Video & DVD - oktober 2003,nr 248

Een selectie uit de videotheek van nieuwe, interessante en curieuze films die niet in de bioscoop zijn uitgebracht. En films opnieuw uitgebracht op DVD.


Fons Rademakers dvd-box
Fons Rademakers
"Het leven is van een saaiheid, daar moet je wat aan doen", aldus Fons Rademakers over zijn reden om films te maken. Hij zegt het in de documentaire van Harry Hosman die als extra is opgenomen in de dvd-box van zijn oeuvre die A-film in samenwerking met het Filmmuseum uitbrengt. Maar om die documentaire, die helaas alleen de hoogtepunten uit Rademakers' oeuvre ter sprake brengt, hoef je de box niet te kopen: die is 21 september al uitgezonden door de VPRO. Aanleiding voor uitbreng van de box is de verschijning van een boek over Rademakers' leven en werk en een retrospectief tijdens het Nederlands Film Festival, gekoppeld aan de rerelease van een gerestaureerde kopie van Als twee druppels water door het Filmmuseum. Na het overlijden van Freddy Heineken, die de film financierde maar de vertoning ervan lange tijd blokkeerde, kocht A-film de vrijgekomen rechten. De box omvat de elf lange speelfilms die Rademakers maakte, allemaal gereviseerd en daarom van prima kwaliteit. Ondanks Rademakers' faam als acteursregisseur, lijkt vooral het acteerwerk er debet aan dat zijn films nu nogal gedateerd aandoen. Dat zit hem vooral in zijn theatrale manier van enscenering en het feit dat Rademakers een broertje dood had aan method-acting. Als twee druppels water is dankzij het vaardige camerawerk van Raoul Coutard een welkome uitzondering op die regel (wat enscenering betreft). Niettemin waren vooral Rademakers vroege films hun tijd ver vooruit, en kreeg hij voor De aanslag terecht een Oscar. Bij Als twee druppels water en Max Havelaar is Rademakers' commentaar te horen, dat alleen al vanwege zijn prachtige stem onderhoudend is, maar de bekende anekdotes niet overstijgt. Andere extra's bestaan uit oude niet-gerestaureerde trailers, affiches en foto's, waar helaas niet bij wordt vermeld wie er op te zien zijn of bij welke gelegenheid ze zijn genomen, laat staan door wie. Ondanks die kleine ongemakken blijft het werk van Rademakers, zeker voor Nederlandse begrippen, een lust voor het cinefiele oog.
Karin Wolfs
Vanaf 2 oktober te koop op dvd (A-Film)

Peter Faber in Max Havelaar.


Corto Maltese: la cour secrète des arcanes
Pascal Morelli
"Zodra een volwassene het rijk der fabelen betreedt, geraakt hij er niet meer weg", luidt de raad die rusteloze reiziger Corto Maltese tijdens een herfstmiddag in Venetië krijgt. Het is overbodige raad - Corto leeft in zijn dromen en stelt zijn bestaan met een aan doodsverachting grenzende nonchalance in dienst van Het Avontuur. In 1919 volgt hij met de bizarre entrepeneur Raspoetin een gepantserde trein door Siberië. De trein bevat een grote lading goud en een mysterieuze Russische hertogin, in wier droevige oogopslag Corto een lotgenoot herkent. De Franse animatiefilmer Pascal Morelli werkte vijf jaar aan zijn debuut Corto Maltese: la cour secrète des arcanes (2002), die werd gebaseerd op het stripalbum 'Corto Maltese in Siberië' van de legendarische tekenaar Hugo Pratt (1927-1995). Pratt was een vernieuwer, die met minimalistische tekeningen de fantasie van de lezer wilde prikkelen. Door de decoupage in de cinema als voorbeeld te nemen, wist hij de tijd in een verhaal te vertagen, te versnellen, of zelfs stil te zetten: hij durfde het als eerste striptekenaar aan om drie kaders lang niets te laten gebeuren. Behalve revolutionair was Pratts werk existentialistisch, romantisch en avontuurlijk, en het zijn die elementen die Morelli op indrukwekkende wijze in zijn tekenfilm heeft verwerkt. Het gaat hier niet om een verhaal vertellen (de intrige is doorzichtig en onbelangrijk), Morelli toont impressies, flarden van herinneringen en drenkt zijn film in een prachtige melancholie. Hoe jammer dat de film flopte, want met een succes hadden er wellicht andere Pratt-adaptaties als Ann van de jungle, De ballade van de zilte zee of Fort Wheeling ingezeten. Maar goed, men mag al heel blij zijn met de Belgische dvd, die in een heel fraai boekwerkje is gestoken, optionele Nederlandse ondertitels heeft en een aantal interessante interviews met de makers bevat. Als bonusschijf is de heerlijk kabbelende soundtrack van Franco Piersanti toegevoegd.
Mike Lebbing
Te koop op import-dvd (Le Studio Canal)


