Juli/Augustus 2002, nr 235

Léa Pool

Mateloos tragisch

Lost and delirious is de eerste Engelstalige film van de Zwitsers-Canadese regisseuse Léa Pool (Emporte-moi). De in grote emoties geschilderde film kreeg ze als kant en klaar scenario aangereikt, vertelde ze de Filmkrant vorig jaar tijdens het Filmfestival Berlijn.

Léa Pool.

Groots en meeslepend willen leven. Het is een van de comfortabele clichés van de coming-of-age-film. In Lost and delirious van de Zwitsers-Canadese regisseuse Léa Pool geeft deze thematiek aanleiding voor een naar Hollywoodmaatstaven ingekaderd drama. De lesbische episode die de drie kostschoolmeisjes in de hoofdrollen doormaken, wordt ook daar steeds meer geaccepteerd, getuige de deze zomer in de Nederlandse bioscopen te distribueren relatiekomedie Kissing Jessica Stein. Het was dan ook niet díe thematiek die de regisseuse voor haar eerste Engelstalige film speciaal aansprak, zei Pool ter gelegenheid van de Europese première van haar film, vorig jaar tijdens het Filmfestival Berlijn. "Emporte-moi was mijn meest persoonlijke en autobiografische film tot nu toe", stelt Pool. "Toen ik voor deze film werd gevraagd, beschouwde ik dat als een interessant uitstapje van het script wat ik eigenlijk aan het schrijven was. Vooral het gegeven van de (afwezige) moeder in het scenario van Lost and delirious zette mij aan het denken."
Tijd voor een stevig gesprek, want juist de summiere manier waarop ouders en opvoeders zich in Lost and delirious met hun dochters-in-de-moeilijke-leeftijd bemoeien, roept de meeste vragen bij de film op. Mouse, Paulie en Tory delen een kamer op een traditioneel meisjesinternaat. De meiden zijn al snel onafscheidelijk, al duurt het lang voordat Mouse doorheeft hoe de relatie tussen Paulie en Tory in werkelijkheid in elkaar zit. Als hun verliefdheid uitkomt, stevenen de gebeurtenissen op een tragedie af.

Waarom grijpt er niemand in?
"Wat kan je doen? Ms. Vaughn, de directrice van de school, begrijpt de meisjes als geen ander. Ze heeft misschien zelf wel zoiets meegemaakt toen ze jong was. En ze weet daarom ook dat alles wat ze kan doen contraproductief zal werken."

Zelfs haar steun aanbieden?
"Het enige wat volwassenen kunnen doen, is begrip tonen, zoveel als ze kunnen. Maar Ms. Vaughn kan ze niet opsluiten."

Maar had ze niet kunnen proberen om Paulie via hun gedeelde passie voor Shakespeare te bereiken, in plaats van toezien hoe Paulie's Shakespeariaanse obsessie haar ten gronde richt?
"Ik kan me voorstellen, en ik heb zelf les gegeven, dat je als lerares echt niet meer kunt doen. Maar ik geef toe, het script is niet zo subtiel als de gecompliceerde karakters vereisen. Daarom is Lost and delirious ook een echte acteurs-film. De emoties die de toeschouwer moet voelen moeten uit het spel van de drie hoofdrolspeelsters komen. Judith Thompsons scenario was erg theatraal, dat bleek niet alleen uit de vele Shakespeare-verwijzingen. Mijn grootste inspanning heeft erin gelegen om het script meer filmisch te maken. Dat kwam voornamelijk neer op dialogen vervangen door beelden."

En hoe zit het met die afwezige ouders?
"Mouse, Paulie en Tory hebben ieder op hun manier een verstoorde relatie met hun ouders. Paulie is geadopteerd, de moeder van Mouse is overleden en Tory wordt te zeer door haar traditionele ouders op haar huid gezeten."

Dus de ouders laten het hoe dan ook afweten?
"Als je volwassen wordt is de verhouding met je ouders sowieso problematisch. Moeders die missen, is voor mij een zeer belangrijk thema. Misschien moet mijn volgende film daar maar eens over gaan. Moeders doen altijd teveel, of juist niet genoeg, maar het is nooit goed. Opgroeiende mensen willen niet op hun ouders lijken, ze moeten ze loslaten en tegelijkertijd ontdekken ze allerlei biologische, sociale en psychologische overeenkomsten. De speciale band die vrouwen gedurende hun kindertijd met hun moeder hebben, kan gedurende de puberteit niet voldragen worden. Die wordt heel misschien later hersteld, als ze zelf kinderen hebben gekregen."

Is dat wat u bedoelde toen u zei dat u vooral door de thematiek van de (afwezige) moeder werd aangesproken? Gaat Lost and delirious dan eigenlijk over de onontkoombaarheid van je milieu en je familiebanden?
"Misschien. Uiteindelijk staan in het scenario de overweldigende emoties van de drie jonge vrouwen centraal. Mouse is de toeschouwster en de enige die echt verandert door de gebeurtenissen. Paulie is de aanvoerster en de enige die, in de toneelstukken van Shakespeare, een uitlaatklep vindt voor haar gevoelens. Tory komt weer terug waar ze begon in het leven."

Hoe belangrijk was de seksuele component van dit verhaal eigenlijk?
"Hier hebben we echt met een cultuurverschil tussen Europa en de Verenigde Staten te maken. Op Sundance, waar de film in première ging, werd Lost and delirious echt als een seksueel erotische film ervaren. Ook als een film voor een (lesbische) doelgroep. In de Verenigde Staten is seksuele oriëntatie nog steeds een probleem. Kijk maar naar Bush, die homoseksualiteit bijna weer wil verbieden. Dan is het een doorbraak als een actrice als Piper Perabo, die zich in een film als Coyote ugly helemaal als super-bimbo gedraagt een rol als die van Paulie überhaupt durft te spelen. In de Noord-Amerikaanse context is het verhaal van Lost and delirious dan ook zeer realistisch. Dit soort scholen waar emoties als in een snelkookpan tot uitbarsting komen, kent men hier niet. Dus zal men sneller naar het exotische van de situatie kijken. Ik krijg de indruk dat het in Europa makkelijker is voor jonge mensen om met hun seksuele gevoelens om te gaan. Maar de rare combinatie van onzekerheid en koppigheid die pubers kenmerkt, zal ook hier herkend worden."

Dana Linssen