Video & DVD - juli/augustus 2004, nr 257

Een selectie uit de videotheek van nieuwe, interessante en curieuze films die niet in de bioscoop zijn uitgebracht. En films opnieuw uitgebracht op DVD.


Blueberry
Jan Kounen
"Ik vergat wel eens dat ik Blueberry aan het maken was", vertelde Jan Kounen tijdens het afgelopen Amsterdam Fantastic Film Festival, dat met zijn 'mythische western' werd geopend. Met zo'n uitspraak zal Kounen weinig nieuwe vrienden hebben gemaakt onder Europese stripliefhebbers, voor wie de gelijknamige strip van Jean Giraud en Jean-Michel Charlier een haast goddelijke status heeft. Veel heeft Kounens Blueberry dan ook niet te maken met de strip van Giraud, die zelf de Franse regisseur stimuleerde vooral geen traditionele western te maken. Daarin is Kounen, bekend van explosief visueel vuurwerk als Doberman en Vibroboy, met vlag en wimpel geslaagd. Hij gebruikt de western - de filmische ontdekkingsreis naar de 'frontier', voor de zoektocht naar de 'final frontier': ons onderbewustzijn. Het resultaat is een overdonderende, hallucinante kijkervaring. Sherrif Mike Blueberry (Vincent Cassel) is opgevoed door indianen, die hem hebben geleerd met behulp van hallucinerende plantenextracten zijn innerlijk te onderzoeken. Zijn vroegere vijand Wally (Michael Madsen) is op zoek naar een Indiaanse goudschat en hun spirituele geheimen. De strijd tussen The Good en The Bad (bijgestaan door meerdere Ugly's) eindigt in een confrontatie die niet met pistolen, maar op spiritueel niveau wordt uitgevochten. Kounen tripte tijdens de productie, die uiteindelijk zeven jaar zou duren (en veertig miljoen kostte) zo'n honderd keer met indianen in Peru, en paste na elke sessie het verhaal aan. Deze hallucinaties ('echte
Matrix-sessies!' volgens de regisseur) zijn prachtig verbeeld in ragfijne animaties, bewegend van abstracte geometrische patronen tot angstaanjagende draaikolken van inktzwarte slangen en duizendpoot-achtige wezens. Naast de briljante tripscènes speelt ook de natuur een hoofdrol in Blueberry. Rakelings zweeft de camera over en dwars door de grootse, groene wereld, die puur en ongerept tegenover de verdorven menselijke natuur staat. Het is daarom doodzonde dat Blueberry niet kan worden ondergaan op het grote doek, maar is doorgeschoven naar de thuisbioscoop.
Rik Herder
Vanaf 4 augustus te huur op video en dvd (Dutch FilmWorks)


The warrior
Asif Kapadia
Deze Engels-Indiase coproductie was twee jaar geleden te zien in het hoofdprogramma van het Filmfestival Rotterdam, maar baarde daar weinig opzien. Dat was op zich niet verrassend, want The warrior is een a-modieuze en actiearme toevoeging aan het genre van de zwaardvechtersfilm. Het debuut van de Britse regisseur Asif Kapadia (eerder winnaar van de juryprijs in Cannes voor zijn korte film The sheep thief) is duidelijk gestoeld op de kalme, bespiegelende martial-arts films van King Hu (A touch of Zen, Raining in the mountains) en ook de invloed van Sergio Leone's spaghetti-westerns ligt er duimendik op. Kapadia volgt de regels van deze twee grootmeesters op de voet: weinig dialogen, veel fraaie landschapsopnamen onderbroken door indringende close-ups, en een hermetisch gesloten verhaal dat eindigt met een Zen-achtige contemplatie over leven, dood en (nood)lot. Een zwaardvechter, die als beul vele onschuldige mensenlevens heeft genomen, belandt in een ernstig conflict met zijn geweten en besluit te vluchten voor zijn baas, een meedogenloze maharadja. Onderweg wordt hij voortdurend herinnerd aan zijn gewelddadige verleden, vooral door de moordenaars van de maharadja, die hele dorpen platbranden tijdens hun zoektocht naar de afvallige. Naast de bijzonder fraaie CinemaScope-fotografie van Roman Osin heeft Kapadia met Irfan Kahn een knappe, charismatische hoofdrolspeler als troefkaart. Kahn zet de innerlijk verscheurde vechter verrassend goed neer, met als blikvanger de mokerslag-scène waarin zijn zoon voor zijn ogen wordt geëxecuteerd, een moment van onmetelijke gruwel waarin geen druppel bloed vloeit en de kijker met stomheid wordt geslagen. Zo weet de regisseur weg te komen met het handjevol naïeve, kitscherige momenten en de te prominent aanwezige soundtrack. Weet Kapadia die valkuilen bij zijn volgende film te omzeilen, dan kan deze nog jonge regisseur het wel eens heel ver gaan schoppen.
Mike Lebbing
Te huur op video en dvd (Universal)


