Thuiskijken - december 2004, nr 261

Een selectie uit de videotheek van nieuwe, interessante en curieuze films die niet in de bioscoop zijn uitgebracht. En films opnieuw uitgebracht op DVD.


Thriller - En grym film
Bo A. Vibenius
"Deze film had een enorme invloed op
Kill Bill. Ik gaf Daryl Hannah de film op video mee. Tussen ons gesproken: ik denk dat ze er wel een kick van kreeg", aldus Quentin Tarantino over de Zweedse exploitatiefilm Thriller - En grym film (1974), destijds in Zweden verboden en in de Verenigde Staten in het 'grindhouse'-circuit uitgebracht als They call her one eye. Of Hannah de film waardeerde valt overigens ernstig te betwijfelen. Het is een trage, deprimerende en zeer gewelddadige wraakfilm, die bovendien ranzige pornografische scènes bevat met als doel de perverse sfeer te versterken. Muurbloempje Christina Lindberg, zwijgzaam sinds ze als kind werd verkracht, wordt door een loverboy (Heinz Hopf) tot prostitutie gedwongen en aan heroïne verslaafd gemaakt. Hij steekt haar zelfs een oog uit, waarna ze vlucht en bloedige wraak neemt op Hopf en zijn handlangers. Het Amerikaanse Synapse Films tracht Thriller aan de man te brengen als een verloren gewaand meesterwerk, dat nu voor het eerst in de oorspronkelijke, twintig minuten langere versie te zien valt. Maar al is hoofdrolspeelster Lindberg (die met het wisselen van de kostuums de kleur van haar ooglapje aanpast, zoals Hannah dat in Kill Bill doet) een charismatische actrice, de film zelf kent niet de emotionele gelaagdheid van wraakfilms als Abel Ferrara's MS.45 (Angel of vengeance) of de Schwung van Tarantino's tweeluik. De sfeer is hier neerslachtig; geen funky soundtracks, geen Zamfir-panfluiten, nee, de ijskoud geserveerde beestachtigheden worden voorzien van stemmige ambient-klanken of het huilen van de wind. Ellende troef dus, en het moet gezegd, in dat opzicht is Thriller bijna niet te kloppen. Van de extra's wordt men overigens ook niet vrolijker. Commentaar van regisseur Vibenius ontbreekt (naar verluidt is hij ernstig gepikeerd over deze uitgave omdat hij de rechten niet meer bezit), naast enkele trailers en lobby cards zijn er vooral setfoto's te zien, waarbij de aankondiging 'many candid nude photos of Christina Lindberg on the set!' aangeeft dat deze dvd voornamelijk gericht is op de mannelijke regenjasbrigade. Serieuze geïnteresseerden in Tarantino-favorieten dienen hun heil elders te zoeken, bij echt goede films als Female convict scorpion, Lady snowblood, Lone wolf and cub of Rolling thunder.
Mike Lebbing
Te koop op dvd (Synapse Films, VS-import)

Thriller a.k.a. They call her one eye.


Sympathy for Mr. Vengeance
Park Chan-wook
Van de regisseur van
Oldboy verschijnt nu een twee jaar oude film, een stijlvol en afstandelijk noodlotsdrama over een spiraal van ongewenste wraak. De doofstomme Ryu is op zoek naar een donornier voor zijn doodzieke zus maar wordt opgelicht door een bende orgaandieven, die hem van zijn geld én zijn eigen nier ontdoen. Geholpen door zijn anarchistisch-revolutionaire vriendin kidnapt de radeloze Ryu dan maar de dochter van een steenrijke directeur. Daarmee zet hij een reeks gruwelijke gebeurtenissen in werking, die iedereen om hem heen in het verderf storten. Sympathy for Mr. Vengeance is een naargeestige, gewelddadige film, maar het geweld zit hem vooral in het sadistische vernuft waarmee de reeks gruwelen (van doodslag naar moord naar marteling) onvermijdelijk in werking wordt gezet. Het fysieke geweld, dat er zeker niet om liegt, is meer hoorbaar dan zichtbaar, maar is daardoor niet minder aanwezig. Als een orgaandief met een baseballknuppel wordt doodgeslagen, gebeurt dat net te ver achter in het beeld, maar de doffe, steeds soppiger klinkende klappen zijn haarscherp te horen. Na Kim Ki-duk (The isle) en Jang Sun-woo (Lies) heeft de Koreaanse cinema een nieuwe held in Park Chan-wook. Parks debuut, de actiethriller JSA: Joint security area was in zijn thuisland een megahit, een ook het extreme Oldboy trok er hordes bezoekers. Koreanen maken weinig onderscheid tussen kunst of commercie, zegt Park, als ze maar geraakt worden. Maar Sympathy for Mr. Vengeance lieten ze massaal liggen. Het is dan ook geen film die het hart raakt: het mist de tederheid en diepe emotionele lading die veel van de nieuwe Zuid-Koreaanse films, hoe gewelddadig dan ook, kenmerkt. Het is een prachtig gestileerde, gortdroge maar ook afstandelijke film, ondanks het hartverscheurende noodlotsverhaal.
Rik Herder
Te koop op dvd (Total Film H.E.)


