Video & DVD - september 2002, nr 236

Een selectie uit de videotheek van nieuwe, interessante en curieuze films die niet in de bioscoop zijn uitgebracht. En films (opnieuw) uitgebracht op DVD.


Ringu/Ring
Hideo Nakata
Hideo Nakata's Ringu (1998) was in thuisland Japan zo'n succes dat van de film in korte tijd een sequel, een prequel en een televisieserie werden gemaakt. Het grootste compliment, een Hollywood-remake, ziet nog dit jaar het licht. Het is nog maar de vraag of de makers van dat project er in slagen de speciale sfeer van de oorspronkelijke film te benaderen. Ringu is typisch Japanse gruwel. Die wordt bij voorkeur zonder opsmuk of al te veel uitleg opgediend. Neem de openingsscène van de film: twee tienermeisjes zijn 's avonds alleen thuis en vertellen elkaar sterke verhalen. Nakata gebruikt geen onheilspellende muziek of ander effectbejag om de spanning op te bouwen. Een broodje-aapverhaal en een rinkelende telefoon; meer blijkt niet nodig om Ringu veelbelovend van start te laten gaan. In de film onderzoekt een tv-journaliste een bizar gerucht: een aantal jongeren zou zijn overleden na het zien van een videotape. De journaliste spoort de band op, en bekijkt hem. Op de video staan wat onduidelijke fragmentjes, onder meer een vrouw in een spiegel en een put in het bos. Als ze klaar is met kijken wordt ze opgebeld met de mededeling dat ze nog maar een week te leven heeft. Wat volgt is een race tegen de klok, waarbij de journaliste aan de hand van de summiere gegevens op de tape de origine van de opname probeert te achterhalen. Ringu wordt nadrukkelijk gepromoot als het laatste nieuws in griezeligheid. En hoewel de film ook echt wel eng is, kunnen hoesteksten als 'See it if you dare' en 'One of the most frightening horror films' verkeerde verwachtingen wekken. Zo is Ringu volstrekt bloedeloos, en vergt de film van de kijker begrip voor een tamelijk idioot gegeven: de killer videotape! Wie is dan wel de maker van die band, en wie belt er eigenlijk op met het doodsvonnis? Maar juist het gebrek aan uitleg maakt Ringu zo aantrekkelijk. De ruimte die Nakata open laat voor je eigen verbeelding versterkt het gevoel van onbehagen dat dit verhaal oproept. En wie de film uitkijkt krijgt alsnog een paar acceptabele antwoorden en een eersteklas schokeffect als toetje.
Mark van den Tempel
Te huur op video en dvd (World Wide Cinema)

Ringu: de killer videotape.


De zee die denkt
Gert de Graaff
Gert de Graaff is niet iemand die de gemakkelijkste weg kiest. Tien jaar had hij nodig om
De zee die denkt te maken op de manier die hem voor ogen stond. En vanwege diezelfde mengeling van eigenzinnigheid en perfectionisme verschijnt deze dvd bij een andere maatschappij dan oorspronkelijk de bedoeling was. Aan het eindproduct kunnen veel andere filmmakers een voorbeeld nemen. De dvd is tot de nok toe gevuld met allerhande extra's: een boeiende commentaartrack waarin De Graaff de film samen met criticus Hans Beerekamp bespreekt, een 'making of' van een klein uur met commentaar van de maker zelf, aangevuld met een stel kortere maar net zo interessante items: ongebruikte scènes en bloopers, informatie over optische illusies en het zoeken naar het juiste camerastandpunt in De Graaffs bijzondere combinatie van documentaire en fictie. Daarnaast bevat de dvd ook nog een stel extra's die alleen op de computer te bekijken is, waaronder foto's en over de film verschenen recensies, plus links naar door De Graaff aanbevolen websites en een overzicht van zijn inspiratiebronnen. Het is een zeer compleet geheel dat recht doet aan de gecompliceerde film die De zee die denkt is. De extra's doen ook wat ze doen moeten: ze vergroten het inzicht in de film en de beweegredenen van de maker. Vooral De Graaffs uitleg over de wijze waarop zijn zorgvuldig uitgekiende beeldcomposities tot stand komen, werkt verhelderend. Toegegeven, wie in de bioscoop niet overtuigd werd door het filosofische traktaat dat De zee die denkt in feite is, zal door de dvd vermoedelijk niet op andere gedachten worden gebracht. Maar wie gegrepen wordt door het idee dat wij allen - net als het personage van Bart Klever in de film - bezig zijn om het scenario van ons eigen leven te schrijven, terwijl het resultaat op hetzelfde moment op ons innerlijke beeldscherm zichtbaar wordt, zal deze dvd zeker koesteren.
Oene Kummer
Te koop op dvd (De Filmfreak)

