Video & DVD - december 2002, nr 239

Een selectie uit de videotheek van nieuwe, interessante en curieuze films die niet in de bioscoop zijn uitgebracht. En films (opnieuw) uitgebracht op DVD.


Jan Kounen shorts
Jan Kounen
Het oeuvre van de in Utrecht geboren Fransman Jan Kounen blinkt bepaald niet uit door subtiliteit. In 1994 viel zijn korte film Vibroboy op tijdens het Filmfestival Rotterdam: het in scope geschoten eerbetoon aan de Evil dead-films van Sam Raimi was een razende tirade van beeld en geluid. Kounens speelfilmdebuut
Dobermann (1997) werd meteen een succes in Frankrijk en maakte ook in de rest van Europa indruk. Met het koppel Monica Bellucci/Vincent Cassel (Irréversible) als twee hippe criminelen die zich proberen staande te houden in een circus van lawaai, excessief geweld en maffe karikaturen, was het echter een in essentie lege vertoning. Eigenlijk is Kounens stripachtige stijl, waarin live-action en animatie een smakelijke en technisch erg knappe synthese vormen, het meest geschikt voor korte films. Daarin kan hij naar hartelust experimenteren en zijn tekortkomingen als verhalenverteller makkelijk verdoezelen. In deze vier korte films uit de periode 1989-1996 is Kounen dan ook goed op dreef. Capitain X is een absurdistisch verhaaltje over een vuurpeloton dat heel wat te stellen krijgen met een ter dood veroordeelde. Vibroboy maakt indruk door een wervelende cameravoering en provocererende humor: deze nonsens over een diabolische dildo die drie woonwagenbewoners terroriseert, dient te allen tijde vermeden te worden door liefhebbers van fijnbesnaarde cinema. Het contrast is groot met het komische Gisele Kérosène, genoemd naar een heks die door haar collega's te bezem door Parijs wordt achtervolgd. Maar het hoogtepunt is zonder meer de losgeslagen musical Le dernier Chaperon Rouge. Emmanuelle Béart dartelt hier als Roodkapje door een wreed sprookje, waarin vreemde creaturen en een uitzinnige art direction om het hoogste woord strijden. Hier schaart Kounen zich overtuigend tussen geestverwanten Lynch en Jodorowosky: ga het zien om het niet te geloven.
Mike Lebbing
Te koop op dvd/the huur op video (De Filmfreak)

Emmanuelle Béart in Le dernier Chaperon Rouge van Jan Kounen.


I, Claudius (dvd)
Herbert Wise
Met I, Claudius schreef de BBC in 1976 televisiegeschiedenis. Nooit eerder was de antieke oudheid zo realistisch tot leven gebracht. Met dank aan auteur Robert Graves natuurlijk, wiens historische romans over de stotterende keizer een levensecht beeld van het dagelijks leven aan het Romeinse hof gaven. Maar het was bewerker Jack Pulman die Graves' in dagboekvorm geschreven romans succesvol omvormde tot een hoogwaardige soap die 25 jaar na dato nog steeds meeslepende televisie oplevert. Intriges, verraad, overspel en moord: niets menselijks was de Romeinen vreemd en I, Claudius toont het allemaal. Vrijwel onmiddellijk na publicatie werden de Claudius-boeken van Graves aangekocht voor verfilming. De dvd-box bevat een interessante documentaire over de eerste, mislukte poging uit 1937. Josef von Sternberg regisseerde Charles Laughton in een productie van Alexander Korda. Het handjevol gedraaide scènes toont spectaculaire sets en een Laughton in grote vorm als de geridiculiseerde hinkepoot die de slangenkuil van zijn familie overleeft om tot Caesar te worden gekroond. Maar Laughton was doodongelukkig tijdens de opnamen, omdat hij Claudius "niet kon vinden". Toen door een ongeluk van tegenspeelster Merle Oberon de productie stil kwam te liggen, besloot Korda om de film maar helemaal af te blazen. Misschien maar beter zo. Von Sternberg kon niet beschikken over de belangrijkste troef van de BBC: tijd. In tien uur konden Pullman en de zijnen het verhaal van Claudius recht doen. Complexe familiebanden worden uitgelegd, politieke en sociale verhoudingen neergezet, karakters gevormd. Zo zien we Tiberius (George Baker) langzaam uitgroeien van melancholiek solist tot pervers potentaat. Claudius (Derek Jacobi) zelf blijkt een meesterlijk overlever die zijn scherpzinnigheid verbergt onder een schutkleur van onhandigheid. En als spin in het web is daar Livia (Siân Phillips), de weduwe van Augustus die geduldig haar zetten plant in een dodelijk schaakspel van macht. I, Claudius laat zien hoe je historie moet verfilmen. Niet met helden, schurken en veldslagen. Nee, geschiedenis is gewoon mensenwerk, dus toon de menselijk aard in al haar facetten.
Mark van den Tempel
Te koop op dvd (Dutch FilmWorks)


