altijd staan voor inktzwarte moordmysteries zonder happy ending. Anno 2001 is er een bizarre omgekeerde beweging: de Amerikanen zetten steeds vaker in Europa vergeten films op dvd - er bestaat hier immers voor het bewaren van de eigen filmcultuur interesse noch plan. Zo is er dus nu La mariée était en noir (1968), François Truffauts bewerking van de fatalistische thriller 'The bride wore black' uit 1940 van William Irish, alias Cornell Woolrich. Woolrich (1903-1968) was samen met David Goodis ongetwijfeld de vreemdste van alle auteurs uit de gouden jaren van de pulpmagazines en paperbacks; hij woonde het merendeel van zijn leven (al dan niet met zijn moeder) in sombere hotels en legde in zijn ingenieus geconstrueerde verhalen een eigenaardige, sinistere filosofie neer waarvan hij ooit de kern omschreef met "First we dream, then we die". Woolrich' wraakgeschiedenis over de mysterieuze Julie Kohler (de achternaam, op zijn Frans uitgesproken, betekent 'woede') met een dodenlijst in haar agenda (Jeanne Moreau) werd een koele adaptatie annex hommage aan Truffauts idool Alfred Hitchcock. De muziek van Hitch' huiscomponist Bernard Herrmann toetert de devotie al in de openingsscène van de daken, maar het zijn de tegendraadse acteursregie en de vloeiende takes in een heldere belichting van meester Raoul Coutard die de film onmiskenbaar Frans maken. Een jaar later schoot Truffaut een tweede Woolrich-film, La sirène du Mississippi, die binnenkort als Amerikaanse remake onder de titel Original sin de multiplexen onveilig zal maken.
Oliver Kerkdijk
Te koop als import-dvd The bride wore black (MGM World Films, regio 1, Frans met Engelse ondertitels, letterbox).


The terminator
James Cameron
Al oogt hij misschien als een wat bedeesd en braaf heerschap, als filmmaker profileert de Canadees James Cameron zich als een onvervalste krachtpatser, die het grote gebaar niet schuwt. Rode draad in zijn oeuvre is de prijs die de mens voor vooruitgang moet betalen, waarbij een blind vertrouwen in techniek flink wordt afgestraft. Dat de onheilsprofeet er zelf wel herhaaldelijk in slaagt nieuwe filmtechnieken optimaal uit te buiten, met als meest recente voorbeeld het magistrale
Titanic, maakt hem tot de vleesgeworden paradox. De paradox is ook een terugkerend thema in tijdreisfilms; wie het verleden verandert ondergraaft immers het eigen bestaan, en daarom blijft het intrigerend dat Cameron doorbrak met een film waarin beide thema's elkaar doorkruisen. The terminator (1984) werd gemaakt met een relatief laag budget en was een enorm kassucces, waarop Cameron en ster Arnold Schwarzenegger niet meer te stoppen bleken. Beiden figureren vanzelfsprekend prominent op de nieuwe dubbel-dvd van de fraai op schijf gezette film, en geheel volgens verwachting heeft de regisseur inhoudelijk heel wat meer te melden dan zijn ster, die de gelegenheid te baat neemt om zichzelf als groot zakelijk licht voor te doen: niemand kon vermoeden hoe de film zou aanslaan, maar Arnold wist het meteen al. Interessanter zijn de uitspraken van de trucagedivisie, waarin oude rotten en innovatieve nieuwkomers hun oprechte bewondering voor de inventieve regisseur uitspreken. Alle lof wordt overtuigend onderbouwd in twee documentaires over het maken van de film, maar de echte fan zal vooral watertanden bij een reeks gesneuvelde scènes, waaronder een epiloog die duidelijk maakt dat het idee achter Terminator 2: judgment day (1991) al in de eerste film besloten lag. De opvolger kreeg in de Verenigde Staten ook een luxebehandeling op een dubbel-dvd, die net als Camerons Aliens en The abyss hopelijk ook bij ons wordt uitgebracht.
Bart van der Put

The terminator: special edition verscheen op dvd (MGM/Fox Home Entertainment).

Arnold Schwarzenegger wist meteen al dat The terminator kassa's zou kraken.


Video en dvd tips

DVD
Men behind the sun (Japan Shock, koop)
De Nederlandse firma Japan Shock rekt de grenzen van ons gedoogbeleid weer een eindje op met deze dvd van de meest dubieuze aller exploitatiefilms. Men behind the sun is een Hongkongse exploitatiefilm met een vaag politiek tintje, waarin de wreedheden die de Japanners tijdens de Tweede Wereldoorlog in China begingen breed worden uitgemeten. Ondanks de bedenkelijke teneur is dit een professioneel uitgevoerd werk met angstaanjagend overtuigende trucages. Door de uitstekende beeldkwaliteit van deze dvd wordt de status van "gruwelijkste film aller tijden" gemakkelijk waargemaakt. Een aanrader voor mensen die Pasolini's Salo een luchtig hapje vonden. (widescreen, optionele ondertitels).

Peeping Tom (Warner Home Video - Studio Canal, Britse import, koop)
"A masterpiece", schreeuwt het hoesje van deze welkome dvd van Michael Powells film over voyeurisme en de moordende camera, waar de regisseur in 1960 dermate werd verguisd dat een briljante loopbaan prompt in rook opging. Eerherstel volgde pas jaren later en de prachtige beeldkwaliteit van deze schijf zonder noemenswaardige extra's maakt eens te meer duidelijk dat de Brit het oog niet alleen onverminderd bruut tart maar ook streelt: de kleurenpracht blijft overweldigend, de thematiek blijkt tijdloos schokkend. (widescreen, Brits en Frans monogeluid).

Audition (Universe Laser & Video, Chinese import, regio 3, ntsc, koop)
De internationale doorbraak van Takashi Miike is voor bezitters van regiovrije dvd-spelers via het internet nu al te koop in de Japans gesproken, optioneel Engels of Cantonees ondertitelde versie uit Hongkong. De impact van de extreem pijnlijke hellevaart blijft ook op de beeldbuis groot, tenzij de bijgeleverde Japanse bioscooptrailer eerst bekeken wordt: alle plotwendingen en de meest gruwelijke scènes passeren in moordend tempo de revue. (widescreen, stereo).

Verder:
Charlie's angels
Rules of engagement
In the line of fire
12 monkeys
A few good men
Pitch black
Close encounters of the third kind - collector's edition (dubbel-dvd, met documentaire, trailers, geneuvelde scènes en drie spelletjes)

Video
The nameless (Los sin nombre) (A-video, huur, 22/5)
Het met een gouden Méliès als beste Europese fantastische film van 2000 bekroonde regiedebuut van de Spanjaard Jaume Balaguero is een stilistisch indrukwekkende verfilming van het gelijknamige verhaal van de Britse horrorauteur Ramsey Campbell. Een moeder zoekt haar doodgewaande dochter, en stuit daarbij op een akelige sekte, waar de vernietiging van het ego begint met het inleveren van de eigen naam. Zo worden ze alleen nog in Spanje gemaakt.

Verder:
The cell
Chicken run
Rules of engagement
Lijmen het been
C'est quoi la vie
Drole de Felix
Der bewegte Mann
Dancer in the dark
Things you can tell just by looking at her
Me, myself & I
Charlie's angels
The crossing
Agnes Brown
Nurse Betty

De niet besproken titels zijn vrijwel allen eerder gerecenseerd in de Filmkrant. Zie voor meer informatie onze zoekpagina.

Naar boven