Video & DVD - juli/augustus 2002, nr 235

Een selectie uit de videotheek van nieuwe, interessante en curieuze films die niet in de bioscoop zijn uitgebracht. En films (opnieuw) uitgebracht op DVD.


Lagaan
Ashutosh Gowariker
Toen Lagaan eerder dit jaar werd genomineerd voor een Oscar in de categorie Beste Niet-Engelstalige Film waren de vergelijkingen met
Crouching tiger, hidden dragon niet van de lucht. Zoals de film van Ang Lee het Aziatische martial arts-genre geschikt maakte voor westerse consumptie, zo doen de makers van Lagaan dat met de uit India afkomstige Bollywood-film. Dat betekent dat tijdens de gezongen nummers van deze musical de vrouwenstemmen niet zover de hoogte in gaan dat ze pijn doen aan ongetrainde oren en dat het verhaal niet wordt onderbroken door gastoptredens van Hindoe-goden waar de Indiërs dol op zijn, maar die ons niets zeggen. Qua tijdsduur hebben Ashutosh Gowariker (regie & scenario) en Aamir Khan (productie & hoofdrol) zich echter geen beperkingen opgelegd: niet alleen duurt de film 224 minuten, het enige relevante extraatje bij de op twee dvd's gezette film bestaat uit 'verwijderde scènes'. Het kan niet op en het is nog leuk ook. Lagaan ('belasting') is een combinatie van een musical zoals Hollywood ze in de jaren vijftig van de vorige eeuw produceerde, een kostuumdrama zoals Merchant/Ivory zou kunnen maken en een sportfilm, waarbij de strijd tussen goede Indiërs en slechte Britten op het cricketveld wordt beslecht. Een ander bekend Bollywood-gegeven is dat de held, Bhuvan, twee vrouwen heeft die om zijn liefde strijden: enerzijds een dorpsgenote die is opgegroeid met het idee dat zij voor elkaar bestemd zijn, anderzijds de liberale zus van de koloniale overheerser die de lokale bevolking uitzuigt. Het acteren is theatraal maar recht uit het hart, de muzikale intermezzo's zijn een genot voor oog en oor en de fotografie maakt optimaal gebruik van de schoonheid van het landschap. De finesses van de edele cricketsport zijn weliswaar onbegrijpelijk voor niet-ingewijden, maar dat mag de pret niet drukken. Het drama is van begin tot eind uitstekend te volgen.
Oene Kummer
Te huur en te koop op dvd (Columbia TriStar)

Lagaan.


Lamento emori
Pieter Moleveld
Sinds 1982 heeft Pieter Moleveld honderd films gemaakt, staat te lezen in zijn filmografie die in het begeleidende boekje bij zijn dvd 'Lamento emori' is opgenomen. Eerst op film, later op (digitale) video. Daarvan staan me vooral nog vier films zonder titel uit 1998 bij, die ik erg mooi vond, omdat ze het gevoel opriepen getuigenissen uit een halfvergane wereld te zijn. Een wereld waarin verleden en toekomstige tijd elkaar op een snijpunt van destructie en hoop ontmoeten. Daarna heeft Moleveld nog 75 andere films gemaakt, die op een trouwe festivalbezoeker en -programmeur na waarschijnlijk bijna niemand heeft gezien. (Untitled I-IV werden nog in de filmtheaters uitgebracht). Het gerucht ging dat tijdens het afgelopen Filmfestival Rotterdam filmpjes werden vertoond van een soort 'artist formerly known as Pieter Moleveld' ('AFAME') en nu is er dan een 'oeuvre afsluitende dvd' met filmische klaagzangen. De begeleidende teksten doen allemaal nogal droevig en koppig aan ('A narcistic lamentation as the ultimate testament'), laten we hopen dat dit de afsluiting van een artistieke periode is en niet de zelfmoordbrief van een filmmaker. Krachtige beelden maken kan Moleveld namelijk wel. Ze bewegen steeds meer weg van het verhalende of het documentaire in de richting van videokunst of experimentele cinema, een ondankbaar tussengebied, maar niet onbelangrijk. Door de dv-camera heeft hij zich vrijheid verworven om te experimenteren met beweging en ruimte, in een serene traditie van de begin twintigste-eeuwse abstracten. Dvd is een ideale drager om deze films, waarvan de regisseur ongetwijfeld het liefste heeft dat ze als sfeerbeelden voor zichzelf spreken, te distribueren en van commentaar te voorzien (wat nu niet is gebeurd), waar de gebrekkige financierings- en vertoningssituatie in Nederland dat niet toelaat. Thematisch gezien zijn Molevelds films steeds sterker op zoek naar (religieuze) verlossing. Dat krijgt soms wat hoogdravends en beslist ongemakkelijks, zeker als de filmmaker zich tijdens zijn eigen lijdensweg portretteert. Dan verlang ik terug naar zijn films die de fantasie prikkelden en associaties, hoe duister ook over elkaar lieten buitelen. Dat waren films waarin de dingen eenvoudigweg waren, schoon, verwarrend, vuurtoren, blauw. Dat was de triomf van het Zenboeddhisme over het Christendom.
Dana Linssen
Te koop op dvd (eigen beheer)


