Oktober 2002, nr 237

Korte films in Utrecht

Miss T's Teaserama
Regie en productie: Sietske Tjallingii
Met: Miss T., Jean Pierre Voogt
Godzilla vs. The Netherlands was al zo'n leuke film, maar met Miss T's Teaserama heeft Sietske Tjallingii zichzelf overtroffen. De tijden van weleer waarin softerotische sexploitationfilmpjes nog bij bosjes werden gemaakt, keren terug in de gedaante van Miss T., een wulpse dame op wiebelhakken die zich heeft neergevlijd op een mondvormige bank. Miss T. (pseudoniem voor Tjallingii zelf) komt tot ons via een spotlight die langzaam haar lichaam verkent, waarna ze in zeven scènes mag schitteren. Haar grootste vijand blijkt een reuzepenis te zijn, die onze scream queen achtervolgt door de straten en haar belaagt in de boksring. Zo wordt continu de draak gestoken met opgekrikte verleidelijkheid, juist door haar in volle glorie te tonen. Heel mooi is de scène waarin ze twee roze borsten speelt die heupwiegend gespiegeld worden via een subtiele neerwaartse camerabeweging. De exotische muziek van Spy-fi maakt de pret compleet. Net als in Godzilla is de art direction goedkoop maar effectief en duidelijk met liefde gemaakt.

Miss T's Teaserama.

Over het met geweren in de lucht vuren
Regie: Sander Blom
Productie: Noud Heerkens
Met: Sergeï Liutrov, Gagi Svanidze, Mamuka Gurchiani
Als een exotische dierensoort worden ze voorgesteld, de Georgische soldaten in Over het met geweren in de lucht vuren, de beste korte film die op het Nederlands Film Festival te zien is. De feilloos gemonteerde film heeft een zwierige en tegelijkertijd dwingende cyclische vorm. In het begin hebben we uitzicht op een veld met lanterfantende soldaten. De één eet een granaatappel of snijdt een stok van hout, de ander neemt een slok uit een veldfles. Dat één van hen een verband om zijn bloedende hoofd krijgt aangelegd, is het enige teken dat er iets niet pluis is. Aan het eind zien we de soldaten in een andere gedaante weer terug. Ze lanterfanten nog steeds, alleen de voorwerpen zijn veranderd. Het middenstuk is hilarisch: een vrouw met een typische natuurdocumentairestem beschrijft in een droge voice-over hun handelingen. "Als de leider zich aan een dieet van granen en noten heeft gehouden, vuurt hij het eerste salvo. Is de rondedans eenmaal goed op gang gekomen, dan doet de stand van de zon er niet meer toe. De mate van wijdbeensheid is dan de belangrijkste onderscheidende factor." Logica tegen beter weten in.

Wals voor de storm
Regie: Rino Gauw
Productie: Rino Gauw, Hugo Goudswaard
Animatie: Liesbeth Worm, Simon van Vegten
Met: Peter Kamphorst, Jördis Cordua, André Mulder
Een zeemanslied zoals je ze zelden meer hoort bezingt de eenzame personages uit de intense animatiefilm Wals voor de storm: een doodsgraver, een waard en een dame van plezier, die tevergeefs wachten op een klant. De dialogen zijn gebaseerd op 'Dialogue mystique' van de meester van de 'fernweh', J. Slauerhoff. De gezichten zijn met grove houtsneden uitgekerfd, maar omdat de animators live action-beelden van acteurs hebben bewerkt, zijn de bewegingen en gelaatsuitdrukkingen griezelig levensecht. De achtergronden zijn zwart, de spaarzame inkervingen wit. Ook het lied kan niet droeviger: "In de Noordzee verzonken / ligt een eiland en het schijnt / door god en de wereld verlaten." Je wordt er levend begraven en de straten zijn er 'vol zeer en verlangen'. De beelden zijn net zo schaamteloos pathetisch: een zee vol dramatische puntgolven die het eiland willen terughalen. Een eiland met bewoners die heimwee hebben naar een onbekende plek.