Extraño
Santiago Loza
En alweer een tot op het bot vereenzaamde man die al dolend en hangend weinig behoefte toont om uit zijn isolement te ontsnappen. Net zoals het Mexicaanse
Japón (Carlos Reygadas, 2001) en het Turkse Uzak (Nuri Bilge Ceylan, 2003) geeft het vorig jaar als Tiger-release in één kopie uitgebrachte Extraño (2002) geen antwoord op de eerste vraag die je als kijker stelt: wat stemt die vent in hemelsnaam zo bedroefd? Waarom sluit hij zich consequent af van zijn omgeving? In hun ondoorgrondelijkheid laten de hoofdpersonages van genoemde films alle ruimte om geconcentreerd naar de acteurs te kijken, naar hun gezichten, handen en lichaamshouding, en te luisteren naar hun fragiele stemmen. Bij Japón en Uzak is dat genoeg, omdat de lyrische stijl suggereert dat het hier meer om sfeer en associaties gaat dan om een diepgravend psychologisch portret. Bij Extraño hoop je toch vroeg of laat de sleutel naar Axels ziel te vinden, hetzij in de moeizame gesprekken met zijn naasten, hetzij in de vele lange shots van zijn zwijgpeinshoofd, of in het telkens terugkerende extreme close-up van zijn oog. Maar helaas. Ondanks alle aandacht die Axel van de film krijgt - geen scène zonder hem - blijft hij een totale vreemde. Wanneer de eindcredits inzetten en je nog steeds niet snapt waarom hij zo treurt en stilligt, voel je je alsof je gefaald hebt. Alsof je beter had moeten kijken naar dat gezicht, beter had moeten luisteren naar de betekenis achter de weinige woorden die hij spreekt. De dvd van Extraño kan door het gebrek aan extra's de afstand tot het hoofdpersonage niet verkleinen; geen verhelderend interview of audiocommentaar, geen weggesneden scènes waarin Axel vertelt over zijn moeilijke jeugd, of zo. De transfer had best wat scherper mogen zijn, maar verder komt Willi Behnisch' schaduwzoekende camerawerk goed tot zijn recht.
Kevin Toma
Te koop op dvd (De Filmfreak)