Lantana
Ray Lawrence
Lantana is de naam van een verraderlijke onkruid: prachtige roze-rode bloemen maskeren een ondoordringbare, doornige takkenzee. In de openingsscène van de gelijknamige film tast de camera voorzichtig het lichaam af van een dode vrouw die verkreukeld in die doornstruiken ligt, het gezicht onzichtbaar. Haar dood hangt als een onheilspellende wolk boven de film: wie van de hoofdrolspeelsters zal het einde niet halen? Maar meer dan een moordmysterie is Lantana een psychologisch drama over gebroken relaties en geschonden vertrouwen dat zich afspeelt in Sydney. Daar cirkelen tien personages rond politie-inspecteur Leon, een zwijgzame, gesloopte man van middelbare leeftijd die vreemdgaat, verdachten in elkaar rost en last heeft van hartklachten. Leons vrouw Sonja voelt dat hij haar bedriegt, zo vertrouwt ze haar psychiater Valerie toe. Valerie op haar beurt is vervreemd van haar doodse, academische echtgenoot John: sinds hun dochter twee jaar geleden is vermoord, leven ze samen in eenzaamheid, niet in staat hun verdriet te delen. Allemaal zijn het vreemdelingen, ook voor hun eigen dierbaren, die liegen, bedriegen, geheimhouden of eenvoudigweg niet langer met elkaar (kunnen) praten. Lantana is de met prijzen overladen tweede film van de Australische reclamefilmer Ray Lawrence, die in 1985 al een bescheiden (festival)hit had met Bliss. Andrew Bowell bewerkte zijn eigen toneelstuk Speaking in tongues tot een ingenieus maar subtiel en waarachtig verhaal over kapotte dagelijkse levens, waarin ook nog eens prachtig intens wordt geacteerd. Vooral Anthony LaPaglia, een bekend bijrolgezicht, maakt indruk als de ogenschijnlijk krachtige maar gebroken en verdoofde Leon. De emotionele en onheilspellende sfeer wordt geladen door dreigend-droeve gitaarmuziek, een mengsel van Twin Peaks en Paris Texas. Helaas vervliegt op het einde veel van die sfeer, omdat het verdriet van de al te afstandelijke Valerie en John niet tot leven komt en het politiewerk uiteindelijk toch de hoofrol van de psychologie overneemt. Het blijft bij dreigend drama en vliegt je maar niet naar de strot.
Rik Herder
Te huur op video en dvd (A-Film)


Death to Smoochy/The final curtain
Danny DeVito/Patrick Harkins
Televisie blijft een mooi onderwerp voor satire. De schaamteloosheid waarmee tv-zenders hun marktaandeel proberen te vergroten, de ijdelheid van tv-sterren en de vluchtigheid van hun roem. Daarover gaat Death to Smoochy. Deze zwarte komedie van Danny DeVito handelt over de rivaliteit tussen twee makers van kinderprogramma's: Rainbow Randolph (Robin Williams), die door een schandaal uit de gratie van het publiek is gevallen, en zijn opvolger, de idealistische Sheldon Mopes (Edward Norton), die als de roze neushoorn Smoochy ongekende populariteit geniet. Een veelbelovend uitgangspunt, deze strijd op de dood tussen Pino en Meneer Kaktus. Maar afgezien van enkele briljante scènes, zoals die waarin Rainbow Randolph zichzelf op straat in brand dreigt te steken, en een voortreffelijke rol van Williams, wil Death to Smoochy niet uit de verf komen. Behalve het krampachtige happy end halen ook DeVito's theatrale filmstijl, vol kleurrijke decors en gestileerd camerawerk, en de toevoeging van enkele karikaturale personages het venijn uit de film. Een goede satire overdrijft de werkelijkheid, in plaats van zich ervan te verwijderen.
Wat dat betreft past de vorm van The final curtain, waarin eveneens twee tv-sterren elkaar naar het leven staan, beter bij het onderwerp. Regisseur Patrick Harkins laat zijn personages in interviewfragmenten commentaar leveren op de gebeurtenissen, wat niet reuzespannend is, maar wel het gevoel van realiteit verhoogt. Ook Peter O'Toole en Aiden Gillen, als respectievelijk een stervende Engelse quizmaster en zijn jonge rivaal, zijn scherp en geloofwaardig. De eerste presenteert sinds mensenheugenis een oubollig familiespel, de tweede heeft een programma waarbij deelnemers geld kunnen verdienen door hun geliefden stroomstoten toe te dienen. Een Amerikaanse tv-maatschappij is geïnteresseerd in beide formats, maar wil er slechts één kiezen. Scenarioschrijver John Hodge, die eerder voor Danny Boyle de scenario's schreef van onder meer
Shallow grave en A life less ordinary, laat een mooie kans liggen om de 'dog eat dog'-wereld van televisie te tonen vanuit het perspectief van een naïeveling, de biograaf van O'Toole's personage, gespeeld door Adrian Lester, die een soortgelijke rol had in Primary colors. De film werkt als satire zolang de twee personages alleen uit ijdelheid lijken te handelen. Maar dat was niet voldoende voor Hodge. Een vergezochte voorgeschiedenis en allerlei oedipale verwikkelingen maken dat The final curtain alsnog als een nachtkaars uitgaat.
Roel Haanen
Death to Smoochy: te huur en te koop op dvd (Warner)
The final curtain: te huur en te koop op dvd (Universal)