De olifant en de slak
Regie en animatie: Christa Moesker
Productie: Petra Goedings
Verteller: Frank Wiering
Toon Tellegens korte verhaal 'Midden in de nacht kwamen de olifant en de slak elkaar tegen' diende als uitgangspunt voor deze fijne animatiefilm. Regisseur Christa Moesker maakte eerder de veelgeprezen animatiefilm Sientje, die het Gouden Kalf voor de beste korte film won. Mooi is hoe in De olifant en de slak iets wat totaal onmogelijk is, toch als de gewoonste zaak van de wereld wordt voorgesteld: een olifant die tijdens een regenbui door een slak wordt uitgenodigd om in zijn huisje te komen. "Het is hier wel nauw", zegt de olifant. "Ja", zegt de slak. "Maar niet als ik alleen thuis ben." De wanden kraken maar ach, hij blijft droog. Totdat hij met zijn hoofd knikt. Tellegens verhalen blinken uit in een schijnbare eenvoud en het is Moesker gelukt om een even onnadrukkelijke vorm te vinden, die het massieve en het fragiele juist benadrukt. Ook dankzij de muziek van Fay Lovsky heeft de film een lichtvoetigheid die niet in slaap sust.

De olifant en de slak.

The story of Kolobok
Regie en animatie: James M. Boekbinder
Productie: Arnoud Rijken, Michiel Snijders
De avonturen van een deegbal in een stalinistisch bolwerk, aan een origineel scenario ontbreekt het in ieder geval niet in The story of Kolobok. In deze animatiefilm volgen we de lotgevallen van deze ongebakken homp, vanaf het begin waarin onze deegbal gekneed wordt door zijn schepper, de bakker, tot zijn omzwervingen door de beknelde stad. Megalomane standbeelden van kosmonauten en arbeiders die de metrogewelven omhooghouden laten geen twijfel bestaan over de politieke constellatie en de geografische ligging van de stad. Veelzeggend is ook dat het juist een blinde mol is die de metro bestuurt. Wantrouw uw stuurlui, de politici, lijkt dan ook de boodschap. Van de paar intellectuelen die het verweesde broodbrok vinden is ook weinig te verwachten. Het falende communisme en de bijbehorende nachtmerrie-achtige, claustrofobische sfeer is in heldere tekeningen dik aangezet, maar daar tegenover staan ook sterke details, zoals de enge mevrouw die in een metrohokje haar lippen rood stift en haar mond bijna opeet.

Cheap ludes
Regie: Jeroen Mol, John Doornik
Productie: Jonas Hendrix
Met: Errol Hensen Verbaten
Deze ultrakorte maar propvolle actiekomedie begint met een alledaagse scène uit het leven van een onaards gedrocht. Hij scharrelt wat rond in zijn keuken, is druk in de weer met een fluitketel en komt er in de badkamer tot zijn schrik achter dat de tandenstokers op zijn. In de volgende scène zien we dat er eigenlijk geen reden tot paniek is: het wanstaltige wezentje heeft geen hoofd, zo zien we in een flits. Hoe hij er precies uitziet blijft in het begin onduidelijk, hij loopt 'toevallig' achter een waslijn, een vrachtwagen, een bossage, net als in sciencefictionfilms waarin het uiterlijk van buitenaardse wezens ook vaak voor de nieuwsgierige kijker verborgen blijft. Binnen één minuut verandert Cheap ludes in een actiefilm met digitale special effects die er mogen wezen. Het licht-absurdistische Cheap ludes bewijst maar weer eens dat drie minuten een zee van tijd is in handen van een regisseur die direct een afwijkende, prikkelende situatie kan neerzetten.

Tonino
Regie: Michiel van Jaarsveld
Productie: Winant Boekelman, Jan van der Zanden
Met: Ramsey Nasr, Ton Kas, Maria Kooistra, Gian Paolo Pippa
Een jaar na het onderschatte
Drift maakt Michiel van Jaarsveld een verzorgde, gelaagde korte film met Ramsey Nasr als stuntelige ober in een Italiaans restaurant, die eigenlijk fotograaf wil zijn. In de Italiaanse voice-over geeft hij hoog op over zijn kwaliteiten: "Mijn talent is het herkennen van schoonheid." Hij werpt zich op als de beschermheilige van alle vrouwen: "Er is één misdaad waar alle misdaden uit voortkomen: het verwaarlozen van de vrouw." Na wat grootspraak over 'mysterie', 'godinnen' en 'lichtval' krijgt hij de kans om zijn woorden kracht bij te zetten dankzij een fotografische opdracht van ene meneer Suède (de immer vervaarlijk spelende Ton Kas uit Lek). Hij moet zijn overspelige vrouw fotograferen en zal daarbij verder moeten kijken dan wat zich aan het oog opdringt. Stof genoeg voor een strakke film met Nasr en Kas als pijlers en waarin alleen een aanstellerig fotomodelletje nogal irriteert (of dat moet de bedoeling zijn geweest).