Romasanta
Francisco Plaza
De Spaanse horrorfabriek van Brian Yuzna produceert geen films die worden bevolkt door wijsneuzerige, videofiele Amerikaanse tieners of Japanse schoolmeisjes die geesten zien. Bij Fantastic Factory geloven ze in ouderwets ronkende sfeerhorror, zonder dubbele bodems. Hoewel de weerwolvenfilm Romasanto zich afspeelt in negentiende-eeuws Spanje doet hij in alles denken aan een oude Hammer-productie, tot aan de overdreven Britse accenten aan toe. Alleen daarom al is Julian Sands op zijn plaats, ook al maakt de schmierkoning uit Arachnophobia en drie delen Warlock af en toe de indruk dat hij zich slaapwandelend door zijn hoofdrol werkt. Aan het slot glijdt een tekst door het beeld, die uitlegt dat de film is gebaseerd op een waargebeurde - en in 1971 als El bosque del lobo verfilmde - rechtzaak uit 1852, waarin handelsreiziger Manuel Blanco Romasanto terecht stond voor een reeks beestachtige moorden. Romasanto verweerde zich door te wijzen op een weerwolvenvloek die zijn familie had getroffen. De beste scènes in de film spelen zich af rond de genoemde rechtzaak, waarbij vooral een glansrol is weggelegd voor een autoritaire professor (David Gant) die de zaak tegemoet treedt met een onwrikbaar vertrouwen in de negentiende-eeuwse wetenschap. Regisseur Francisco Plaza toont zich echter meer geïnteresseerd in de hunkerende relatie tussen de vermeende 'wolfman van Allariz' en een door rijzende ster Elsa Pataky vertolkte plattelandsschone. Een omstandig in beeld gebrachte transformatie van man tot weerwolf ligt er vet bovenop, maar laat toch ruimte voor het idee dat Romasanta's weerwolvenziekte vooral tussen de oren zit. Je kunt blijven denken dat de koopman gewoon een gevaarlijke gek is, die het vet van zijn slachtoffers afsnijdt om er kostbare zeep van te zieden. Eigenlijk is die gedachte wel zo eng.
Fritz de Jong
Te koop en te huur op dvd (A-Film)

Romasanta.


Ook op dvd:

It's a wonderful life
It's a wonderful life (1946) was volstrekt vergeten tot in 1974 door nalatigheid de vertoningsrechten vrijkwamen: elk lokaal station kon nu de film op het menu zetten. Daarmee werd deze parabel, over een wanhopeling die zijn geluk hervindt wanneer een engel hem toont hoe de wereld zonder hem was geweest, Amerika's kerstfilm nummer 1. Luister maar naar de slijmerige voice-over op de speciaal voor de Amerikaanse thuisbioscoop-release geproduceerde trailer: "This holiday you are invited to journey back to everyone's favorite small town, to everyone's favorite main street, to everyone's favorite holiday classic (...) where the greatest gift of all is right at home." In tegenstelling tot de Amerikaanse dvd biedt de Nederlandse editie geen extra's en een lelijke transfer van de film. Toch maar iets anders onder de kerstboom.
(Te koop op dvd, Paramount)
Kevin Toma

Mijn leven als hond
Vraag een serieuze jeugdcineast naar zijn of haar favoriete films, en tien tegen één dat Mit liv som hund in het rijtje staat. Toch was Lasse Hallströms klassieker uit 1985 niet verkrijgbaar in een Nederlands ondertitelde versie, zodat het beoogde 10+-publiek er niet van kon meegenieten. De op een autobiografische roman van Reidar Jonsson gebaseerde film staat nog steeds als een huis, dankzij Hallströms doortastende kijk op de belevingswereld van kinderen. De helaas tot televisieformaat teruggesneden film staat op een dvd met het meest Spartaanse menu dat ik ooit zag: "Nederlandse ondertiteling aan. Nederlandse ondertiteling uit. Start film." Zoiets houdt het leven lekker simpel, maar doet je wel afvragen of het acceptabel is voor een generatie kids die opgroeit met de overvloed aan bonusmateriaal op dubbel-dvd's als
Shrek en Finding Nemo.
(Te koop op dvd, Twin Video)
Fritz de Jong

Memento mori
Tussen alle Aziatische griezelaars die in de bioscoop verschijnen over tienermeisjes die worden achtervolgd door akelige geestverschijningen, springt het inmiddels alweer vijf jaar oude Memento mori er in positieve zin uit. De film is een vervolg op Yeogo goedam, maar valt te bekijken als een zelfstandig drama. In een met dromerige intermezzi gelardeerde semi-documentairestijl volgen de filmmakers twee leerlingen van een strenge Koreaanse meisjesschool, die in hun latent lesbische relatie en hun voorliefde voor het morbide herinneringen oproepen aan Heavenly creatures. Regisseurs Kim Tae-young en Min Kyu-dong verlaten zich niet op makkelijke schrikeffecten, maar jagen de kijker écht de stuipen op het lijf. IJzersterk is de naar Brian De Palma's Carrie lonkende finale, waarin een pandemonium wordt aangericht in een aula vol paniekerige schoolmeisjes.
(Te koop en te huur op dvd, De Filmfreak)
Fritz de Jong

Naar boven