Lady Bird
Zama
Cobain
The Rider
Foxtrot
Gone with the Wind nieuws

'In Glorious Technicolor'? De mythe van Technicolor

De komende maanden doet de Filmkrant verslag van de openbare collegereeks This is Film! Film Heritage in Practice, een lezingenreeks met gastsprekers over filmrestauraties en filmerfgoed.

In haar inleiding bij het vierde college van This Is Film!, over kleur in film, benadrukte EYE-conservator en UvA-hoogleraar Filmerfgoed Giovanna Fossati dat ongeveer zeventig procent van de films in de eerste drie decennia van de filmgeschiedenis in kleur was. Er waren legio kleursystemen, van handmatig aangebrachte kleuren tot verfbaden. Zie voor deze verschillende kleurenprocédés de toelichting onder de bespreking van het prachtige plaatjesboek Fantasia of Color in Early Cinema.

Ook kan principieel onderscheid gemaakt worden tussen additieve kleurensystemen, zoals Chronochrome en Kinemacolor, en zogenaamde subtractieve systemen als Technicolor. Sinds 2012 houdt professor Barbara Flückiger een fantastische website bij, de Timeline of Historical Film Colors en daarnaast is er het aanverwante filmcolors.org waar nieuws staat over kleuronderzoek, academische conferenties en allerlei kleurentools.

In 2015 bestond Technicolor honderd jaar, iets waar onder meer het Amerikaanse George Eastman Museum aandacht aan besteedde. Het museum maakte ook een fascinerend online researcharchief, net als Flückigers website een plek om uren rond te dwalen. Want hoe zit het met de legendarische three-strip dye transfer van Technicolor, ook wel bekend als 'imbibition'? In tegenstelling tot films die in Eastmancolor werden gedraaid zijn Technicolor-prints nauwelijks onderhavig aan verkleuring. Dat het Technicolor-laboratorium rond 1974 ophield te bestaan, stemt treurig. De kosten om het imbibition-systeem vandaag de dag weer op te zetten zijn astronomisch, dus het gouden Technicolor-tijdperk is voorgoed voorbij.

Michael Pogorzelski, directeur van het Academy Film Archive (dat is gelieerd aan de Academy of Motion Picture Arts and Sciences), presenteerde na de inleiding de Technicolor Reference Collection. Technicolor behield van elke kopie die het voor de filmstudio's afleverde (minimaal) één akte als referentie. Die kon tevoorschijn worden gehaald als de studio nieuwe kopieën bestelde, zodat Technicolor-werknemers wisten hoe de film er qua kleurenpalet uit moest zien. Dit om zorg te dragen dat de nieuwe kopie er hetzelfde uitzag als de eerdere prints.

Dat niet elke Technicolor-kopie die de wereld inging hetzelfde is, heeft te maken met prioriteiten en andere omstandigheden. De beste prints gingen naar de grootste theaters, de wat mindere kopieën, bijvoorbeeld gemaakt als de chemicaliën in het ontwikkelbad eigenlijk al vernieuwd hadden moeten worden, werden verscheept naar kleinere bioscopen.

Maar die 'reference reels' waren altijd van de beste kwaliteit en stellen ons anno 2018 in staat om met eigen ogen te zien hoe Technicolor er nou eigenlijk uitziet/hoort uit te zien. Want er hangt een hardnekkige mythe rond 'glorious Technicolor', vooral het resultaat van hun eigen marketing: dat Technicolor altijd uiterst levendig is qua kleur, met een diepe kleurverzadiging. Die mythe over de kleurenpracht werd langzamerhand de norm. Zo was de oorspronkelijke kopie van de legendarische Technicolor-film Gone with the Wind qua kleur behoorlijk ingehouden. Rereleases corrigeerden dat door het kleurenpalet wat uitbundiger te maken, meer in lijn met de verwachting van een contemporain publiek.

Hedendaagse (thuis)kijkers zijn gewend aan 'eyepopping' kleuren op hun blu-rays, waarbij bij gerestaureerde klassiekers (ook die in filmtheaters als dcp draaien) vaak ook nog de filmkorrel is gereduceerd via software. De moderne kijker verwacht (of eist zelfs) een vlekkeloos en qua kleurenpalet hyperverzadigd beeld.

Dit betekent niet dat de Technicolor Reference Collection geen kleurenfestijn is, integendeel. Maar vaak werden kleurenaccenten ingebed in een verrassend terughoudende kleurenomgeving. Zo'n neutrale achtergrond zorgt er juist voor dat een vaas bloemen, paarse jurk of rode das extra opvalt. Pogorzelski stelde drie programma's samen met Technicolor reference reels, met aktes uit de jaren vijftig, zestig en zeventig. Wij kregen de reels uit de jaren vijftig te zien, met aktes (steeds één) uit achtereenvolgens The Quiet Man (John Ford), Silver Lode (Allan Dwan), Magnificent Obsession en All That Heaven Allows (Douglas Sirk), A Star Is Born (George Cukor), To Catch a Thief (Alfred Hitchcock), My Geisha (Jack Cardiff) en Rio Bravo (Howard Hawks).

Een middag om niet te vergeten, met dank aan het rood-zwart geblokte overhemd van Rock Hudson, de rode wijn in het glas van Cary Grant, de magenta jurk in Silver Lode, de bloemen in Magnificent Obsession en het rode haar van Maureen O'Hara. Of creëer ik nou toch weer mijn eigen Technicolor-mythe?