Het 'innerlijke beeldscherm' in De zee die denkt.


Town and country
Peter Chelsom
Toen Town & country vorig jaar na een roulatie van vier weken uit de Amerikaanse bioscopen verdween, had de film amper zeven miljoen dollar opgebracht. Peter Chelsoms komedie stond daarmee 73 miljoen dollar in de min, en passeerde
The postman als de grootste flop uit de Amerikaanse filmgeschiedenis. Maar zelfs als zeperd is Town & country mediocre. Geen gefnuikte ambities zoals bij Costners amusante toekomstvisie, maar landerige relatieperikelen van sterren op hun retour. Een zondebok was gauw gevonden. Control freak Warren Beatty zou net als bij een eerdere flop als Ishtar de kosten nodeloos hebben opgejaagd met zijn bemoeienissen. Toch moet Town & country op de tekentafel al een hopeloos geval zijn geweest, een Woody Allen-komedie zonder plot of grappen. Als officieel geestige comédiennes als Diane Keaton en Goldie Hawn geen enkele lach weten op te roepen, heb je te maken met een structureel mislukte film. Warren Beatty en Gary Shandling spelen twee steenrijke New-Yorkse vrienden die allebei hun huwelijk door overspel hebben laten klappen. Terwijl hun beider echtgenotes (respectievelijk Keaton en Hawn) zich bezinnen op wraak en de boedelscheiding, gaan de twee grijze playboys van zomerverblijf naar winterverblijf, en van minnares naar (in het geval van Shandling) minnaar. Vermoedelijk was het de bedoeling de lege levens van Manhattans Park Avenue-bewoners op de korrel te nemen, maar als satire vuurt Town & country de ene losse flodder na de andere. Charlton Heston als een Hemingway citerende ijzervreter, Andie MacDowell als een vuilbekkende mannenverslindster met een bed vol knuffelberen, het is een pijnlijke parade van onbeholpen creaties. Peter Chelsom (Funny bones, The mighty) werd de final cut ontnomen, waarna Town & country verschillende reddingsoperaties onderging. Het was allemaal verspilde moeite. Zonder sterke grappen is elke komedie ten dode opgeschreven. Het is dan ook veelzeggend dat Shandling het enige leuke moment in de film afsluit met: "That's a joke."
Mark van den Tempel
Te huur op video en dvd (Universal)


