Thuiskijken - april 2005, nr 265

Een selectie uit de videotheek van nieuwe, interessante en curieuze films die niet in de bioscoop zijn uitgebracht. En films opnieuw uitgebracht op dvd.


Bambi
David Hand

Bambi verscheen in het oorlogsjaar 1942. Het was de eerste keer dat er een dode viel in een Disney-film. Of het een met het ander te maken heeft, is ongewis. In de 'achtergrondreportages' die op de speciale dvd-uitgave te vinden zijn, wordt over een dergelijke link in ieder geval niet gerept. Wel zijn de opgetekende gesprekken tussen geestelijk vader Walt Disney en zijn animatoren te horen. Ze zijn tot leven gebracht door hedendaagse stemmen. Opvallend is dat er zo veel over muziek wordt gesproken, en over ritme. Muziek moet het gevoel van regendruppels opwekken, en van dwarrelende blaadjes. Muziek moet in het donkere woud een mysterieuze en spirituele sfeer oproepen. Voor het bokkengevecht ergens middenin de film, wordt het idee gelanceerd voor dramatische klanken, voor Wagner en Stravinsky. Door zijn werk aan Fantasia, zo vertelt Walt Disney, heeft hij de dramatische en suggestieve kracht van muziek ontdekt. Ook over het landschap waarin het hertenjong samen met zijn vriendjes Thumper (het konijn) en Flower (het stinkdier) rondhuppelt, wordt uitgebreid gediscussieerd. Grappig om te horen dat de epische landschappen van Gone with the wind als voorbeeld golden. En dat men voor de simpele decors te rade ging bij het werk van Japanse en Chinese schilders. Op zeker moment komt ook de dood van Bambi's moeder aan bod. Men mikt hiermee op een groot en indrukwekkend drama. Opnieuw vertrouwt men op de suggestie. Ze sterft immers buiten beeld. De heren zijn het er ook over eens dat de film daarna wel snel moet overschakelen naar de lente en de vrolijke paartijd. Misschien vindt men dat nu, ruim zestig jaar later, een wat overhaaste actie. Bambi 2 is in de maak, en wordt in 2006 in de bioscoop verwacht. Het verhaal wordt na de dood van Bambi's moeder opgepakt. Bambi zal meer tijd doorbrengen met zijn vader. De Disney-klassieker is door de digitale restauratie flink opgefrist. De twee extra scènes die gevonden zouden zijn, en die aan de dvd zouden zijn toegevoegd, zijn onzin. Het zijn twee storyboard-tekeningen, geen filmscènes.
Belinda van de Graaf
Te koop op dvd (Buena Vista Home Entertainment)


Forty guns
Samuel Fuller

Weinig cineasten zijn zo goed in het interpreteren van hun eigen werk als wijlen Samuel Fuller. In zijn autobiografie 'A third face' (2002) haalt hij zelfs Petrarca erbij om de seksuele politiek van zijn western Forty guns (1957) te analyseren. Volgens de klassieke dichter moet een vrouw zich masculiene eigenschappen aanmeten wil zij een man verleiden. Derhalve is Barbara Stanwyck, een 'helluva gal' in de ogen van Fuller, behoorlijk sterk. Wat betekent: zich eerst stoer gedragen als een vent en daarna smelten als een stukje ijs terwijl zij in een stoffige dorpsstraat haar grote liefde achterna rent. Forty guns is een film over seks, macht en geweren. Stanwyck speelt Jessica Drummond, die met behulp van veertig revolverhelden een stadje regeert met ijzeren hand. Dan arriveert Griff Bonnell (Barry Sulllivan), 'gunslinger' van weleer, herboren sheriff en aantrekkelijk op de koop toe. Opeens staat haar wereld op zijn kop. Jessica komt terecht in een draaikolk van tegengestelde krachten: enerzijds de verleidelijke Griff, die haar machtspositie in gevaar brengt, anderzijds haar broer Brockie (John Drummond), een heethoofd dat Griff niet kan horen of zien. In het uitwerken van het conflict tussen geweld en liefde is de film doorspekt met fallische metaforiek: Jessica vraagt of zij Griffs revolver mag aanraken; een vrouwelijke geweermaker streelt liefdevol over het metaal van een geweer; een man gluurt naar een vrouw door de loop van een geweer. Dat is nou typisch Amerika, schrijf Fuller. Waarom denken mensen dat geweren sexy zijn? Fuller: "Hell if I know." Met zijn film focust hij juist op de waanzin van de geweldsobsessie. Het is een feest om Forty guns op dvd te zien; zo weinig van Fullers vroege werk is verkrijgbaar op schijf. Deze uitgave van de Britse distributeur Optimum bevat bovendien onverwacht een schitterende transfer. Niet alleen is het zwart-wit beeld vrijwel smetteloos, ook is het in het originele CinemaScope-beeldformaat, dus geen 4:3 zoals op het hoesje staat, maar 2,35:1. Geluid is eveneens in orde, en wel in het originele mono.
Gawie Keyser
Te koop op import-dvd (Optimum, Engeland)