The shredder
Regie en animatie: Adriaan Lokman
Productie: Maarten van der Leeden
Na de gelauwerde abstracte animatiefilm Barcode begeeft Adriaan Lokman zich wederom in een gestreepte wereld. The shredder begint hypnotiserend met een rollend hek en spijlen die veranderen in abstracte lijnen. Het blijkt de poort tot een verknipte schrootfabriek waarvan de muren het jachtterrein ombakenen. De meedogenloze grijpers lijken wel spinnen aan een draad die de autowrakken als een prooi weten te vangen. De futuristische kranen kijken toe terwijl ze draaien om hun as. Op de lopende band worden de overbodig geworden ingewanden - schroeven, moeren - afgevoerd, begeleid door elektronische muziek van Jeroen Verheij en Erik Stok. Dat 'lelijkheid' ook fotogeniek is wisten we al, maar Lokman heeft deze wereld van verpulverd ijzer en afgedankt staal nu met behulp van computerbewerkte live action-beelden en 3D-animaties, die aan het eind helaas iets te bombastisch worden, nieuw leven in geblazen. Gemaakt in de serie Kort Rotterdams.

The shredder.

Mariska Graveland

Op het Nederlands Film Festival in Utrecht zullen 67 korte films te zien zijn, waaronder bovengenoemde films, de serie Dicht/vorm (verfilmde gedichten) en Kort Rotterdams, korte films als Alles goed (Arayan Kaganof), Cheap ludes (Jeroen Mol, John Doornik), Emergency exit (Dennis Bots), Het everzwijn (Amber Franssen), Frans! Monument voor een filmmaker (Kees Hin), De chinese muur (Sytske Kok), De sluikrups (Mischa Kamp), Nachtbijter (Chris Mitchell), Talmen (Stijn van Santen), Selfportrait of the 20th century as a brain (Dick Tuinder), Shanghai Rumba from Cuba (Henri Plaat) en Verboden ogen (Elbert van Strien). De Dag van de Korte Film vindt plaats op 29 september in 't Hoogt en Rembrandt 3.


In de maak (vervolg)
Pieter Verhoeff
1 Nynke (2001)
2 Mijn droomproject Ali en Nino, een epische liefdesgeschiedenis over een aristocratische Azerbeidjaanse moslimjongen en een christelijk meisje uit Georgië.
3 Voorjaar 2004.
4 Rond de tien miljoen euro, voor een derde opgebracht door een Azerbeidjaanse coproducent; een derde moet komen van Nederlandse banken en fondsen. Voor de overige drie miljoen wordt nog gezocht naar een andere buitenlandse coproducent.

Alex van Warmerdam
1 Kleine Teun (1998)
2 Grimm, een tragikomedie die onvervalste Van Warmerdam-elementen als jaloezie, verstoorde broer-zus-verhoudingen en gestuntel in de liefde mengt met de sprookjes van de gelijknamige broers.
3 Najaar 2003.
4 Ca. 2 miljoen euro; Filmfonds, NOS, Cobo en cv-constructie.

Frans Weisz
1 Qui vive (2001)
2 Equry, een Citizen Kane-achtig epos over een Antilliaanse jongen die in de Tweede Wereldoorlog in het verzet zit.
3 Filmfestival Rotterdam 2003.
4 Ruim 1 miljoen euro; Filmfonds, VARA en Cobo.

Robert Jan Westdijk
1 Siberia (1998)
2 Phileine zegt sorry, naar het boek van Ronald Giphart.
3 9 oktober 2003.
4 cv-film; budget: 4 miljoen euro.

Naar boven