Animal Factory
Steve Buscemi
Edward Bunker zat jarenlang achter de tralies voor een serie bankovervallen. In het gevang schreef hij semi-autobiografische verhalen en romans waarvan 'No beast so fierce' in 1972 als eerste werd gepubliceerd. Ondanks zijn literaire succesje had Bunker bij zijn vrijlating in 1975 moeite om op het rechte pad te blijven. Pas nadat de verfilming van zijn debuutroman (door Ulu Grosbard als Straight time in 1978) hem goedbetaalde klusjes als script doctor en bijrolacteur opleverde, zei hij het criminele leven voorgoed vaarwel. Bunker is dan ook het levende voorbeeld van zijn eigen stelling dat criminelen geboren worden uit omstandigheden. En dat het Amerikaanse penitentiare systeem een steentje bijdraagt aan die omstandigheden. Die stelling lag ten grondslag aan Straight time, en ook aan Animal factory, de verfilming van Bunkers tweede roman uit 1977. Hierin merkt de de 21-jarige Ron (Edward Furlong), een aardige jongen uit de middenklasse die tot vijf jaar cel is veroordeeld wegens handel in marihuana, dat de spelregels binnen de gevangenismuren botsen met die van buiten. De jeugdige, frêle Ron dreigt bij aankomst al snel slachtoffer te worden van seksueel geweld, ware het niet dat de beroepsgevangene Earl (Willem Dafoe) zich over hem ontfermt. Rons vriendschap met Earl is de enige reden waarom hij binnen de muren overleeft, maar tegelijkertijd de oorzaak dat hij niet vervroegd wordt vrijgelaten. Animal factory is gelukkig geen prekerige film, maar laat zijn aanklacht tegen het systeem voortvloeien uit geloofwaardige ontwikkelingen. Regisseur Steve Buscemi (net als Bunker een van de 'reservoir dogs' in Tarantino's gelijknamige film) legt een opmerkelijke terughoudendheid aan de dag waar het om het tonen van (seksueel) geweld gaat. Hij legt de nadruk op de vriendschap tussen Ron en Earl en brengt daarmee warmte in zijn film zonder het gevangenisleven te romantiseren. Daarvoor is het scenario van Bunker, die net als coproducent en ex-bajesklant Danny Trejo een bijrol heeft, ook te nuchter. De rolverdeling is geweldig en omvat naast Dafoe en de perfect gecaste Furlong onder andere Seymour Cassel, Tom Arnold, Buscemi en Mickey Rourke.
Roel Haanen
Te huur op video en dvd (H.O.M. Vision)


