Juni 2001, nr 223

Say it isn't so & Dude where is my car

Dommer & dommer

De hausse aan platvloerse Amerikaanse tienerfilms is zowel artistiek als commercieel over zijn hoogtepunt heen. Say it isn't so en Dude, where's my car leveren het bewijs.

Say it isn't so: De incesthumor kan er mee door.

Na hilarische films als There's something about Mary en American pie lijkt de combinatie van botte humor met een goed hart voorlopig uitgewerkt. De kijker is immuun geworden voor bepaalde grofheden: als weer eens een stuk pluimvee in iemands anale opening verdwijnt, is dat niet schokkend meer, maar slaapverwekkend.
Say it isn't so komt uit het Farrelly Brothers-kamp. Dude, where's my car past in de traditie van stonerfilms als Wayne's world en vooral Bill & Ted's excellent adventure. Ook in hun soort zijn beide films echter geen hoogvliegers. Het is tekenend dat de Farrelly's de regie van Say it isn't so in een vroeg stadium overdroegen aan hun vaste assistent J.B. Rogers, om zich op het vorig jaar al verschenen Me, myself & Irene te storten. Deze Rogers heeft een heel wat minder goed ontwikkeld gevoel voor fysieke komedie. Bovendien had hij pech met een scenario, waarin elke goede grap wordt afgewisseld door minimaal twee mindere. Het geluk dat hoofdrolspelers Chris Klein en Heather Graham elkaar goed aanvoelen wordt weer tenietgedaan door het feit dat ze het grootste deel van de film niet in elkaars nabijheid verkeren. De hevig op elkaar verliefde Gilly en Jo komen er bij toeval achter dat ze eigenlijk broer en zus zijn, waarna hun wegen zich prompt scheiden.

Ongewassen ondergoed
In Dude, where's my car lijken Jesse (Ashton Kutcher) en Chester (Seann William Scott) met lijm aan elkaar vastgeplakt. Net als Bill & Ted worden ze geacht de wereld te redden (vraag maar niet waarom). Belangrijker is echter dat ze zich niet meer kunnen herinneren waar ze hun auto na een stevig nachtje stappen hebben neergezet. En dus proberen ze op hun schreden terug te keren, wat lang niet zo makkelijk is als het lijkt.
De bedoeling van de visueel bijzonder armoedige film is om de personages zo dom te laten overkomen dat het vanzelf weer grappig wordt. In het eerste slaagt de film zeker, in het tweede niet of nauwelijks. Positief is alleen dat de meeste grappen van de dudes voor de verandering eens niet ten koste van anderen gaan, maar vooral van henzelf. Say it isn't so hakt liever met een ouderwets botte bijl in op bevolkingsgroepen die zich moeilijk kunnen verdedigen. De incesthumor kan er mee door, maar de grappen over gehandicapten die de film ook bevat, missen de knipoog die ze dragelijk hadden kunnen maken. Neemt niet weg dat tweevoudig Oscarwinnares Sally Field de tijd van haar leven heeft als doorgeflipte white trash moeder.
Een ultiem dieptepunt als Deuce Bigalow, male gigolo is Say it isn't so noch Dude, where's my car, maar vergeleken bij deze naar ongewassen ondergoed riekende middelmaat uit de USA is een Nederlandse tienerfilm als Costa! opeens een oase van frisheid.

Oene Kummer

Dude, where's my car?
Verenigde Staten, 2000
Productie: Brodrick Johnson, Andrew A. Kosove, Gil Netter
Regie: Danny Leiner
Scenario: Philip Stark
Camera: Robert M. Stevens
Montage: Kent Beyda, Kimberly Ray
Art direction: Charles Butcher
Muziek: David Kitay
Met: Ashton Kutcher, Seann William Scott, Jennifer Garner, Marla Sokoloff, Kristy Swanson
Kleur, 83 minuten
Distributie: Fox
Te zien: vanaf 31 mei

Say it isn't so
Verenigde Staten, 2001
Productie: Bobby Farrelly, Peter Farrelly & Bradley Thomas
Regie: J.B. Rogers
Scenario: Peter Gaulke & Gerry Swallow
Camera: Mark Irwin
Montage: Larry Madaras
Art direction: Andrew Deskin, Arlan Jay Vetter
Muziek: Mason Daring
Met: Chris Klein, Heather Graham, Orlando Jones, Sally Field & Richard Jenkins
Kleur, 90 minuten
Distributie: Fox
Te zien: vanaf 14 juni