Citizen Kane
Orson Welles
Vlak nadat Orson Welles in Hollywood begon was hij al de meest gehate man van Tinseltown. In zijn eerste contract kreeg hij direct totale creatieve vrijheid, iets wat nog nooit een andere filmmaker gelukt was. Daar maak je geen vrienden mee. Natuurlijk leverde het scheve gezichten op toen een 25-jarig broekie carte blanche kreeg, want dat wilde iedereen wel. Wat zal er gegniffeld zijn toen Welles' eerste aangekondigde projecten (waaronder Joseph Conrads Heart of darkness) maar niet van de grond kwamen. De vraag is wat de houding van collega-regisseurs was toen de film af was en duidelijk een Meesterwerk met een grote M was geworden. "Ja, zo kan ik het ook"? Bleven ze gniffelen toen de bioscopen de film niet wilden vertonen (na een agressief offensief van krantenmagnaat W.R. Hearst die ongevraagd model had gestaan voor de film) en dus geen succes werd? Tot dat moment had het Orson Welles alleen maar meegezeten in zijn leven. En ook al lukte het later in zijn carrière nog wel een paar keer om een geweldige film te maken, toch lijkt het erop dat hij de klappen die hij opving nooit meer helemaal te boven is gekomen. Welles was 26 toen Citizen Kane uitkwam. Elke filmmaker die de film ziet kan niet anders dan gek worden van jaloezie. Zo verschrikkelijk veel talent, dat zie je niet veel. Helaas is op de dvd die Indies nu uitbrengt, wel het een en ander aan te merken. Het beeld is niet lekker scherp en nogal flets qua contrast. De ondertiteling is niet uit te zetten en de geweldige originele trailer staat er niet bij. Er is een 'single'- en een 'two disc'-editie. Op die tweede staat ook de documentaire The battle over Citizen Kane. Die is redelijk interessant, maar wat had ik veel liever gezien dat iemand het With Orson Welles: A life in film van de BBC op dvd uitbrengt, want mijn vhs-bandjes houden het niet lang meer. In drie afleveringen van 50 minuten loopt men aan de hand van de magiër zelf door zijn carrière. Waarom worden zulke programma's niet vaker gemaakt?
Martin Koolhoven
Te koop op dvd (Indies)


