Video & DVD - september 2004, nr 258

Een selectie uit de videotheek van nieuwe, interessante en curieuze films die niet in de bioscoop zijn uitgebracht. En films opnieuw uitgebracht op DVD.


Casa de los babys
John Sayles
Eenmansfilmfabriek John Sayles (steevast regie, scenario en montage) heeft een zwak voor de marges van Amerika. Vaak zoekt hij letterlijk de randen op van zijn vaderland: de door visserij verlaten wildernis van Alaska (
Limbo), het door woestijnstof begraven racistische verleden van Texas (Lone star), het aan onroerendgoed-gerommel overgeleverde Florida (Sunshine state). In zijn laatste film daalt hij af naar een niet nader genoemd Zuid-Amerikaans land, net als in Men with guns. Het huis van de baby's uit de titel is een hotel waar zes Amerikaanse vrouwen wachten op hun toekomstige adoptiekinderen. Terwijl de ambtelijke molen langzaam zijn ondoorgrondelijke slagen maakt, doden de wachtende vrouwen hun tijd met eten en praten. Uit de conversaties stijgen flarden op van hun verleden: overwonnen alcoholisme, meerdere miskramen, een ongeïnteresseerde echtgenoot. Ondertussen laat Sayles ook de levens zien van de Latino vrouwen die schoonmaken, koken, en de baby's baren voor deze rijke westerlingen. Wat een subtiele, aangrijpende karakterstudie had moeten worden over solidariteit en uitbuiting, werd een schematische soap, met personages die zich stukken voelen in een bedacht verhaal. Sayles wil ook wel heel veel: in anderhalf uur tijd passeren meer dan een dozijn hoofdpersonen de revue, waardoor de scènes elkaar snel en haast mechanisch afwisselen. En het ligt er allemaal veel te dik bovenop. Tegenover de ongeboren kinderen die een kans krijgen naar het rijke Noorden te gaan, staan lijmsnuivende straatschoffies; tegenover de vrouwen die op school zitten tot ze zwanger worden of moeten werken, staan de vrouwen die een kind komen halen. Zelfs een topcast van Maggie Gyllenhaal, Daryl Hannah, Marcia Gay Harden, Mary Steenburgen en Lili Taylor kan de film niet meer redden. Vreemde film voor een regisseur die bekend staat om uitstekende acteursregie en subtiele karakterstudies.
Rik Herder
Te huur op video en dvd (Paradiso Home Entertainment)

John Sayles.


The singing detective
Keith Gordon
Het heeft iets gênants om naar een overdadig gegrimeerde Robert Downey jr. te kijken die uit alle macht ligt te acteren dat hij last van hallucinaties heeft, terwijl zijn gezicht wordt bedekt door latex-schuim in een door de Troma-fabriek ontwikkelde psoriasis-variant. Wie is hier nu precies in de cold turkey-hel aanbeland? De acteur, het personage of de toeschouwer? Misschien was het even een goed idee, een filmremake maken van The singing detective, de in de jaren tachtig niet alleen mateloos populaire en gelauwerde, maar ook standvastig innovatieve televisieserie van Dennis Potter, onder regie van Jon Amiel. Hoe angstaanjagend was de doorlopend mopperende, giftige gal spuwende Michael Gambon als de gehospitaliseerde schrijver van goedkope detectiveverhalen die gevangen was in een tijdlus uit zijn eigen werk. Herinneringen, fantasieën, flarden nachtmerrie en erotica werden aan elkaar gesmeed door de liedjes uit het Music Hall-tijdperk. Voor het eerst was het volkomen normaal als de artsen in het ziekenhuis opeens in gezang uitbarsten om te beweren dat 'your backbone's connected to your' etc. De verzamelalbums werden een zo mogelijk nog groter succes dan de serie. Doe het niet, denk je dan. Zelfs niet als je met Robert Downey jr. een troefkaart in handen hebt. Potter was in zijn scenario's autobiografisch. Dus wat dacht je van Downey jr. met zijn verslavingsvoorgeschiedenis? Daar wil je een acteur wel uit zien putten als het moet. Maar dan niet door de genoeglijke jaren dertig-melodietjes te vervangen door rock 'n' roll, zonder dat daar iets anders mee bedoelt mag worden dan dat het een beetje van Maggi, pardon Dennis Potter en een beetje van regisseur Keith Gordon is. Overbodige film. Teleurstellend.
Dana Linssen
Te huur op video en dvd (A-Film)


