Thuiskijken - maart 2005, nr 264

Een selectie uit de videotheek van nieuwe, interessante en curieuze films die niet in de bioscoop zijn uitgebracht. En films opnieuw uitgebracht op DVD.


The hills have eyes
Wes Craven

Dit jaar baarde de Belgisch-Franse gruwelfilm Calvaire enig opzien tijdens het Filmfestival Rotterdam en inmiddels is Fabrice Du Welz' indrukwekkende debuut door een Nederlandse distributeur aangekocht. Calvaire is een variant op een beproefd thema, dat we kennen van films als The Texas chainsaw massacre, Deliverance en The hills have eyes: laat een groepje mensen uit de grote stad in de wildernis verdwalen, kennis maken met bloeddorstige barbaren, en je zult tijdens de overlevingsstrijd zien dat er onder hun laagje beschaving eveneens beesten schuilgaan. Genremeester Wes Craven bewees eerder met The last house on the left dat hij met dit gegeven een verontrustrende film kon maken, en stelt in dat opzicht ook met The hills have eyes (1977) allerminst teleur. In deze instant cultfilm is het een keurige familie die in de woestijn het spoor bijster raakt en door een gezin kannibalen onder handen wordt genomen. Het gaat er bruut aan toe, waarbij de stadse pater familias in een ondraaglijke scène wordt gekruisigd en de spuuglelijke Michael Berryman een memorabele griezel vertolkt. Op het commentaarkanaal en in de informatieve documentaire geeft Craven een spoedcursus lowbudget-filmmaken die bewondering afdwingt en inzichtelijk maakt waarom The hills have eyes er na 25 jaar nog stevig inhakt: het rauwe realisme van het op grofkorrelig 16mm film geschoten werkje ontstond doordat de crew in de gortdroge en bloedhete Mojave-woestijn moest werken. Net als in Tobe Hoopers Texaanse nachtmerrie, die onder soortgelijke omstandigheden ontstond, levert zulks hier een broeierige en intens nare sfeer op, precies zoals het een volbloed horrorfilm betaamt. Craven maakte overigens een paar jaar later The hills have eyes 2, een zwaar anemische herhalingsoefening waarin zelfs de hond uit het eerste deel een flashback beleeft. Het is maar dat u het weet.
Mike Lebbing
Te koop op dubbel-dvd (Dutch FilmWorks)


Ivansxtc
Bernard Rose
In Hollywood spreek je iedereen bij de voornaam aan, zelfs je doktersassistent. Want slijmen is hier de norm: je weet immers nooit wanneer je iemand later nog nodig hebt. Impresario Ivan Beckman is koning der slijmerds; altijd vriendelijk grijnzend en schouderklopjes uitdelend verkoopt hij ongelezen scenariomisbaksels aan zelfingenomen acteurs. Net als zijn roem nieuwe hoogten bereikt - hij heeft superster Don West binnengehaald - krijgt Ivan te horen dat hij longkanker heeft en doodgaat. Niet wetend hoe of waar hij hulp moet vragen, verhoogt hij zijn standaardinname van coke en fotomodellen. Ivansxtc (2000) begint op de begrafenis van de eenzame talent-agent, waar zijn klanten elkaar hardop uitschelden (met zonnebril nog op). Zo'n scène zou snel onwaarschijnlijk of lollig kunnen zijn, maar regisseur Bernard Rose is bloedserieus en wil niets weten van ironie of zelfs satire. Als Ivan kermt van de pijn, of in het ziekenhuis aan de slangen ligt, klinkt er Wagner. Engelsman Rose wil ons laten voelen en is daarbij niet vies van een beetje pathos. In zijn debuut, de intelligente horrorfilm Candyman, werkte dat ook al zo wonderwel. Ivansxtc is niet het zoveelste anti-Hollywoodpamflet maar een dieptrieste dodenzang. Rose baseerde zijn scenario deels op Tolstoi's 'De dood van Ivan Iljitsj' en deels op de rottende realiteit van Hollywood: hij modelleerde Ivan Beckman naar zijn eigen impresario, Jay Moloney. Deze beruchte agent werd ontslagen vanwege overmatig cocaïnegebruik en hing zich in 1999 op. Logisch dus dat Hollywood niet stond te springen om dit project te steunen. Daarom financierde hij zijn film maar zelf. Met een high definition digitale videocamera en een half miljoen dollar ging Rose aan de slag. Zijn film kreeg wereldwijd lovende kritieken maar was slechts te zien op enkele festivals. Goed dus dat deze unieke film na vijf jaar eindelijk ook in Nederland te zien is.
Rik Herder
Te koop en te huur op dvd (De Filmfreak)