The Joe D'Amato collection
Aristide Massaccesi
Joe D'Amato was het bekendste van de vele pseudoniemen waar de Italiaanse veelfilmer Aristide Massaccesi zich van bediende. Met meer dan 200 films op zijn naam was hij één van de meest productieve filmmakers van de Italiaanse exploitatiecinema, wat het Filmfestival Rotterdam er in 1998 toe bracht de man uit te nodigen voor een speciaal programma. Zelf had Massaccesi het horrorgenre inmiddels de rug toegekeerd; na de teloorgang van de op export gerichte Italiaanse B-film richtte hij zich begin jaren negentig op de porno-industrie. Hoewel je met titels als Raw and naked, Copsucker en Some like it hard een alternatieve Joe D'Amato Collection kunt samenstellen, bewijzen twee van de drie titels uit deze dvd-serie van de Nederlandse distributeur Italian Shock dat de in 1999 overleden Massaccesi ondanks zichzelf een aantal interessante horrorfilms heeft gemaakt. Emanuelle e gli ultimi cannibali (1977), waarin de Utrechtse Laura Gemser naakt tussen de koppensnellers dartelt, hoort daar niet bij. De film is knullig en lachwekkend en werkt hooguit als jaren zeventig-curiosum. Van een heel andere orde is La morte ha sorriso all'assassino/Death smiled at murder (1972). Een goed gemaakt mysterie waarin Massaccesi met inventief camerawerk, grillige tijdssprongen en spookachtige muziek een sinistere en surrealistische sfeer weet te creëren die gelukkig net niet overschaduwd wordt door de extreem bloederige effecten. Excessief bloedvergieten was één van Massaccesi's belangrijkste troeven. Ook het op
Psycho geënte Buio omega/Beyond the darkness (1979) leunt sterk op het onsmakelijke hakwerk, maar het moet gezegd dat deze perverse vertelling over necrofilie en kannibalisme juist door de koele portrettering van gruweldaden aan intensiteit en naargeestigheid wint. De films zien er op dvd heel redelijk uit en de schijf van Emanuelle bevat naast de film de complete soundtrack. Liner notes en filmografische informatie zijn bij een fenomeen als Massaccesi alias D'Amato onmisbaar en gelukkig voorzien alledrie de schijven hierin.
Roel Haanen
Te koop op dvd (Italian Shock)

La morte ha sorriso all'assasino.