Carandiru
Hector Babenco
De Braziliaanse regisseur Hector Babenco vestigde zijn naam in de jaren tachtig, eerst met Pixote, een aangrijpende film over een tienjarig zwervertje in de onderwereld van Sao Paulo. Niet veel later volgde Kiss of the spider woman, over de groeiende vriendschap tussen twee celmaten in een niet nader benoemde Zuid-Amerikaanse gevangenis. Met Carandiru, vorig jaar in de running voor de Gouden Palm in Cannes, is de van oorsprong Argentijnse Babenco terug op vertrouwd terrein. De thema's uit zijn eerste succesfilms worden hier zelfs behendig samengesmeed, met dank aan de memoires van een Braziliaanse dokter, Drauzio Varella, die gespecialiseerd in aids-preventie werkzaam was in de beruchte Carandiru-gevangenis in Sao Paulo. Een betonnen bunker, waar zo'n 4000 Braziliaanse bandieten kunnen worden geherbergd, maar waar uiteindelijk zo'n 7500 huurmoordenaars, verkrachters en verklikkers zijn ondergebracht. Via de dokter (gespeeld door de zachtmoedig ogende Luiz Carlos Vasconcelos) leren we ze kennen, bandieten in alle soorten en maten, lijdend aan aids, tuberculose en/of schurft, luisterend naar bijnamen als Minimum Loon en Jammer Dan. Babenco heeft er in ieder geval alles aan gedaan om er een kleurrijk gezelschap van te maken, een alternatief Braziliaans voetbalteam en giechelende travestieten met siliconentieten incluis. In geijkte flashbacks, gefilmd door mooifilmer Walter Carvalho (denk aan de plaatjes die hij schoot voor Walter Salles'
Behind the sun en Central do Brasil), wordt het harde straatleven de film binnen gesmokkeld. Woede-aanvallen, ere-codes, jaloezie en wraak worden begrijpelijk gemaakt, maar het medeleven dat Babenco nodig heeft voor zijn grote finale wordt er zo ingepeperd, dat echte beroering uitblijft. In 1992 breekt er een opstand uit die door de oproerpolitie wordt neergeslagen met pistolen, mitrailleurs en traangas, dit nadat de gevangenen hun wapens al hebben ingeleverd en hun witte vlaggen al hebben gehesen. 111 geïnterneerden vinden in het bloedbad de dood.
Belinda van de Graaf
Te huur op video en dvd (Columbia TriStar)

Carandiru: Bandieten in alle soorten en maten.