Pieces of April
Peter Hedges

Eén mooie herinnering heeft moeder Joy aan haar dochter April, maar die blijkt bij nader inzien over haar andere dochter te gaan. En dan is er nóg een herinnering: "Ze beet op mijn tepels als ik haar de borst gaf. Geen wonder dat ik nu kanker heb." De terminaal zieke vrouw terroriseert haar hele gezin met cynische grappen. De ergste bitterheid reserveert ze voor April, de op het slechte pad geraakte dochter die een keurig leventje in de provincie heeft ingeruild voor een miniscuul flatje in een New Yorkse achterbuurt. De met stoere piercings, tatoeages en punkhaar uitgemonsterde April nodigt haar familie uit voor een Thanksgiving-diner in haar appartementje. Waarschijnlijk wordt dit het laatste samenzijn met de complete familie. In het recht voor zijn raap op digitale video gedraaide Pieces of April volgen we de reis die de familie al kibbelend in een burgerlijke stationcar aflegt naar New York. Ondertussen probeert culinair onbenul April een traditionele kalkoen te bereiden. Complicatie: haar als opslagkast dienstdoende oven blijkt niet te werken. Wanhopig wendt ze zich met haar ongare gevogelte tot haar buren. Dat leidt tot ontroerende en grappige confrontaties met portiekbewoners van zeer verschillende etnische achtergronden. De als regisseur debuterende Peter Hedges bewees zijn schrijverstalenten in de klassieker What's eating Gilbert Grape. In Pieces of April grossiert hij in pittige dialogen. Vooral Patricia Clarkson komt geweldig uit de verf als de even venijnige als kwetsbare moeder. Tieneridool Katie Holmes ('Dawson's Creek') houdt zich prima staande in de titelrol en roept sympathie op voor haar nukkige personage. Als April en haar familie eindelijk samen zijn, raffelen de filmmakers het etentje af in een montage van stilstaande beelden, alsof we kijken naar een fotoalbum. Het sentiment krijgt de vrije loop, maar dan ben je ook al zoveel om deze gemankeerde familie gaan geven dat je gewoon lekker een traantje meepinkt. Net zoals de buren een vorkje komen meeprikken van Aprils met veel toewijding klaargemaakte kalkoen.
Fritz de Jong
Te koop en te huur op dvd (MGM)