Cockfighter
Monte Hellman
Het was een mooi stel nonconformisten: Harry Dean Stanton, Monte Hellman, L.Q. Jones, Sam Peckinpah en Warren Oates, kerels die tegen de stroom oproeiden en tezamen films maakten over een gekoesterd Amerika dat ze voor hun ogen zagen veranderen en verdwijnen. Oates (1928-1982) was misschien wel de grootste antiheld van het stel, een voortreffelijk karakter-acteur die nooit de status kreeg die hij verdiende. Zo speelde hij zijn enige twee hoofdrollen in twee slecht ontvangen films, Peckinpahs Bring me the head of Alfredo Garcia en het door Roger Corman geproduceerde Cockfighter (1974). In laatstgenoemde is Oates een rondreizende vrijbuiter die zijn geld verdient met hanengevechten en na een dramatisch verlopen wedstrijd een eed heeft gezworen om te zwijgen. Alleen aan het eind van de film brengt Oates een paar woorden uit, verder worden zijn gedachten sporadisch via een voice-over duidelijk. Maar met een subtiele mimiek, zijn verlopen kop en die droevige blik zet Oates een schitterend personage neer, terwijl Hellman het ruige bestaan in Georgia op semi-documentaire wijze tastbaar maakt. Al is een waarschuwing op zijn plaats: de door Nestor Almendros (Sophie's choice) virtuoos geschoten hanengevechten vallen erg zwaar op de maag. De dvd bevat naast een goede print veel extra's, zoals verhelderend audiocommentaar van cultregisseur Hellman (Two lane blacktop) en de 52 minuten durende documentaire Warren Oates: Across the border. Een keur aan acteurs en regisseurs vertelt hierin vol passie over hun oude drinkebroer, waarbij Peter Fonda en Ned Beatty goed weten over te brengen wat voor bijzonder persoon Oates was. Dit is een klasse-dvd die niet alleen een obscure film aan de vergetelheid onttrekt, maar ook een razend interessante periode van de (onafhankelijke) Amerikaanse cinema belicht. Petje af, en een slok op Warren.
Mike Lebbing
Te koop op dvd (VS-import)


Peony pavilion
Yonfan
Suzhou, de vroege jaren dertig van de vorige eeuw. De moderne, van goeden huize komende lagere-schoollerares Lan Rong (Joey Wong) ontmoet de zangeres en courtisane Jade (Rie Miyazawa). De aantrekkingskracht is wederzijds, maar de twee vrouwen kunnen publiek de affectie voor elkaar alleen kenbaar maken door samen lyrische aria's uit het klassieke Kunqu-operarepertoire te zingen. Niet lang daarna wordt Jade als vijfde concubine van Lans neef in de welgestelde familie opgenomen, waarmee de heimelijke geliefden elkaar nabij zijn. Maar de heer des huizes raakt evenals de eenzame Jade opiumverslaafd, de familie verarmt; het verval in het huis Rong gaat snel en is alomtegenwoordig. De vroegere mode- en portretfotograaf Yonfan (1947), in Hongkong en omstreken sinds de jaren tachtig bekend door zijn romantische, voor Chinese begrippen soms vrijmoedige drama's, heeft met Peony pavilion (Youyuan jingmeng, 2001) zijn voorlopige magnum opus afgeleverd. In een uiterst verfijnde stijl schetst de estheet een verboden liaison tegen de achtergrond van rigide maar afbrokkelende tradities in het China waar de westerse cultuur al is binnengesijpeld. Elegant verglijden de travellings van cameraman Henry Chung, gecontroleerd zijn de acteursbewegingen, oogverblindend de kostuums, decors, kleuren. Filmtitel en gedeelten van het verhaal verwijzen naar Hsien-tsu Tangs gelijknamige klassieke Ming-dynastie-drama uit 1598, de delicate Kunqu-zang sluit hierbij naadloos aan. Opmerkelijk bezet zijn de twee hoofdrollen. Rie Miyazama is Japanse (en spreekt merkwaardigerwijs de rol in haar moedertaal), voor
A Chinese ghost story-ster Joey Wong was Peony pavilion na een afwezigheid van zeven jaar een eenmalige comeback; daarna stopte ze met acteren. De Hongkong-dvd-editie bevat een uitmuntend gemasterde dubbelaar in een slipcase met souvenirboekje plus postkaartjes met daarop production design-schetsen. Op de bonusschijf staan onder meer cast- en crew-bio's, een uitgebreide 'making of' en een rijke docu over Yonfans carrière, allemaal Engels ondertiteld. Prachtfilm, prachtuitgave, punt.
Oliver Kerkdijk
Te koop op dvd (Far Sun Film/Import)


En verder:

Nynke (Universal)
De dvd van Nynke ziet er goed uit, maar bevat helaas geen extra's. Een gemiste kans, want we hebben het wel over de winnaar van twee Gouden Kalveren (beste film & actrice). Waar is de commentaartrack van Pieter Verhoeff, het diepte-interview met Monic Hendrickx en de doorwrochte documentaire over het leven van Nienke van Hichtum? Nu moet de kijker het doen met de trailer en een slideshow. Met niks dus. (OKu)
(Te huur en te koop op dvd)

