The Killing of a Sacred Deer
Visages villages
Happy End
A Ghost Story
Battle of the Sexes
Learning to See nieuws

IDFA 2017: Interactive Conference

De rituele dans tussen mens en technologie

Een smartphone-orkest, de VR-hype, een menselijke virtuele assistent, een computer die zelf leert zien. Dat en nog veel meer kwam zondag aan bod op IDFA's jaarlijkse, opnieuw drukbezochte DocLab-conferentie onder het motto: de rituele dans tussen mens en machine.

Het DocLab-thema van dit jaar is Uncharted Rituals, een verwijzing naar de vraag of wij, in een tijdperk van steeds menselijker computers, zelf ook niet steeds meer op robots beginnen te lijken. Denk aan onze verslaving aan telefoons, onze filterbubbels en de afhankelijkheid van techbedrijven. Het werd een dag vol zeer uiteenlopende presentaties van kunstenaars die met digitale middelen de wereld te lijf gaan. Soms nogal droge kost voor ingewijden, maar ook fascinerende projecten en zelfs vermakelijke bijdragen. Van een panel over Virtual Reality (wil maar niet echt doorbreken) tot een aanstekelijke voordracht van cabaretier Micha Wertheim (en zijn robot) over zijn veelbesproken voorstellingen Ergens anders en Iemand anders.

Ik som niet alles op, maar pak een paar opvallende voorbeelden. Zoals Lauren van Lauren McCarthy, die op een originele manier de trend becommentarieert.

Voor robot spelen
Robots vervangen mensen, maar kan een mens ook een robot vervangen? Die vraag bracht McCarthy tot Lauren, een curieus project dat ze onder de nodige hilariteit live demonstreerde. Ze speelt daarbij een menselijke tegenhanger van de in Amerika gangbare virtuele assistent Alexa, waar je een groot deel van je huishouding aan kan overlaten. Lauren meent dat zij dat als mens beter kan, en gluurt via tal van camera's in kamers, keukens en koelkasten van een aantal gebruikers die het aandurfden. Want wat Alexa niet kan, kan Lauren wel. Bijvoorbeeld iemand adviseren eens vaker naar de kapper te gaan. Tot grote tevredenheid van de betrokkene overigens.

Tijdens de conferentie zagen we een zekere Trevor in Los Angeles slaperig uit bed komen terwijl Lauren hem monter toespreekt, de verlichting aandoet en in de keuken de popcornmachine inschakelt. Ook Trevor zelf moet hartelijk lachen om die bizarre situatie.


Lauren

Terug naar de mensen
Na de omhelzing van internet en digitale techniek verschuift de aandacht weer naar de mens zelf. Het is een trendje dat in verschillende presentaties terugkwam. Misschien wel het duidelijkst in het werk van de Amerikaanse internetkunstanaar Jonathan Harris, de bevlogen hoofdgast van het festival. Na een periode met vaak zeer formalistische, maar prachtig uitgevoerde projecten rond menselijke chaos en emotie heeft hij inmiddels de digitale wereld weer ingeruild voor tastbare kunst.

Op de conferentie vertelde hij dat hij menselijke uitingen in de loop der tijd minimaler, vluchtiger en minder creatief ziet worden, terwijl de zelfpromotie met likes en volgers steeds groter wordt. Van de handgeschreven brief naar de twitter-oprisping. Harris probeert daar tegenin te gaan. Hij toont de foto die hem inspireerde tot Cowbird, een internetproject als bibliotheek van levenservaringen. Tegen een achtergrond van hevige rellen kussen een jongen en een meisje elkaar, vlak voor het traangas wordt afgevuurd. Dat menselijke moment temidden van de chaos, dat raakte hem. Maar toen Cowbird na vijf jaar net zo verslavend werd als andere sociale media trok hij de stekker eruit. En nodigde zijn meest trouwe volgers uit voor een afscheidsbijeenkomst rond een echt kampvuur.

Worstelen met de werkelijkheid
Een intrigerende installatie op de DocLab-expostie is Learning to See: Hello World! van computerkunstenaar Memo Akten. Een camera is aangesloten op een zelflerende computer met een neuraal netwerk, een structuur die lijkt op onze hersenen. Op een aantal beeldschermen zien we hoe dit digitale brein chocola van de camerabeelden probeert te maken. Een echte worsteling zo te zien. Op de conferentie legde hij uit hoe dit specialistische werk met kunstmatige intelligentie uiteindelijk moet leiden tot beter begrip van ons brein.

Worden we eenzame individuen, gebogen over onze smartphone? Niet als het aan het Smartphone Orchestra ligt. Dat schakelde alle conferentiebezoekers in bij het vrolijk stemmend groepsgebeuren W/O/R/K, met ieders eigen smartphone als persoonlijke dirigent. "I am alone here by myself" riepen we ieder apart en toch in koor. Voelden we ons nu een robot of juist niet?


Foto IDFA

Als uitsmijter traden voedselkunstenaars Emilie Baltz en Klasien van de Zandschulp aan onder het motto 'Have Your Tech and Eat it Too'. Onder onze stoel vonden we een doos vol vreemde ingredienten. Om vervolgens een wonderlijke, maar niet onsmakelijke snack in elkaar te prutsen. Zie ook hun versie van het klassieke The Futurist Cookbook.