Japanese horror anthology vol. 1
Diverse regisseurs
Deze box biedt Nederlandse kijkers de mogelijkheid eens kennis te maken met het fenomeen van de Japanse direct-to-video markt. Al dik 20 jaar worden in Japan films gemaakt die geen bioscooproulement krijgen, maar gretig aftrek vinden in de videotheken. Daar zit vanzelfsprekend veel meuk vol seks en geweld tussen, maar ook gerespecteerde regisseurs halen hun voordeel uit de lage kosten en grote artistieke vrijheid die intrinsiek zijn aan dit medium. Sinds de digitale video het filmen aanzienlijk makkelijker heeft gemaakt, lijkt de Japanse videomarkt zelfs helemaal uit zijn voegen te barsten. In Japanese horror anthology vol. 1 zijn negen korte films naar verhalen van Kadokawa opgenomen, met een complete lengte van een dikke vijf uur. De meeste zijn geschoten op digitale video en ziet er daardoor wat 'plat' uit, maar het valt meer te betreuren dat de kwaliteit van de meeste verhalen te wensen overlaat. Cruel kidnapping is zelfs een zwarte komedie die door de gehele cast zwaar schmierend wordt volbracht. Marginaal beter zijn Last day as a teenager (met een
Final destination-achtig plot) en het bizarre The desire to kill anyone that passes. Echt interessant wordt het met Takayuki Sato's Regeneration, een perverse doch intrigerende vertelling over de amour fou van een professor en een 20 jaar jongere vrouw, die door een incest-trauma een vreemde eigenschap heeft ontwikkeld: elk lichaamsdeel dat ze verliest, groeit weer aan. Wanneer ze een hersentumor krijgt, besluit de professor tot een rigoreuze oplossing, met macaber resultaat. Boven alle filmpjes steekt er één met kop en schouders uit, en dat is het poëtische The wooden clog with the red straps van Kenji Nakanishi. Hierin kijkt een verbitterde man terug op een jeugdliefde met bovennatuurlijke inslag. Het blijkt een liefde die hij nooit te boven is gekomen. Zijn muze wordt geweldig vertolkt door Chiaki Kuriyama, die in plaats van haar loeder uit Battle royale en Kill Bill, vol. 1 een gesloten, kreupel meisje speelt. Voorzien van een weemoedige sfeer die aan het werk van Pupi Avati (Una gita scolastica) herinnert, is dit ontroerende filmpje alleen al de aanschaf van deze box waard, en dat is een buitengewone prestatie.
Mike Lebbing
Te koop op dvd (Total Film)


Carnivàle
Rodrigo Garcia, e.a.
Heel wat films mochten willen dat ze zo gloedvol gefotografeerd waren als de Amerikaanse televisieserie 'Carnivàle'. De productie is dan ook afkomstig van kabelzender HBO, die onder het motto 'het is geen televisie, het is HBO' kwaliteitsseries afleverde als 'The Soprano's', 'Sex and the city' en 'Six feet under'. Carnivàle is de naam een schilderachtige kermis - compleet met waarzegster en vrouw-met-de-baard - die medio jaren dertig rondreist in de Dust Bowl. In deze stoffige, maar o zo fotogenieke woestenij probeert het kermisvolkje het hoofd boven water te houden, geleid door lilliputter Samson (Michael J. Anderson) die op zijn beurt weer aanwijzingen krijgt van een mysterieus orakelend Management. Er gebeuren vreemde dingen als de troep zich ontfermt over de gekwelde jongeman Ben Hawkins (Nick Stahl), die over geheimzinnige helende krachten blijkt te beschikken. Nog meer magie treffen we aan bij de charismatische priester Brother Justin (Clancy Brown). In een parallelle verhaallijn volgen we zijn pijnlijke wedergeboorte tot een uiterst enge aanvoerder van een hel en verdoemenis predikend kerkgenootschap. Ben en Justin ontmoeten elkaar slechts in een enkele droom, maar daarin wordt wel duidelijk dat de twee elkaar in de vervolgserie(s) zullen treffen als hoofdrolspelers in een apocalyptisch scenario. In de verte doet 'Carnivàle' denken aan David Lynch' cultserie 'Twin Peaks', al was het maar omdat Michael J. Anderson ook daarin een hoofdrol speelde, als achterstevoren pratende dwerg. Maar waar 'Twin Peaks' na een sterk openingsseizoen al snel verwerd tot een lukrake aaneenschakeling van vergezochte surrealistische taferelen, daar bouwt geestelijk vader Daniel Knauf zijn van bijbels en ketters symbolisme doortrokken kermisdrama langzaam en zorgvuldig op, waarbij hij de indruk wekt dat hij precies weet waar zijn magisch realistische vertelling uiteindelijk naar toe zal gaan. In de eerste serie ligt de nadruk vooral op de kennismaking met de kleurrijke personages. De makers introduceren hen meeslepend en indringend, zodat het helemaal niet stoort dat we in de twaalfde en laatste aflevering nog net zo weinig weten over de lotsbestemming van Ben Hawkins en Brother Justin. De volgende seizoenen bieden ongetwijfeld uitkomst.
Fritz de Jong
Te koop op dvd (Warner)