Nichts bereuen
Benjamin Quabeck
"Luca", zegt de 18-jarige schoolverlater Daniel (Daniel Brühl) in zijn fantasie tegen het meisje van zijn dromen, "heute liebe ich dich seit tausendvierhundertachtzig Tagen." Spring-in-'t-veld Luca (Jessica Schwarz), echter, vertrekt voor onbepaalde tijd naar Florida, en Daniel wacht, terwijl hij vervangende dienst doet. Eerst in een kerk, waar hij zich te pletter verveelt, daarna in de thuiszorg, waar hij de hem toegenegen, oudere verpleegster Anna (de charmante Marie-Lou Sellim) ontmoet. 't Is bijna ware liefde, tot Luca ineens weer voor Daniels neus staat. Zo bekend als het in Wuppertal opgenomen lowbudgetdebuut Nichts bereuen (2001) van de jonge filmacademiestudent Benjamin Quabeck thematisch mag zijn, zo energiek en origineel is het vormgegeven en uitgewerkt. Vindingrijke beeld- en geluidmanipulaties, een goed spelende Brühl die zich regelmatig rechtstreeks tot de toeschouwer richt, ritmisch gebruik van muziek, kleine magisch-realistische accenten - Quabeck blijkt een op meer dan één vlak getalenteerd regisseur. Dankzij de weinig in de Duitse cinema gebruikte provinciestad Wuppertal (mét monorail, die tijdens de aftiteling nog dient als decor voor een geestig solonummer van Brühl als klagende lowbudgetfilmmaker) hebben ook de locaties iets verfrissends. Tobias Haas' met talloze kleine Spielereien doorspekte montage pept bovendien enkele voor het verhaalverloop verplichte scènes op en maakt ze zelfs voortdurend filmisch verrassend. Ergo: was deze film in Amerika gemaakt, dan draaide hij al lang in het Nederlandse arthousecircuit. Nu blijft het bij de optioneel Engels ondertitelde import-dvd (op het label dat ook Christian Petzolds prachtige
Die innere Sicherheit uitbracht) met een behoorlijk aantal zinnige extra's. Daaronder drie audiocommentaarkanalen, een making of, interviews en de korte film Höhlenangst (1997, 15 minuten), Quabecks grappige fantasie in stop motion-techniek over een ruimtemannetje met rastakapsel dat oppast op een humeurige draak die verslaafd is aan tekenfilmpjes. Sterk debuut, geweldige dvd.
Oliver Kerkdijk
Te koop als Duitse import-dvd (MC One, widescreen, bonusmateriaal niet ondertiteld)


Musa
Sung-su Kim
Aziatische actiefilms vormen al jaren een dankbare inspiratiebron voor Hollywood. Maar het kan ook andersom, zo bewijst de Koreaanse historische spektakelfilm Musa (die voor de export tot Musa the warrior is omgedoopt). Voor de regie van de massale gevechtscènes keek Sung-su Kim niet naar de rijke geschiedenis die de Aziatische film op dat gebied heeft, maar naar de Hollywoodfilm
Gladiator. In Ridley Scotts succesnummer zorgden extreme close-ups van de actie, gejaagde montage en de skipframe-techniek voor een eindresultaat dat in plaats van enerverend en spectaculair toch vooral rommelig aandeed. Bij Musa wordt het gelukkig nooit vervelend, vooral omdat de gevechten daarnaast ook realistisch ogen en bloedige excessen niet worden geschuwd. Maar de overeenkomsten zijn overduidelijk, ook inhoudelijk. Musa verhaalt over de zwijgzame slaaf Yeo-sol (Woo-sung Yung) die zich in het China van de veertiende eeuw ontpopt als een groot strijder wanneer de Koreaanse afvaardiging waarvan hij deel uitmaakt een prinses van de Ming-dynastie (Zhang Ziyi uit Crouching tiger, hidden dragon) redt uit de handen van soldaten van een rivaliserend vorstenhuis. Net als in Gladiator blijken moed en leiderschap niet met rang of stand te komen. Met thema's die inherent zijn aan het genre, zoals zelfopoffering en de romantiek van het slachtveld, kan Sung-su Kim echter beter uit de voeten dan zijn Amerikaanse collega. Oprecht en overtuigend schetst hij de heroïek en toewijding van Yeo-sol, en plaatst die tegenover de lafheid van zijn medestrijders die de prinses het liefste zouden overleveren aan de vijand, teneinde het vege lijf te redden. Yeo-sols liefde voor de prinses blijft ondertussen onuitgesproken maar wordt wel opgemerkt door een jaloerse generaal. Musa heeft daarmee een solide dramatisch fundament waardoor de aandacht tussen de bloederige hakpartijen niet verslapt, maar echt meeslepend wil het allemaal net niet worden.
Roel Haanen
Te huur op video en dvd (A-Video)

Heroïek op het slagveld in Musa.