Long hello and short goodbye (Warner/Import)
Rainer Kaufmann, regisseur van de zwart-komische gifmengstersthriller Die Apothekerin, zette in 1999 met dit eigenaardige noir-geval weer een on-Duitse titel op z'n curriculum. Daarin wordt de immer geminirokte undercoveragente Melody (Nicolette Krebitz) door een enge en rancuneuze politieman gechanteerd om kluiskraker Ben (Marc Hosemann) erin te luizen. Probleem: Melody valt voor de norse ex-bajesklant. Op Hamburgse locaties fraai in cinemascope gefotografeerd door Kaufmanns vaste cameraman Klaus Eichhammer en toegerust met een samenzweerderige ambient-meets-jazz-score, neigt de film met zijn rare nevenfiguren en irreële sfeer soms naar 'noir on dope'. Na de stijlvolle optiteling (overgaand in een flard van de eindscène) en een wat houterig begin word je gestaag een intrigerend filmwerkje binnengetrokken. Het vergezochte verhaal werkt naar een anti-climax toe, maar de verpakking en Kaufmanns ironische aanpak - herinnerend aan Carl Colpaerts gave road movie Delusion - verzachten de scenariodefecten. Dvd-details: geen extra's, wel letterboxed, Duits zonder ondertitels. (OKe)
(Te koop op import-dvd)

Up in Smoke (Paramount)
Cheech & Chong werden door hun optredens vol drugshumor en populaire langspeelplaten in de jaren zeventig de belangrijkste exponenten van de Amerikaanse cannabis-tegencultuur. Up in smoke (1978) is de eerste en beste van hun vier drugskomedies, waarvan ook de minste, Still smokin', nu op dvd is uitgebracht. De roadcomedy Up in smoke bestaat uit een verzameling hilarische scènes, uitgevoerd met superbe souplesse; het duo speelde het gros van de sketches immers tien jaar op toneel. Het door regisseur Lou Adler en Cheech Marin verzorgde commentaarkanaal is komisch en interessant, al wordt de aanwezigheid van Tommy Chong, sinds de scheiding van het duo voortdurend op solo-tournee, node gemist. Een aantal gesneuvelde scènes is eveneens van commentaar voorzien. Saillant detail: Harry Dean Stantons optreden werd niet alleen uit de film verwijderd, de acteur kan zich zijn deelname aan de film niet eens meer herinneren! Je vraagt je dan af wat er waar is van Cheech' bewering dat er tijdens de opnamen uitsluitend met 'stunt-dope' werd gewerkt. (ML)
(Te koop op dvd )

Alone (Dutch FilmWorks)
Met Alone heeft debutant Phil Claydon een effectieve, zij het half geslaagde seriemoordenaar-thriller afgeleverd. De spanning loopt hoog op zolang de plot geen vaste vormen heeft aangenomen en elke scène voor zich moet spreken: je ziet een vrouw haar huis binnen komen, vervolgens een gehandschoende hand op de trapleuning, en meer is niet nodig om de verborgen angsten van de toeschouwer aan te boren. Het is even onvermijdelijk als ondraaglijk dat je je identificeert met de vrouw, die meent iemand op de overloop te horen en dan moet ontdekken dat ze zich niets heeft ingebeeld. Claydon biedt drie variaties op deze situatie (liefhebbers van de Italiaanse keuken opgepast!), waarna de inmiddels heldere plot volledig ontspoort. Eenmaal ontdaan van alle spanning gaan de karikaturale personages en de hippe stijl alleen nog maar irriteren. Wat dan overblijft is een film die zich met het bijna consequent gebruik van het point-of-view van de moordenaar, freeze frames en geluidseffecten veel experimenteler gedraagt dan hij is. (KT)
(Te koop op dvd)

The runner (Buena vista)
Dwangmatige gokker (Ron Eldard) gebruikt geld van zijn baas, een schimmige onderwereldfiguur (John Goodman), om zijn verslaving te bekostigen. Debuterend regisseur Ron Moler verspeelt een goede bezetting, die ook de altijd betrouwbare Joe Mantegna omvat, aan een hoogdravend, weinig subtiel script vol tenenkrommende dialogen. (RH)
(Te huur op video)

Zie voor meer informatie onze zoekpagina.

Naar boven