Ook op dvd:

Shoah
De hoes van de vier schijven omvattende box van Claude Lanzmanns holocaustdocument Shoah haalt een juichende scribent van de 'Washingtion' Post aan, en ook op de achterflap wemelt het van de taalslordigheden. Juist bij een uitgave als deze zou je meer zorgvuldigheid verwachten. Ook de beeld- en geluidskwaliteit van de 550 minuten durende film laten te wensen over, maar dat kan ook debet zijn aan het bronmateriaal. De dvd bevat geen extra, behalve een tekst-biografie van Lanzmann, die curieus genoeg op alle schijven is gezet. Goed mogelijk dat de kopers van deze box niet zitten te springen om toeters en bellen, en vooral geïnteresseerd zijn in de door Lanzmann opgetekende getuigenissen van de betrokkenen bij de Endlösung. Dat de na twintig jaar nog immer imposante documentaire nu toegankelijk is op dvd is dan ook het belangrijkste wapenfeit van deze dvd-uitgave.
Te koop op dvd (Video/FilmExpress)

Wonder woman
De superhelden van D.C. Comics waren ooit onverslaanbaar in de bioscoop. Eind jaren zeventig deed Christopher Reeve goede zaken als Superman, terwijl de verschillende incarnaties van Batman de kassa snoeihard deden rinkelen vanaf 1989. De laatste jaren verloor D.C. echter ernstig terrein ten opzichte van concurrent Marvel. Terwijl Marvelhelden als X-Men, The Hulk en Spiderman diverse bioscooprecords braken stond D.C. voor paal met de geflopte Batman-spinoff Catwoman. Daredevil deed het iets beter, maar het daarop volgende Elektra haalde in ons land niet eens de bioscopen. Toch geven de D.C.-helden het niet op. Om te beginnen keert de lucratieve vleermuisman in september terug in het door Christopher Nolan geregisseerde Batman begins. Daarnaast zetten D.C. en moedermaatschappij Warner volgend jaar in op Wonder woman. Het feit dat de film gemaakt zal worden door Joss Whedon, het brein achter de girl power-serie Buffy the vampire slayer, boezemt vertrouwen in. Ter voorbereiding op het offensief brengt Warner nu de televisiebewerking uit 1975 van de strip 'Wonder woman' op de markt. In navolging van de sixtiesserie rond Batman slaat regisseur Leonard Horn overwegend een campy toon aan, inclusief tekstballonnetjes en animaties die opzichtig lonken naar de pop-art van Roy Lichtenstein. De avonturen van de strak in Amerikaanse kleuren verpakte Wondervrouw variëren van mal tot maller. Maar het is, zoals de yankees zeggen, 'good clean fun'. Bovendien is het aardig om te zien dat in de seventies dit soort commerciële series nog gedraaid werd op 35mm film, al worden de kostuums en de aankleding daar geen spat minder knullig van. Het feit dat hoofdrolspeelster Lynda Carter bijna dertig jaar na dato nog beschikbaar was om samen met producent Douglas S. Cramer commentaar te leveren bij enkele episodes levert geen nieuwe inzichten op, maar het verhoogt de feestvreugde wel.
Fritz de Jong
Te koop op dvd (Warner)

Naar boven