The Killing of a Sacred Deer
Visages villages
Happy End
A Ghost Story
Battle of the Sexes
Stefanie Kolk nieuws

Lichting 2016: Stefanie Kolk

"Tussen de laboranten in Japan was ik de creatieve losbol"

Zoals elke zomer gaat de Filmkrant op zoek naar vers afgestudeerd filmtalent van de verschillende academies. Vierde in de reeks is Stefanie Kolk, die aan de Nederlandse Filmacademie afstudeerde met de intrigerende buitensluitingsfilm Clan, die inmiddels is geselecteerd voor de internationale korte filmcompetitie van het filmfestival van Locarno. "Buitensluiting heeft voor mij een heel fysieke, non-verbale kant. Stel dat er nu iemand bij ons tweeën aan het tafeltje komt staan die we niet kennen of er niet bij willen, dan kunnen wij dat met onze ogen en lichaamshouding met elkaar afspreken."

In Clan zien we hoe de leden van een commune zich geen raad weten met de komst van een buitenstaander. Ondanks hun pogingen haar te negeren, bepaalt die aanwezige Ander toch steeds meer de sfeer binnen de groep. Jijzelf bent na vele omzwervingen pas laat op de filmacademie beland. Is het buitenstaanderschap iets waar je verwant mee bent? "Elke film die je maakt staat dicht bij jezelf. Voordat ik naar de Filmacademie ging, heb ik biofysica gestudeerd en twee jaar in Japan gewoond, onder andere om in een lab te werken. In die omgevingen was ik thuis, maar tegelijk een buitenstaander. Tussen de laboranten in Japan was ik de creatieve losbol, terwijl ik tussen de filmmensen waar ik nu mee werk misschien weer de wetenschapper ben. Daardoor heb ik groepen altijd met interesse geobserveerd. Ik vind het fascinerend hoe mensen met elkaar omgaan. Veel van wat ons samenzijn bepaalt, wordt helemaal niet uitgesproken. Dat wilde ik in beeld zien te brengen."

Voorafgaand aan de persvertoning noemde je dat non-verbale proces 'de dans van het buitensluiten'. Wat bedoel je daar precies mee? "Buitensluiting heeft voor mij een heel fysieke, non-verbale kant. Stel dat er nu iemand bij ons tweeën aan het tafeltje komt staan die we niet kennen, of er niet bij willen hebben, dan kunnen wij dat met onze ogen en lichaamshouding met elkaar afspreken. Denk ook aan het moment dat de Polaroid-verkoper langskomt: vlak voor iemand van je vriendengroep hem vriendelijk weigert en iedereen zich wegdraait, maken mensen even oogcontact met elkaar: 'Jullie ook geen zin in een Polaroid? Nee? Oke.'
"Het gemak waarmee dit gebeurt fascineert me. En omdat het een collectief proces is, dat niet uitgesproken hoeft te worden, is ook niemand in zijn eentje verantwoordelijk voor de buitenstaander. In Clan zien we dat de meeste mensen in de groep het liefst afwachten tot iemand anders iets onderneemt. Elkaar aankijken en afwachten dus. Op grote schaal speelt dat natuurlijk in onze hedendaagse samenleving, maar wij wilden ons juist concentreren op de menselijke schaal. De dans van blikken en lichaamshoudingen is voor mij al bijna van zichzelf cinematisch, en dat wilde ik in beeld brengen. Het verhaal over een afgelegen commune die door een onbekende wordt bezocht, paste daar het best bij."