Northfork
Mark & Michael Polish
Northfork is een film als een grafrede. "Ik heb het betonnen monument gezien", zo horen we dorpspredikant Nick Nolte orgelen, "de grafzerk voor onze stad Northfork. Als die stuwdam dichtgaat, zal het water boven de vlakte rijzen en zich sluiten boven onze bedrijven, onze huizen en ons welzijn." Dominee Nolte levert zijn toespraak af tegen een majestueus decor van prairies en bergen. Dit is het Montana van de jaren vijftig, door een van de personages omschreven als de laatste plek die God geschapen heeft. Anders dan in Elia Kazans Wild river, de mooiste vertelling over een woonplaats die moet wijken voor de vooruitgang, gaat het in Northfork niet om de onverzettelijkheid van de achterblijvers, of de teloorgang van een manier van leven. De film wil vooral het gevoel van ontheemding oproepen dat je krijgt als je voor je verhuizing nog een laatste keer door het leeggeruimde huis loopt. Wie ooit het dromerige Twin Falls, Idaho zag weet dat de filmende tweeling Mark en Michael Polish inkopen doet bij hetzelfde delicatessenwinkeltje waar David Lynch en Guy Maddin de mosterd halen. In Northfork vermengen ze hun zorgvuldig gekadreerde surrealisme met een iets te zoet magisch realisme, in de ijldromen van een onder de handen van predikant Nolte stervend jongetje dat aansluiting probeert te krijgen bij een groep engelen die in Northfork rondhangt om te zoeken naar een soortgenoot. Betoverend is daarentegen de kurkdroog gefilmde verhaallijn over de deurwaarders die de laatste weigerachtige bewoners van Northfork moeten evacueren. Als aasgieren uniforms droegen zouden ze er uitzien als het sombere groepje conformisten onder aanvoering van James Woods. Het ontruimen van huizen zal hem en zijn zoon (Mark Polish) een lapje grond opleveren aan de oevers van het nieuwe stuwmeer. Maar Woods' droefgeestige personage heeft ook nog een andere missie: het uitgraven en verplaatsen van het graf van zijn in het dal ter aarde bestelde echtgenote. En zo trekken we langzaam door de beeldschoon gefotogrageerde vallei van Northfork, van grafzerk naar sterfgeval, in een bij vlagen intrigerende film die door zijn uitgebleekte kleurenpalet de indruk maakt voorgoed te zullen wegglijden in de vergetelheid, zodra het allemaal voorbij is.
Fritz de Jong
Te huur op video en dvd (H.O.M. Vision)


The tesseract
Oxide Pang
Tussen zijn 17e en 27e rugzakte Alex Garland Zuid-Oost Azië op en neer, en schreef op basis van zijn ervaringen de roman 'The beach'. Het boek werd een internationale bestseller, maakte van Garland een mediaster en werd verfilmd. Inmiddels heeft Garland de roman 'The coma' geschreven, plus het script voor Danny Boyle's
28 days later. Maar tussendoor kwam nog een Azië-roman van hem uit, 'The tesseract', een soort paranoia variant op 'The beach'. Die is nu ook verfilmd, en wel door de Thaise actiefilmer Oxide Pang. Gesitueerd in de onderwereld van Bangkok voert The tesseract vier personages op die allemaal in of rond hetzelfde pension verblijven. Sean (Jonathan Rhys-Meyers) is een Britse toerist die verzeild is geraakt in de wereld van de drugskoeriers. Rosa (Saskia Reeves) is een eveneens Engelse documentairemaakster die zich het lot heeft aangetrokken van Thaise zwerfkinderen. Er is Wit, een piepjong toeristendiefje en ten slotte een anonieme huurmoordenaar die tijdens zijn laatste klus gewond is geraakt. Hun vier levens raken op dramatische manier verstrengeld. Hoe complex het boek in elkaar zit weet ik niet, feit is dat Oxide Pang van zijn versie een ware Rubik-kubus heeft gemaakt. Werkelijk geen enkele Memento- en Matrix-truc wordt gespaard bij het uitwerken van het verhaal. Scènes worden opgesplitst en overnieuw verteld vanuit een ander perspectief, de tijd wordt stilgezet en gemanipuleerd en de camera voert een onophoudelijke rondedans uit. Pang kent het klappen van de zweep, zijn eigen thrillers (The eye, Bangkok dangerous) zijn al even avontuurlijk gemaakt, en hij monteerde de ingenieuze Hongkong-hit Infernal affairs. Maar The tesseract is in de eerste plaats een drama over noodlot en bestemming. Dan moet je toch de camera af en toe stil zetten om de kijker de rust te gunnen de ontwikkelingen te overdenken. Maar Pang jaagt door, zodat de personages je steeds minder raken. Als hij zelfs in een seksscene 'bullit-time' introduceert, weet je dat Oxide Pang niet de juiste man was om The tesseract te verfilmen.
Mark van den Tempel
Te huur en te koop op dvd (A-Film)