En verder:

The long good Friday/Mona Lisa (Video Film Express)
Bob Hoskins brak door met zijn rol als Londense topcrimineel in het uitstekende The long good Friday (John Mackenzie, 1980). Zes jaar later vereiste Neil Jordans Mona Lisa een soortgelijke rol en natuurlijk dacht de Ierse filmmaker meteen aan Hoskins, maar die vroeg Jordan het personage te veranderen van een dolle hond in een mak schaap. Mona Lisa werd een artistiek succes en bewees Hoskins' veelzijdigheid. Terugkijkend naar deze twee zeer verschillende Britse meesterwerkjes besef je dat we de gedrongen acteur de laatste jaren veel te weinig zien in goede films. Beide dvd's bevatten interviews en audiocommentaar van de regisseurs. (RH)
(Te koop op dvd)

C'era una volta il West/Once upon a time in the West (Paramount)
Na het teleurstellende bonusmenu van de dvd van Once upon a time in America, dat slechts een deel van de documentaire Once upon a time: Sergio Leone bevat, doet de in drie delen opgesplitste docu op deze dubbelschijf aan als pure luxe. De nadruk ligt op anekdotes van cast en crew, waaronder Bernardo Bertolucci en Claudia Cardinale. (De onlangs overleden hoofdrolspeler Charles Bronson is niet van de partij). Voor het analytische audiocommentaar zijn Leone-biograaf Christopher Frayling en enkele filmmakers gevraagd. (RH)
(Te koop op dvd)

So be it (A-Film)
Van de Nederlandse regisseur Jamel Aattache verschijnt volgend jaar de martial arts-film Fighting fish. Een van zijn eerdere producties is het direct op video verschijnende misdaaddrama So be it, waarin vier bevriende jongeren (onder wie Fighting fish acteur Kim Ho Kim) voor een misdaadorganisatie gaan werken, met alle levensveranderende gevolgen van dien. Niet alleen bezit So be it in technisch opzicht alle kenmerken van een amateurproductie, bovendien zijn de acteerprestaties wisselvallig en kent het geheel nauwelijks spanning. En hoewel So be it onder het kopje 'Actie' in de videotheek komt te liggen, komen er nauwelijks actiescènes van betekenis in de film voor. (Oene Kummer)
(Te huur op video en dvd)

The truth about Charlie (Universal)
Jonathan Demme mag sinds The silence of the lambs een chique cineast heten, zijn films worden er ondertussen niet beter op. Deze remake van de speelse thriller Charade (Stanley Donen, 1962) slaat op zoveel fronten de plank mis - van ernstige miscasting (Thandie Newton en Mark Wahlberg in de rollen van Audrey Hepburn en Cary Grant) tot stilistische frivoliteiten en eindeloze verwijzingen naar zichzelf en het medium film - dat kijkplezier als snel plaats maakt voor ergernis en verveling. Misschien moet Demme weer terugkeren naar vakkundig gemaakte genrefilms zonder pretenties. De Nederlandse koop-dvd bevat alleen de film, waar de Amerikaanse dubbelschijf is uitgerust met audiocommentaar van Demme, verwijderde scènes en het onovertroffen origineel Charade. (RH)
(Te koop op dvd)

Naar boven