André Waardenburg

Verder lezen en kijken: Alle zeven films die George Eastman Museum maakte toen Technicolor honderd jaar bestond, in 2015; Video-essay How Technicolor changed movies; Technicolor at 100: The Road to Color Film Production; Een korte toelichting, plus daaronder een lijst met zestig Technicolor-klassiekers; Informatie over het retrospectief Glorious Technicolor in de Deutsche Kinemathek.

top
nieuws

'In Glorious Technicolor'? De mythe van Technicolor

'In Glorious Technicolor'? De mythe van Technicolor
26 April 2018
De komende maanden doet de Filmkrant verslag van de openbare collegereeks This is Film! Film Heritage in Practice, een lezingenreeks met gastsprekers over filmrestauraties en filmerfgoed. Het vierde college afgelopen woensdag draaide om kleur in film.
>> Lees verder

nieuws

Museum Beeld en Geluid gaat op de schop

Museum Beeld en Geluid gaat op de schop
26 April 2018
Niets is tegenwoordig zo veranderlijk als mediagebruik. Hoog tijd dus voor het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid om haar oude museumopstelling te vernieuwen. Het instituut bevindt zich nu in de oriënterende fase. In 2020 moet de nieuwe presentatie opengaan.
>> Lees verder

nieuws

Links

Links
22 April 2018
Zama van roman naar film, de transgender fans van Under the Skin, torrent-piraten als laatste hoop voor filmconservatie, achter de schermen bij Phantom Thread, Jafar Panahi over censuur en Lars von Trier kan de Palm vergeten.
>> Lees verder

nieuws

It's a wrap: en verder nog in het nieuws deze week

It's a wrap: en verder nog in het nieuws deze week
21 April 2018
Semaine de la Critique opent met Wildlife. Geen galapremière voor Redbad. Zakelijke banden tussen Gosschalk en Kemna Casting geheel verbroken. Gosschalk ook uit Dutch Academy for Film gezet. Eerste Nederlandse Netflix original komt eraan. Netlfix denkt eraan bioscopen te kopen. Lars von Trier na zeven jaar weer welkom in Cannes. Steven Spielberg eerste regisseur om door $10 miljard-grens te gaan. Winterslaap Opgedoekt voorbij. Twee films geselecteerd voor De Oversteek.
>> Lees verder

nieuws

Zakelijk directeur Janneke Staarink vertrekt bij IFFR

Zakelijk directeur Janneke Staarink vertrekt bij IFFR
20 April 2018
Janneke Staarink vertrekt bij het International Film Festival Rotterdam. Acht jaar lang was zij zakelijk directeur van het festival. Staarink loodste het festival niet alleen financieel door een periode van crisis en bezuiniging, ze liet ook inhoudelijk haar sporen na.
>> Lees verder

nieuws

Focus: De glans van 1968

Focus: De glans van 1968
19 April 2018
Ook het gevoel dat in de wereld de verhoudingen muurvast zitten? In mei 1968 was dat anders en ontvlamde de gedachte dat een betere wereld voor het grijpen lag. De Praagse Lente, studentenopstand, stakende arbeiders: de oude wereld­orde leek nog maar een klein zetje nodig te hebben. In de filmwereld stond een nieuwe generatie op, die met camera's de oorlog verklaarde aan de oude wereld en een nieuwe verwelkomde.
>> Lees verder

nieuws

Analoge filmprojectie: een verloren gegane kunst

Analoge filmprojectie: een verloren gegane kunst
18 April 2018
De komende maanden doet de Filmkrant verslag van de openbare collegereeks This is Film! Film Heritage in Practice, een lezingenreeks met gastsprekers over filmrestauraties en filmerfgoed. Het derde college ging over projectie.
>> Lees verder

nieuws

Neil Gaiman over How to Talk to Girls at Parties: 'Dat al die rare dingen nu juist in Croydon gebeuren'

Neil Gaiman over How to Talk to Girls at Parties: 'Dat al die rare dingen nu juist in Croydon gebeuren'
14 April 2018
Schrijvende superster Neil Gaiman was in Cannes nog populairder dan Elle Fanning, die een hoofdrol speelt in de verfilming van zijn korte verhaal How to Talk to Girls at Parties. Op het Imagine Film Festival krijgt de film vandaag zijn Nederlandse première.
>> Lees verder

nieuws

It's a wrap: en verder nog in het nieuws deze week

It's a wrap: en verder nog in het nieuws deze week
14 April 2018
Nederlands coproductie Rafiki geselecteerd voor Un Certain Regard. Cannes opent met Everybody Knows. Netflix trekt films terug van Cannes maar dochter van Orson Welles protesteert. Niemand in de Stad openingsfilm NFF. Beau van Erven Dorens doet boekje open over Job Gosschalk. Lucasfilm maakt digitale scans van Star Wars-acteurs. Colin Benders maakt score voor gerestaureerd en eindelijk compleet Fragment of an Empire. Black Panther succesvoller in VS dan Titanic. Duitse prijs voor Ben Verbong. Johan Nijenhuis eerste Nederlandse regisseur om in Cuba te filmen.
>> Lees verder

nieuws

Focus: Film en eten in Deventer

Focus: Film en eten in Deventer
13 April 2018
Film en eten: het blijft een onweerstaanbare combinatie. Dat zal ook weer blijken van 20 t/m 22 april op de zevende editie van het Food Film Festival in Filmhuis De Keizer in Deventer. Het festival begint vrijdagavond met een whiskyproeverij. Wie daarna de wereld nog scherp ziet, kan kijken naar Nederland whiskyland (Gwen Jansen). De documentaire volgt zes whiskyliefhebbers in hun whiskyavonturen.
>> Lees verder