Die innere Sicherheit
Christian Petzold
Ergens aan de Portugese kust drinkt de vijftienjarige Jeanne (Julia Hummer) een cola, wanneer surfer Heinrich (Bilge Bingül) een sigaret komt bietsen. Voorzichtig maken de twee een praatje. Jeanne lijkt een gewoon meisje op vakantie, maar schijn bedriegt: al sinds haar geboorte leidt ze een clandestien bestaan met haar ouders Clara (Barbara Auer) en Hans (Richy Müller), voortvluchtige ex-RAF-terroristen. Zo begint Christian Petzolds roadmovie over het gedwongen offer dat Jeanne op deze eindeloze zwerftocht brengt voor de daden van haar politiek-extremistische ouders. Die innere Sicherheit (dat zowel innerlijke zekerheid als binnenlandse veiligheid betekent) is een soort officieuze remake van Sydney Lumets Running on empty (1988) en stemt op meerdere vertelniveaus tot nadenken. Schichtig en eenzaam reist Jeanne met haar altijd waakzame ouders nergens naartoe, literatuur en muziek dienen als substituut voor vrienden. Generatie-'68-ers Clara en Hans negeren de realiteit van de vervlogen 'gewapende volksrevolutie', want wat rest hen immers nog als ze inzien dat in Duitsland, zoals alom in West-Europa, de politieke apathie heerst waarin linkse idealen een anachronisme zijn geworden? Vrijwel zonder muziek en in een naturalistische mise-en-scène met sobere camera-instellingen, afgemeten dialogen en een behoedzaam tempo verbeeldt Petzold dit schimmenbestaan als stille, doelloze reis. De moderne outlaws hebben hun dochter tot het ultieme slachtoffer van hun idealen gemaakt, maar zoals de gezinsbanden het voortvluchtige drietal steeds bijeen hielden, zo zal de liefde die Jeanne voor de surfer heeft opgevat tragische gevolgen hebben. Regisseur Petzolds troefkaart is de fysiek opvallend veel op de Frans-Duitse actrice Ann-Gisel Glass (Sierra Leone, Travelling avant) gelijkende, in eenzelfde introverte stijl acterende Julia Hummer (
Absolute Giganten, Crazy). Indrukwekkend vertolkt ze de tweestrijd van de naar geborgenheid hunkerende Jeanne in Niemandsland. Want wat is dat, zekerheid?
Oliver Kerkdijk
Te koop op dvd (MC One, import, Duits zonder ondertitels, widescreen/audiocommentaar/interviews/making of)


The verdict (dvd)
Sidney Lumet
Met een serie workshops getiteld 'Lying for a living', waarvoor talloze beroemdheden kwamen opdraven, probeert Marlon Brando tegenwoordig zijn mythische reputatie te gelde te maken, zoals hij dat eerder deed met overbetaalde bijrollen. Brando is een ongelooflijke 'screen presence' maar valt er over het acteervak wel veel van hem te leren? De zwaargewicht valt immers altijd terug op het grote gebaar. Tegenover het vertoon van Brando staat de finesse en subtiliteit van diens generatiegenoot Paul Newman, zoals te zien in Sidney Lumets meesterwerk The verdict (1982) waarin hij als alcoholistische advocaat Frank Galvin een van zijn beste rollen speelt. Alles aan Galvin is wanhopig, zwak en leugenachtig, tot in de kleinste details, die Newman naar verluidt zelf bedacht. Aan het ziektebed van zijn nieuwe cliënt, een jonge vrouw die door een medische fout in coma geraakte, komt hij tot inkeer. Een snelle schikking was het doel, maar Galvin besluit de zaak uit te vechten, voor haar maar vooral voor zichzelf. Op het audiocommentaar vertelt Lumet dat Newman de herschreven versies van het scenario, waarin zijn personage steeds heroïscher werd, afwees en de producenten dwong terug te gaan naar het oorspronkelijke script van David Mamet waarin we Galvin voor het eerst zien tijdens een begrafenis waar hij cliënten probeert te ronselen. In deze scène laat Newman de kijker ineenkrimpen van plaatsvervangende schaamte. Hetzelfde gebeurt wanneer Galvin zijn rechtzaak dreigt te verliezen en alsnog probeert tot een schikking te komen. Is de kruiperigheid waarmee hij de tegenpartij benadert al beschamend, dat hij tijdens hetzelfde telefoongesprek een snotterbel van zijn neus veegt, maakt de nederlaag compleet. In tegenstelling tot Brando heeft Newman blijkbaar niet veel te vertellen over zijn werk. Door het leerrijke audiocommentaar van Lumet ("filmstudenten opgelet") is slechts een paar minuten geluidsopname van Newman gemixt. NB: Naast The verdict verschijnen deze maand nog twee uitstekende Paul Newman-films op dvd: Hombre van Martin Ritt en Robert Rossens The hustler, waarvan de laatste een indrukwekkend bonusmenu bevat.
Roel Haanen
Te koop op dvd (Fox)

'Bluer than velvet was the night.'