Focust de camera zich daarom ook veel op fysieke details? Op blikken, terloopse interacties, het werken op het land? Dat vond ik fascinerend aan je film: hoe je de kijker eerst deelgenoot maakt van een groep, en die vervolgens door hun passiviteit uit elkaar laat vallen. Hun onvermogen om met de verder onschuldige indringer om te gaan, is ook het onvermogen van de kijker. Ik voelde me ongemakkelijk. "In eerste instantie was het de bedoeling om de film vanuit het perspectief van de buitenstaander te vertellen. Maar dat werd te psychologisch. We wilden juist observeren wat er in die groep gebeurde. Toen hebben we het omgedraaid: laten we vanuit de uitsluitende groep kijken. Hoe reageren zij op de komst van een vreemdeling? Om dat beeldend te maken heb ik nauw samengewerkt met cameraman Roy van Egmond. Ons doel was een stijlvaste film te maken, die desondanks zijn ongrijpbaarheid niet verliest. Eentje in ieder geval waarin de kijker meer observeert, dan een verhaal volgt. Daarom hebben we veel gespeeld met wat zich binnen en buiten het kader afspeelt. Ook praten de personages constant over dingen die niet belangrijk zijn voor het verhaal. Voor een fictiefilm is dat niet echt gebruikelijk. Daar ben je toch gewend dat de dialogen een functie hebben. Nu zijn het gewoon momenten die geobserveerd worden."

Geldt dat ook voor de muziek die je gebruikte? Die was moeilijk te plaatsen. Het klinkt als percussie, maar tegelijkertijd ook niet. "Dat onplaatsbare was inderdaad het idee. Samen met mijn componist Jelle Verstraten zijn we op zoek gegaan naar een uniek geluid, naar een sound die specifiek voor deze filmwereld zou zijn. De muziek moest zowel beklemmend, spannend als melancholisch tegelijk zijn. Maar hoe doe je dat? Uiteindelijk hadden we al van alles geprobeerd, toen Jelle met het idee kwam om op gitaren te trommelen. Dat is dus wat je hoort: getrommelde gitaren die per scène anders gestemd zijn. Het heeft inderdaad een vervreemdend effect, maar paste heel goed bij de sfeer. Ik ben er erg blij mee. Sowieso vind ik muziek een van de meest fascinerende dingen van het filmproces. Vooral omdat het zo ongrijpbaar is. Dat je ervoor een eigen jargon ontwikkelt met je componist."

Daarbij heb je Clan helemaal op een afgelegen locatie gedraaid op het platteland bij Landgraaf in Zuid-Limburg. Hoe was dat? "Een hele organisatie. Omdat het voor ons vanuit Amsterdam zo ver rijden was, hebben we daar de hele draaiperiode ook geslapen. Zo werden we in het echt ook een soort commune. Dat was fijn: overleggen met de crew, werken, gezamenlijk eten. Een paar keer hebben we 's avonds laat nog gerepeteerd met de groep, soms met een wijntje op. Het draaien zelf was zwaar. Om een voorbeeld te geven: de akker waarop het grootste deel van het verhaal zich afspeelt werd door het slechte weer echt een modderveld. Zo erg zelfs dat je laarzen zich vastzogen in de bodem. Dat leverde voor iedereen een hoop gedoe op. Wanneer ik voor een take nog snel wat aanwijzingen wilde geven, moest ik al ploegend door dat veld heen. Dat duurde dan weer enkele minuten. Een tijdrovend proces, maar ik ben wonder boven wonder gelukkig nooit onderuitgegaan."

Guus Schulting



top
nieuws

Links

Links
07 Augustus 2016
Mode-spektakel bij Pedro Almodóvar, emoji's bij Werner Herzog, oogcontact bij Pier Paolo Pasolini, misogynie rond de nieuwe Ghostbusters, een ongemakkelijk gesprek met Jesse Eisenberg en Seinfeldiaanse filmtitels.
>> Lees verder

nieuws

Lichting 2016: Coen Eigenraam

Lichting 2016: Coen Eigenraam
07 Augustus 2016
Zoals elke zomer gaat de Filmkrant op zoek naar vers afgestudeerd filmtalent van de verschillende academies. Deze week vertelt Coen Eigenraam (AKV|St.Joost) over Het Einde van het Geslacht Vos, een fantasierijke familiekroniek in 17 minuten over de uitvinder van de lucifer. "Toen ik dit verhaal af had dacht ik wel: fuck, hoe moet ik zoiets groots gaan maken?"
>> Lees verder

nieuws

Lichting 2016: Paul de Ruijter

Lichting 2016: Paul de Ruijter
31 Juli 2016
Zoals elke zomer gaat de Filmkrant op zoek naar vers afgestudeerd filmtalent van de verschillende academies. Deze week Paul de Ruijter (Filmacademie) aan het woord over Het nachtelijk halfrond, een poëtische documentaire over de mensen die wonen op een plek waar het twee maanden per jaar volledig donker is. "Het is niet alsof ik niet weet wat ik aan het doen ben hoor. Soms zijn woorden gewoon lastig te vinden."
>> Lees verder

nieuws

Ingezonden: 'Het Filmfonds ziet de verschillen wel, maar snapt ze niet'

