Analyze this - juli/augustus 2002, nr 235

Sterretjes

Vanuit zijn ivoren toren plaatst filmhistoricus Hans Schoots de alledaagsheden van het filmbedrijf in het licht van de geschiedenis.

Het schijnt dat de carrière van Leonardo DiCaprio in een dip zit. Ik denk dat het komt door gebrek aan karakter. DiCaprio vond het bijvoorbeeld nodig gerechtelijke stappen te ondernemen tegen de film Don's plum, die in 1995 werd geregisseerd door zijn jeugdvriend RD Robb en pas kortgeleden voor vertoning buiten Amerika werd vrijgegeven. In die film zien we hoe Leonardo werkelijk was vóór Titanic: samen met andere jongeren rokend, drinkend, blowend en verveeld stoere praatjes uitslaand. Eigenlijk is het een realistische film over Amerikaanse jeugdcultuur. Robb was nog zo vriendelijk te geloven dat de juridische strijd niet van Leo zelf uit ging. Het was, zei hij, "het Amerikaanse sterren- en studiosysteem" dat eiste "dat elk tegendraads en rebels geluid in de kiem moet worden gesmoord". In werkelijkheid was 'het systeem' allang ten onder gegaan wanneer het nooit zou openstaan voor het afwijkende. En de ware ster weet zich op het juiste moment niks aan te trekken van de voorschriften.
Neem onze Sylvia Kristel, die het in de jaren zeventig als Emmanuelle tot pornografische wereldroem bracht. De schrijver Willem Frederik Hermans schreef eens over haar: 'Als je vroeger een sexster zag van de nu volkomen aftands geworden soort, Brigitte Bardot bijvoorbeeld, dan dacht je: Oh, la! la! Dit is een meisje waarmee van alles gebeuren kan. Eenmaal in de bioscoop gezeten bleek het weer grotendeels geld verspillen te zijn geweest... Wanneer je daarentegen Sylvia Kristel ziet, haal je het geen ogenblik in je hoofd aan ondeugende dingen te denken, ook al is ze poedelnaakt. Dit is, zeg je bij jezelf, een braaf meiske dat haar nachtjaponnetje toevallig niet vinden kan.' Door haar wie-doet-me-wathouding - Pim de la Parra noemde het haar 'nonchalante blufhouding' - was Kristel onkwetsbaar. Weleens van haar gehoord dat ze het eigenlijk niet zo bedoeld had? Nog liever dood! En toch keek geen mens ervan op, toen ze kort na Emmanuelle 2 overtuigend een stille verzetsheldin speelde in Pastorale 1943 onder regie van Wim Verstappen. Willeke van Ammelrooy had een voorbeeld aan haar kunnen nemen. Afgezien van de seksscènes die Van Ammelrooy in diverse Nederlandse films speelde, trad ze in haar begintijd ook een paar keer op in nog schuinere Franse films. In haar herinneringenboek 'Een dubbeltje sexappeal' uit 1990 doet ze daar ongelofelijk moeilijk over. De pers had indertijd het woord porno laten vallen. In plaats van 'so what?' te zeggen, roept ze vijftien jaar later nog uit: 'Het woord porno heeft niets met mijn verleden te maken.' Terwijl zelfs de oerdegelijke Catalogus 1990 van het Nederlands Film Festival (toen nog Filmdagen) van 'soft-porno' spreekt, nota bene naar aanleiding van een Van Ammelrooy-retrospectief.
Of het nu bloot en blowend is, of preuts en met de blauwe knoop, uiteindelijk wil het publiek graag een gezícht zien. Karakter. Net als voor Leonardo komt ook voor onze jongste generatie sterretjes eens het moment dat ze de bejaarde leeftijd van dertig zullen bereiken. Bij leven en welzijn tenminste. Dan zal blijken of ze alleen maar sterretjes waren of echte sterren worden.

Hans Schoots

Naar boven