Een aantal van de op de conferentie gepresenteerde producties is te bezichtigen of te beleven op de gratis toegankelijke DocLab-expositie in De Brakke Grond. Nog twee tips voor thuisblijvers: proef de sfeer met het minimalistische en toch swingende Dance Tonite van Jonathan Puckey (als dat geen rituele dans is!) of ga aan de slag met je smartphone en probeer de interactiefjes van #veryveryshort.

Leo Bankersen

top
nieuws

IDFA 2017: Interactive Conference

IDFA 2017: Interactive Conference
20 November 2017
Een smartphone-orkest, de VR-hype, een menselijke virtuele assistent, een computer die zelf leert zien. Dat en nog veel meer kwam zondag aan bod op IDFA's jaarlijkse, opnieuw drukbezochte DocLab-conferentie onder het motto: de rituele dans tussen mens en machine.
>> Lees verder

nieuws

Focus: Nachtelijk filmkijken

Focus: Nachtelijk filmkijken
20 November 2017
De filmwereld is als een kruiwagen vol kikkers, maar soms werken de kikkers voorbeeldig samen. Zoals de twaalf Nederlandse filmfestivals in La Notte — Nacht van de andere film. Ze dragen allemaal met korte en lange films — nieuwe en klassiekers — bij aan het evenement, dat 24 november van 17.00 uur tot 05.00 uur de volgende morgen in Kino Rotterdam wordt gehouden.
>> Lees verder

nieuws

Links

Links
19 November 2017
De makkelijke ironie van The Neon Demon, Kristen Stewart in de traditie van androgyne filmsterren, een fan neemt afscheid van Louis C.K., negen vrouwen over seksuele intimidatie bij Zentropa, drie kwartier met Joachim Trier en Get Out tussen aanklacht en comedy.
>> Lees verder

nieuws

IDFA 2017: The Last Chair

IDFA 2017: The Last Chair
18 November 2017
Verrassend om te zien hoe ook bij een hip nieuw medium als Virtual Reality de kracht in eenvoud kan schuilen. Jessie van Vreeden en Anke Teunissen bewijzen dat met hun VR-drieluik The Last Chair: portretten van mensen in hun laatste levensfase. De eerste twee delen zijn nu te zien op IDFA.
>> Lees verder

nieuws

It's a wrap: en verder nog in het nieuws deze week

It's a wrap: en verder nog in het nieuws deze week
18 November 2017
Chasing Coral wint publieksprijs InScience. Lintje voor afzwaaiende Ally Derks. Piripkura wint Amsterdam Human Rights Award. IDFA-talentenprijs voor Marina Meijer. Frans Weisz verfilmt roman Mulisch. Rolletje voor Remco Campert in Het leven is vurrukkulluk. Koreaanse bioscoopketen doet bod op Vue. EFA Award voor Brimstone. Brett Ratner na beschuldigingen van seksuele intimidatie niet langer producent Wonder Woman 2. Friese prijs voor Boudewijn Koole. Disney gaat strijd aan met Netflix. Lars von Triers studio Zentropa in opspraak. Agnes Varda krijgt als eerste vrouwelijke regisseur ere-Oscar.
>> Lees verder

nieuws

Proberen distributeurs de filmkritiek te omzeilen?

Proberen distributeurs de filmkritiek te omzeilen?
17 November 2017
'Niet vrijgegeven voor recensie.' Dat etiket plakt NRC Handelsblad sinds kort op films die de critici van krant niet te zien kregen voor release. Het ontneemt de criticus de mogelijkheid tot een oordeel. Kijkers krijgen dan alleen via marketingkanalen over nieuwe films te horen. NRC Handelsblad is niet het enige medium dat deze praktijk hekelt.
>> Lees verder

nieuws

IDFA 2017: Maasja Ooms over Alicia

IDFA 2017: Maasja Ooms over Alicia
17 November 2017
Drie jaar uit het leven van een meisje in een kindertehuis. Alicia, gelesecteerd voor de Nederlandse competitie van IDFA, laat zien hoe ze hunkert naar genegenheid en moederliefde en toch wild van zich af slaat. Aangrijpende observerende cinema die, hoopt documentairemaker Maasja Ooms, aanzet tot actie.
>> Lees verder

nieuws

IDFA 2017: Alex de Ronde over Doof kind

IDFA 2017: Alex de Ronde over Doof kind
16 November 2017
Al achttien jaar is Alex de Ronde directeur van het Amsterdamse filmtheater Het Ketelhuis. Op 59-jarige leeftijd maakt hij nu zijn regiedebuut met de documentaire Doof kind, waarin hij z'n dove zoon Tobias portretteert. De film gaat vanavond in première op IDFA.
>> Lees verder

nieuws

One Night Stand XII: Shady El-Hamus

One Night Stand XII: Shady El-Hamus
15 November 2017
In november en december worden wekelijks nieuwe middellange Nederlandse films uitgezonden op NPO3. Ze zijn onderdeel van de twaalfde One Night Stand-reeks. Regisseur Shady El-Hamus maakte met Malik een road movie over tegenpolen en wederzijds begrip. "Ik hou van karaktergedreven verhalen, maar wel op een voor iedereen aansprekende manier verteld."
>> Lees verder

nieuws

"Het idee van uitgaan is aan het veranderen"


15 November 2017
Bijna geruisloos trad Pien Houthoff in april aan als directeur-bestuurder van LUX in Nijmegen. Het grootste arthouse-theater van Nederland heeft nu iemand aan het roer die met een 'niet lullen maar poetsen'-mentaliteit Nijmegen nog beter op de kaart wil zetten als filmstad, nationaal en internationaal. Tijd voor een gesprek.
>> Lees verder