En verder:

Shark skin man & peach hip girl (MO Asia)
Wie de gortdroge humor en onverwachte mokerslagen van Takeshi Kitano's films eens wil zien in een hippere uitvoering met volledig geschifte stripfiguren, die kan zijn hart ophalen aan Katsuhito Ishii's mangaverfilming Samehada-otoko & momojiri-onna (1998). Lach en huiver wanneer schavuit Tadanobu Asano (Ichi the killer), op de vlucht voor een ongeregeld zooitje uiterst ongemanierde yakuza, de snoezige Shie Kohinata ontmoet en de boel fluks faliekant uit de hand loopt. Om het in de woorden van de legendarische drive-in-filmrecensent Joe Bob Briggs te zeggen: 'Absolutely no plot to make you forget the movie; four stars.' De dvd bevat liner notes van de Nederlander Tom Mes, wiens uitstekende website www.midnighteye.com overigens geheel is gewijd aan de Japanse (genre)cinema. (OKe) (Te koop op dvd)

The caveman's valentine (H.O.M. Vision)
Samuel Jackson is een indrukwekkende acteur. In deze nogal psychologische thriller, die de Nederlandse bioscopen niet haalde, speelt hij een paranoïde-schizofrene zwerver die een moord probeert op te lossen. Deze zwerver is overigens niet gewoon gek, nee, hij is een gek geworden genie. En daar is men gek op in Hollywood, vooral op 'Oscar night'. Samuel Jackson is inderdaad een indrukwekkende acteur, maar om dat te weten hebben we deze ijdeltuiterij niet nodig. (Te huur op video en dvd)

Twin Peaks - the first season (Paramount)
De baanbrekende tv-serie van David Lynch en Mark Frost mocht bij de eerste uitzending rekenen op hoge kijkcijfers, maar uiteindelijk verslapte de aandacht van het grote publiek, waarna een een kleine trouwe groep kijkers overbleef. De echte fans verenigden zich in een clubje, met heus clubblad: 'Wrapped in plastic'. Voor de lezers van dat blad zal de dvd-box van het eerste seizoen, inclusief pilot, alles behalve een teleurstelling zijn. Naast de gebruikelijke interviews met cast en crew bevat het bonusschijfje ook een boel trivia die de serie een geheel eigen mythologie verschaffen. Zo is er een uitgebreid interview met de uitbaatster van het dorpsrestaurantje dat in de film werd gebruikt (na de eerste uitzendingen waren haar kersentaarten niet meer aan te slepen), een les achterstevoren praten van de kleine acteur Michael Anderson en vertelt de 'one-armed man' hoe hij ooit zijn arm verloor. Die anekdote had rechtstreeks uit een David Lynch-film kunnen komen. Overigens is Lynch zelf de grote afwezige op deze dvd, maar dat zijn we inmiddels wel van hem gewend. (RH) (Te koop op dvd)

8 femmes (Homescreen)
Je hebt muziek die een stuk leuker is voor de muzikanten om te maken dan voor de luisteraar om te beluisteren. Arthouse-knuffeldier François Ozon transporteert met 8 femmes (in de Franse pers al 'Cluedo de luxe' genoemd) dit euvel naar de cinema. Zijn als farce verklede moordmysterie is een onverteerbaar stukje camp (optiteling met roze letters inbegrepen) waarin tot overmaat van ramp ook nog wordt 'gezongen'. De uitgelezen damescast (waaronder Cathérine Deneuve, Isabelle Huppert, Emmanuelle Béart, Virginie Ledoyen) heeft zich op de set kostelijk geamuseerd, ik heb me voornamelijk sufgeërgerd aan deze bij filmkritisch decreet heilig verklaarde edelkitsch. De Nederlandse dubbel-dvd-editie bevat niet ondertiteld - ja, dat leest u goed - audiocommentaar en een bonusschijf met making of, interviews en alle chansons. (Oke) (Te koop op dvd)

Naar boven