Garage days
Alex Proyas
Waterdruppels en xtc-pilletjes zweven in Matrix-slowmotion door de lucht. In fel gekleurde belettering schuiven gevatte teksten over het scherm zoals 'fun with drugs, part 2' en 'fuuuuuuck!'. En alsof Alex Proyas daarmee zijn videoclipverleden niet voldoende zichtbaar maakt, verdeelt hij het beeld af en toe in geinige splitscreentjes. Zijn bewondering voor Britse hipfilmers als Guy Ritchie en Danny Boyle steekt de Australische regisseur van Garage days evenmin onder stoelen en banken. Dat resulteert onder meer in overdadig gebruik van freeze frames en uit het lood hangende camerastandpunten, en een lsd-trip die rechtstreeks uit
Trainspotting is gejat. Proyas' visuele spierballenvertoon kwam eerder goed van pas in stripachtige genrefilms als The crow en Dark city. In het geval van Garage days kunnen stilistische strapatsen echter niet verhullen dat het verhaal over een naar roem hengelend gitaarbandje uit Sydney even weinig om het lijf heeft als een willekeurige aflevering van de terecht geflopte polder-sitcom 'De band'. De film lepelt ieder denkbaar cliché op over het rock 'n' roll-bestaan. Excessieve drugsconsumptie, platte pijpseksgrappen en foute managers maken hier de dienst uit. Tegen deze achtergrond moeten de bevriende twintigers zich door verschillende relatieperikelen en voorspelbare bandruzies heen slaan. Hoe het naamloze bandje klinkt horen we pas aan het einde van de film. Voor het zover is, wordt opzettelijk in het midden gelaten of het uitblijven van optredens en succes te wijten is aan een door housemuziek en dj's verpest muziekklimaat, of gewoon aan een gebrek aan talent. Het doet er ook niet toe, want van meet af aan is duidelijk dat deze verwende jongelui net zo min popmuzikant zijn als de gemiddelde Idols-kandidaat. De bandleden zijn voornamelijk bezig met zichzelf en hun imago, en het rondhangen in de oefenruimte lijkt vooral bedoeld om kleren, kapsels en de juiste stoere poses te etaleren. Ze willen rockster zijn, maar uit niets blijkt dat ze in de verste verte ook maar iets met muziek hebben. De kans dat ze op de filmsoundtrack te beluisteren popgroepen als The Cure, Violent Femmes en Roxy Music zouden herkennen lijkt minimaal. De acteurs hebben niet eens de moeite genomen om hun instrumenten fatsoenlijk te leren vasthouden. Het illustreert de liefdeloosheid van deze fataal flauwe onderneming.
Fritz de Jong
Te huur op video en dvd (Fox)


Levity
Ed Solomon
Ed Solomon geniet zijn voornaamste bekendheid als scenarist van lichtvoetige films als
Men in black, Charlie's angels en de twee Bill & Ted-films. Daarnaast was hij echter ook als onderwijzer werkzaam in het gevangeniswezen. Dat gaf hem de inspiratie voor het serieuze drama Levity ('lichtzinnigheid'), dat bedoeld is als een spirituele meditatie over het wezen van boetedoening en verlossing. De met een lang, zilvergrijs Jezuskapsel getooide Billy Bob Thornton speelt een door het leven getekende man die uit de gevangenis wordt ontslagen nadat hij drieëntwintig jaar heeft vastgezeten voor de moord op een jeugdige winkelbediende. Hij keert terug naar de achterbuurt in Chicago waar het drama zich afspeelde, vindt een baantje als conciërge in het buurthuis van de lokale predikant (Morgan Freeman) en probeert in contact te komen met de zus (Holly Hunter) van zijn slachtoffer. Daarnaast trekt hij zich het lot aan van een losgeslagen en eigenlijk doodongelukkige adolescente (Kirsten Dunst), die steevast uitgaat in de disco die - heel handig - recht tegenover het buurthuis ligt. Aan de basis van Solomons stichtelijke scenario staat een op christelijke waarden gebaseerd programma van vijf stappen, waarbij een zondaar niet alleen berouw toont voor wat hij heeft misdaan, maar ook de naasten van zijn slachtoffer actief met hun leven probeert te helpen. Los van de gedachte dat niet iedere naaste daar evenveel behoefte aan zal hebben, hoeft aan Solomons goede bedoelingen niet te worden getwijfeld. Toch is er veel mis met Levity. De symboliek ligt er dik bovenop, de gebeurtenissen zijn zonder veel fantasie in beeld gebracht en Solomons regie is zacht gezegd matig. De acteurs zijn professioneel genoeg om zichzelf te redden, maar toch doet het resultaat denken aan het al even stichtelijke gezegde dat de weg naar de hel - of in elk geval een middelmatige film - is geplaveid met goede bedoelingen.
Oene Kummer
Te huur op video en dvd (Paradiso Home Entertainment)

Morgan Freeman en Billy Bob Thornton in Levity.