En verder:

The passion of the Christ (A-Film)
Mel Gibsons controversiële verfilming van de lijdensweg van Jesus wordt aanvankelijk uitgebracht als 'kale' dvd, dat wil zeggen: geen audiocommentaar van de regisseur, geen featurette over de reli-heisa eromheen en geen 'making of'. Dat is geen gemiste kans maar onderdeel van een uitgekiende marketingstrategie. Want volgend jaar brengt A-Film alsnog een met extra's afgeladen dubbelschijf uit. Waarschijnlijk met Pasen. En dan met extra veel 'easter eggs'.
(Te koop op dvd)

Ingmar Bergman boxset (MGM)
De drie Bergman-films die in dit doosje zijn samengebracht zijn Vargtimmen (1968), En passion (1970) en The serpent's egg (1978). Nauwelijks een 'collection', zoals de box vermeldt, als je het hebt over een oeuvre dat meer dan vijftig films behelst. Bovendien ontbreken sleutelfilms als Det sjunde inseglet, Smultronstället en Fanny och Alexander (de eerste twee worden wel door Moskwood uitgebracht). Wat ook ontbreekt zijn alle extra's waarmee de Amerikaanse dvd-releases (nota bene óók van distributeur MGM) zijn gevuld. Wie is er nou niet benieuwd naar interviews met vaste Bergman-actrice en voormalig levensgezellin Liv Ullmann of audiocommentaar van hoofdrolspeler David Carradine bij The serpent's egg? NB: bij dezelfde distributeur verschenen tegelijkertijd dvd-boxen van Stanley Kubrick (The killing, Killer's kiss en Paths of glory), François Truffaut (La sirène du Mississipi en L'enfant sauvage), Billy Wilder (o.a. Witness for the prosecution, Avanti en The private life of Sherlock Holmes) en Woody Allen (zeventien films in drie boxen).
(Te koop op dvd)

And starring Pancho Villa as himself (Warner)
Mooie rol van Antonio Banderas als de leider van de Mexicaanse revolutie die in 1914 een deal sloot met Hollywood: hij verkocht zijn levensverhaal, speelde zichzelf in de film en liet de filmploeg opnames maken tijdens echte veldslagen. Zo sloeg hij twee vliegen in één klap: hij financierde zijn revolutie en corrigeerde zijn slechte imago in de VS. Het historische gegeven lokt uit zichzelf al cynische beschouwingen uit over mediacampagnes en oorlog, maar regisseur Bruce Beresford houdt zich in en laat de situatie voor zich spreken. Evenmin hoeft hij in de psyche van de ambivalente Villa te kruipen doordat het verhaal verteld wordt door de ogen van de jonge, onervaren producent Frank Thayer (Eion Bailey), die Villa aanvankelijk adoreert maar later verafschuwt. Dramatisch houdt het niet over, maar uit historisch oogpunt een fascinerende film. (Te huur en te koop op dvd)

Heavenly creatures (RCV)
Nog voor Peter Jackson filmgeschiedenis schreef met The Lord of the rings-trilogie maakte hij tien jaar geleden zijn allerbeste film met dit waargebeurde, diep trieste liefdesverhaal over twee fantasierijke pubermeisjes die in het Nieuw-Zeeland van de jaren vijftig een intense relatie met elkaar krijgen. Wanneer de moeder van één van hen daar een einde wil maken, moet ze dat met de dood bekopen. Een poëtisch meesterwerkje vol verbeeldingskracht en hartverscheurend drama, met dank aan prachtig spel van de twee hoofdrolspeelsters, Kate Winslet en Melanie Lynskey. De eerste werd een ster, de tweede zakte weg in tv-werk en het direct-to-video circuit.
(Te koop op dvd)

Roel Haanen

Naar boven