The fog of war
Errol Morris
Robert McNamara stond op een paar belangrijke kruispunten van de twintigste eeuw om het verkeer te dirigeren en hij is het middelpunt van veel controverses geweest. Als minister van Defensie onder Kennedy en later onder Johnson was hij betrokken bij de Cubaanse rakettencrisis en hij was een van de architecten van de oorlog in Vietnam. Errol Morris gebruikt de 'interrotron' omdat dat echte 'first-person cinema' zou opleveren. De geïnterviewde zit alleen in een kamer voor een camera en hoort de interviewer vanuit een andere kamer vragen stellen. 'First-person cinema'? Onzin. Wat is de meerwaarde van die methode, zeker als je een van de meest invloedrijke figuren uit de twintigste eeuw voor de camera hebt? Morris interviewt 'Mac the Knife', een van de vele verwensingen die McNamara naar zijn hoofd kreeg, over zijn leven en zijn politieke carrière en wil bijvoorbeeld weten of McNamara zich verantwoordelijk voelt voor Vietnam. The fog of war barst uit zijn voegen van informatie waar je meer mee wilt. McNamara is openhartig en emotioneel maar laat niets meer los dan hij kwijt wil. Morris doet ook niet echt pogingen en dat is begrijpelijk want daarvoor is McNamara te ervaren. Duidelijk is wel dat hij spijt heeft van een aantal dingen, hij wil alleen niet zeggen waarvan precies. Morele vragen heeft hij te over op zijn leeftijd (hij is bijna negentig). In elf richtlijnen geeft McNamara aan wat hij leerde in zijn leven. Proportionaliteit is belangrijk in oorlog, vindt hij. "In WO II doodden we 50-90 procent van de bevolking van 67 Japanse steden én we gooiden vervolgens twee atoombommen. Stond dat nog in verhouding tot wat we probeerden te bereiken?" De extra's op de dvd zijn totaal te verwaarlozen want ze vatten alleen samen wat al in de documentaire zit. Maar de film zelf is een absolute aanrader voor wie een beeld wil krijgen van een belangrijke periode uit de twintigste eeuw.
Ronald Rovers
Te koop op dvd (Columbia TriStar Home Video)


Ook op dvd:

Ma mère
Zo huiselijk als de titel klinkt, zo pervers wil Christophe Honoré's vrije George Bataille-verfilming zijn. Dus mag hoofdrolspeler Louis Garrel voluit voor de camera plassen (eerste half uur van de film) en masturberen (slotscène) - het eerste om te benadrukken dat het helemaal scheef zit tussen zijn personage Pièrre en diens dode vader, het tweede als liefdesbewijs aan Pièrres inmiddels eveneens dode moeder. Die zich overigens de keel doorsnijdt terwijl ze haar zelfbevlekkende zoon in de armen sluit. Tussendoor ook nog wat SM, poepseks en sperma-knoeipartijen, terwijl de borsten van Garrels tegenspeelster Isabelle Huppert kuis bedekt blijven. Honoré's regie is te kil en lelijk om geil of boos te stemmen. Geen extra's.
Kevin Toma
Te koop op dvd (De Filmfreak/Artfilm)

Baboussia
In een van de weinige verrassingen op het Filmfestival Rotterdam, Ilya Khrzhanovski's Tigerwinnaar 4, flapperen bejaarde besjes uitbundig met hun hangborsten. Het zou een parodie kunnen zijn op de recente hausse aan Russische oudevrouwtjesfilms. Baboussia, Tiger-kandidaat in 2004, is een schoolvoorbeeld van dit subgenre. De stokoude hoofdpersoon ontdekt dat het hedendaagse Rusland een hardvochtig land is, wanneer ze er alleen voor komt te staan. Regisseuse en scenariste Lydia Bobrova houdt de kijker redelijk bij de les met haar op mededogen mikkende melodrama, en leidt de aandacht af van het soms best houterige spel van de amateuracteurs. In een bloedsaai interview - het enige extraatje op de schijf - suggereert Bobrova dat het schier onmogelijk was om een geschikt oudje te vinden voor de hoofdrol. Al die andere bejaardenfilms wijzen op het tegendeel.
Fritz de Jong
Te koop op dvd (De Filmfreak/Artfilm)

Gegen die Wand
Liefde, dood, het kwaad. Daarover gaat Gouden Beer-winnaar Gegen die Wand volgens de Duits-Turkse regisseur Fatih Akin, die in een slechts zes minuten durend interview eigenlijk weinig nieuw licht werpt op zijn donkerromantische, explosieve film. In dit interview moet hij onder andere antwoord geven op de vraag of er een 'Türkenbonus' bestaat om zijn film beter te kunnen begrijpen. Akins audiocommentaar is uitgebreider en beter. De 'making of' bevat weer de nodige gekkebekkentrekkerij van de acteurs. Heel anders is de film, waarin geen enkele valse grimas wordt getrokken tijdens het destructieve liefdesspel tussen de depressieve glazenophaler Cahit en de Turkse wildebras Sibel.
Mariska Graveland
Te koop op dvd (Homescreen)

Naar boven