En verder:

Hollands licht (Filmmuseum)
In deze visueel prachtige, met twee Gouden Kalveren bekroonde documentaire onderzoekt regisseur Pieter-Rim de Kroon de vraag of er zoiets bestaat als typisch Hollands licht. In het interviewblok op de dvd noemt hij Hollands licht enerzijds een 'state of mind', maar stelt hij tevens dat hij vóór de opnamen voor zestig procent overtuigd was van het bestaan ervan - en erna voor negentig. Tot de extra's behoren ook een fotogalerij en een filmische studie (22 min.) van beeldend kunstenaar Jan Andriesse naar het licht op de dijk tussen Marken en Monnickendam, hetzelfde observatiepunt als de makers van Hollands licht voor hun film gebruikten. (Oene Kummer)
(Te koop op dvd)

The big empty (Bridge)
Een man stemt toe om tegen betaling een koffertje met onbekende inhoud te overhandigen aan iemand die hij niet kent op een plek waar hij nooit eerder is geweest. Dit wel vaker in films gebruikte uitgangspunt vormt ook in The big empty de opmaat tot de nodige (komische) problemen voor de hoofdpersoon, waarbij dit keer een werkloze acteur (Jon Favreau) als lijdend voorwerp fungeert. Het low budget regiedebuut van cameraman Steve Anderson is een charmante, naar onder meer Twin Peaks knipogende film noir met sciencefiction- en thriller-elementen, die zowel als eerbetoon aan als parodie op genoemde genres kan worden genoten. De film was eerder dit jaar te zien tijdens het Amsterdam Fantastic Film Festival. (Oene Kummer)
(Te huur op video en dvd)

Cold Creek Manor (Buena Vista)
Sharon Stone en Dennis Quaid spelen de hoofdrollen in deze geflopte thriller over gezin dat de grote stad ontvlucht en op het platteland het huis uit de titel betrekt. Al snel staat de voormalige eigenaar (Stephen Dorff) op de stoep, die aanbiedt het huis op te knappen. Net als de vloerplanken in het oude huis kraakt het scenario van alle kanten. Helemaal voor niets is het niet geweest, want Mike Figgis heeft met de regie van dit dertien-in-een-dozijn genrewerkje waarschijnlijk zijn volgende experimentele film gefinancierd. (Roel Haanen)
(Te huur op video en dvd)

The missing (Columbia Tristar)
Ondanks een fijne cast (o.a. Tommy Lee Jones en Cate Blanchett) werd Ron Howards nieuwste hier niet in de bioscoop uitgebracht. The missing is dan ook een volslagen a-modieuze film: grimmig, rauw, ironieloos, een tikkeltje melodramatisch en een western bovendien. In dat genre grijpt Howard terug naar het uitgangspunt van John Fords The searchers, volgens sommigen de grootste western aller tijden. Niet helemaal geslaagd, maar interessant en amusant genoeg. (Roel Haanen)
(Te huur en te koop op dvd)

The Texas chainsaw massacre (H.O.M. Vision)
Van Tobe Hoopers nachtmerrie-achtige horrorfilm uit 1974 verscheen vorig jaar een remake, die hard zijn best deed de rauwe waanzin van het origineel te evenaren. Dat zulks tot mislukken gedoemd is, bewijst de uitstekende documentaire The shocking truth, die als extra op deze dubbel-dvd is opgenomen. De waanzin van de oorspronkelijke Texas chainsaw massacre werd gedicteerd door omstandigheden op de set; door de bloedhete Texaanse zomerzon, door de stinkende dierenkadavers waarmee de set werd opgetuigd, door het gebrek aan budget en tot slot door de drang te scoren van een jonge filmmaker die daarna helaas nooit meer zo effectief uit de hoek is gekomen. (Roel Haanen)
(Te koop op dvd)

Naar boven