En verder:

Basic instinct (RCV)
Deze dubbelschijf van Paul Verhoevens erotische thriller laat geen enkele vraag onbeantwoord behalve die ene: wist Sharon Stone van tevoren dat haar kruis in beeld kwam? Op het eerste audiocommentaar beweren Verhoeven en Jan de Bont het echt niet meer te weten. Het andere schandaaltje, namelijk de protesten van de Amerikaanse homo-gemeenschap, komt in de prima documentaire uitvoerig aan de orde. Tien jaar na dato stellen twee voormalig protesteerders zich verbazingwekkend benepen en huichelachtig op. Maar Verhoeven blijft er laconiek onder: "Een beetje oorlog kan nooit kwaad." Om de kritiek verder te weerspreken is een tweede audiocommentaar toegevoegd van Camille Paglia, professor mediawetenschappen aan de kunstacademie van Philadelphia en zelfverklaard feministe. De academisch-analytisch toelichting van de onvermoeibare Paglia zijn - je zou het niet denken - naast leerzaam ook best amusant. (RH)
(Te koop op dvd)

The lord of the rings: the fellowship of the ring (A-Video)
De betrekkelijkheid van het predicaat 'special edition' bij dvd's wordt andermaal bewezen nu het eerste deel van de Lord of the rings-trilogie naast de 'special edition' ook een 'special extended dvd edition' krijgt. Sinds augustus is de film te krijgen op deze 'special edition' dubbelschijf met als voornaamste extra's weinigzeggende mini-documentaires met eerder een promotioneel dan informatief karakter die bovendien grotendeels eerder op televisie of op het internet te zien waren. Eigenlijk is alleen de vooruitblik op de tweede film de moeite waard. Curieus is dat als extraatje ook een voorproefje op de eerdergenoemde 'special extended dvd edition' is toegevoegd. Die uit vier schijven bestaande editie krijgt dertig minuten aan extra beeldmateriaal, speciaal voor de dvd vervaardigde documentaires en audiocommentaar. Fijn dat de consument kan kiezen, maar de superieure editie is pas in november verkrijgbaar. Het gehaaide distributiebeleid is er duidelijk op uit om ongeduldige fans twee keer tot aanschaf te laten overgaan. 'Spaar ze allemaal' zou hier een passende verkoopleuze zijn. (RH)
(Te koop op dvd)

Blue velvet (Fox)
Nadat Dino de Laurentiis Dune drastisch had laten inkorten, bedong David Lynch bij zijn volgende film Blue velvet zeggenschap over de eindmontage. Die kreeg hij, maar De Laurentiis liet wel een clausule opnemen dat de film niet langer dan twee uur mocht duren, wat erop neerkwam dat Lynch de helft (!) van zijn film moest wegsnijden. Het verwijderde materiaal blijft tot op de dag van vandaag onvindbaar, wat de samenstellers van deze dvd tot de creatieve oplossing bracht een aantal 'deleted scenes' te reconstrueren middels publiciteitsfoto's die op de set waren gemaakt. Het resultaat is een fotostrip die geheel in stijl met het bizarre mysterie nogal vervreemdend werkt. De totstandkoming van Lynch' beste film wordt overigens in een 70 minuten durende documentaire uitvoerig uit de doeken gedaan. (RH)
(Te koop op dvd)

The prime gig (Laurus Entertainment)
Toneelregisseur Gregory Mosher maakte ooit twee tv-films naar scenario's van David Mamet, produceerde de Mamet-verfilming American buffalo en regisseerde enkele van zijn toneelstukken. De naam David Mamet mag dan nergens op de aftiteling van het door Mosher geregisseerde The prime gig voorkomen, de geest van zijn grote voorbeeld is nooit ver weg. Het verhaal over telefonische verkoper Vince Vaughn die wordt gerekruteerd door telemarketing-miljonair Ed Harris en aldus verzeild raakt in een web van intriges, doet sterk denken aan Mamets Glengarry Glen Ross (waarin Harris ook te zien was) met echo's uit Mamet-films als The Spanish prisoner en House of games. (RH)
(Te huur op video)

Naar boven