 Ingezonden: 'Het Filmfonds ziet de verschillen wel, maar snapt ze niet'
28 Juli 2016
De twee eigenaar-directeurs van animatiebedrijf il Luster moesten zuchten bij het Filmkrant-interview met Peter Lindhout, Filmconsulent Animatie van het Nederlands Filmfonds. Zijn idee: animatoren koppelen aan ervaren live-action filmmakers. Hun reactie: "Laat ons alsjeblieft onze eigen weg vinden."
>> Lees verder

nieuws

Wallie Pollé weg bij Cinéart

Wallie Pollé weg bij Cinéart
26 Juli 2016
Managing director Wallie Pollé stapt op bij Cinéart. Of moet hij opstappen? De man die zich ooit een zorgzame vader noemde voor 'zijn' films verdwijnt uit de filmwereld.
>> Lees verder

nieuws

Lichting 2016: Stefanie Kolk

Lichting 2016: Stefanie Kolk
25 Juli 2016
Zoals elke zomer gaat de Filmkrant op zoek naar vers afgestudeerd filmtalent van de verschillende academies. Vierde in de reeks is Stefanie Kolk, die aan de Nederlandse Filmacademie afstudeerde met de intrigerende buitensluitingsfilm Clan, die inmiddels is geselecteerd voor de internationale korte filmcompetitie van het filmfestival van Locarno. "Buitensluiting heeft voor mij een heel fysieke, non-verbale kant. Stel dat er nu iemand bij ons tweeën aan het tafeltje komt staan die we niet kennen of er niet bij willen, dan kunnen wij dat met onze ogen en lichaamshouding met elkaar afspreken."
>> Lees verder

nieuws

Focus: Naar buiten

Focus: Naar buiten
23 Juli 2016
Het is zomer dus worden er filmschermen naar buiten gesjouwd. Overal in het land zijn weer openluchtvoorstellingen. Vooral in augustus.
>> Lees verder

nieuws

Focus: Hommage Marlene Dietrich

Focus: Hommage Marlene Dietrich
22 Juli 2016
De in 1992 op 91-jarige leeftijd overleden Marlene Dietrich was al androgyn toen nog bijna niemand wist wat het woord betekende. Ze was even verleidelijk in een glamourjurk als in een smoking met een hoge hoed. Zelf zei ze er dit over: "Ik ben oprecht in mijn voorkeur voor mannenkleren. Ik draag ze niet om sensationeel te zijn, maar omdat ik denk dat ik in deze kleren veel verleidelijker ben."
>> Lees verder

nieuws

Focus: Het dak op

Focus: Het dak op
20 Juli 2016
Niet alleen Rotterdam heeft een oud treinviaduct waarover geen treinen meer rijden. In Parijs en New York heeft men er stadsparken op aangelegd, maar in Rotterdam denkt men al minstens tien jaar na over een nieuwe bestemming voor het via­duct van de opgedoekte Hofpleinlijn. Wel wordt het dak van het oude station Hofplein al geregeld gebruikt voor kleinschalige optredens en evenementen.
>> Lees verder

nieuws

Focus: Spanish Film Festival

Focus: Spanish Film Festival
18 Juli 2016
Het jaarlijkse Amsterdam Spanish Film Festival is leuk, maar Virginia Pablos wil als drijvende kracht achter het festival dat Spaanse films het hele jaar zichtbaar zijn. Drie Amsterdamse vertoningen van Spaanse films, waarvan twee voorpremières, onderstrepen haar ambitie.
>> Lees verder