Isle of Dogs
The Cleaners
The Death of Stalin
Jeannette
Lean on Pete
Glimpse nieuws

IFFR: Eerst maar eens kennismaken met Artur Żmijewski

In de filmwereld kent vrijwel niemand de Poolse kunstenaar Artur Żmijewski, vertelt Edwin Carels, programmeur van het retrospectief.

Of kunst autonoom moet zijn of zich bewust moet zijn van de wereld is voor de Poolse kunstenaar Artur Żmijewski geen keuze. In 2007, toen Żmijewski (1966) als journalist werkte voor het tijdschrift Krytyka Polityczna, publiceerde hij zijn manifest Applied Social Arts, waarin hij zich afvroeg hoe kunst invloed op de maatschappij kan hebben. Żmijewski heeft daar uitgesproken opvattingen over, wat duidelijk naar voren komt in het retrospectief dat IFFR organiseert over zijn werk.

Toch is het werk verre van deterministisch, ofwel sturend richting definitieve antwoorden. Het zijn open vragen over hoe je je verhoudt tot de wereld om je heen. Zijn werk dat mensen met een handicap toont — in Realism (te zien in lP2 naast het Fotomuseum) zijn zes mannen met slechts één been te zien — kan je laten nadenken over individuele kwetsbaarheid, over heelheid en gebrekkigheid, maar ook over de dominante cultuur die perfectie als het hoogste goed propageert. In The Making of organiseert de kunstenaar een modeshow in een gevangenis. Een plek waar volgens de heersende norm voor schoonheid geen plaats is. Dat is het abstracte perspectief. Emotioneler wordt het als je ziet wat de show met de gevangenen doet. Welke invloed een verstoring van de heersende orde kan hebben.

"Żmijewski wilde zijn werk graag een keer als 'films' tonen, niet als video-installaties in galerieën", zegt programmeur Edwin Carels. Żmijewski noemt beeldende kunst en film overigens twee verschillende dialecten van dezelfde taal, in het interview dat Hugo Emmerzael met de kunstenaar had (hier te lezen). "Dit is de eerste keer dat zoveel werk op zo'n groot doek vertoond wordt, een experiment waar hij zelf tevreden over is. Het betekende wel dat we een aantal vroegere werken niét konden selecteren, omdat die de transformatie naar een groot doek niet zouden overleven.

Carels benadrukt dat het een een selectie is. "Żmijewski heeft bijvoorbeeld ook twintig korte documentaires gemaakt die proberen te laten zien wat mensen politiek op de been brengt (Democracies). We hebben gekozen voor eenheid in diversiteit in plaats van de lange, monolitische reeksen in zijn oeuvre. Ik wilde de drempel niet te hoog te maken, want in de filmwereld kent nagenoeg niemand Zmijewski. De gedachte was om de kunstenaar eerst maar eens te introduceren bij een filmpubliek.

"Ik volg Żmijewski al tien jaar maar de directe aanleiding voor het retrospectief was zijn installatie Realism tijdens de Dokumenta in Kassel, die me erg trof. Een collega zag zijn korte film Glimpse tijdens de Dokumenta Athene en selecteerde die meteen voor de Tiger Shorts competitie.

"Żmijewski's werk is niet alleen polemisch, de kant die het vaakst in de media belicht wordt, maar vooral humaan en juist een argument tegen polarisering. Ik heb in overleg met de kunstenaar vier programma's samengesteld die diverse aspecten belichten en invalshoeken aanreiken, maar die tegelijk ook de coherentie tonen van zijn werk."

Żmijewski's strafste uitspraak tijdens de Big Talk dinsdag vond Carels de stelling dat kunst als een 'panic room' is: de laatste toevlucht voor  nuancering en kritische aandacht. Volgens Carels wordt zijn werk vaak misverstaan als polemisch. "Wie Artur meemaakte zag een aller-aaibaarste, introverte, zachte man, die evenwel niet schuwt de vinger op de gevoelige en gevaarlijke plekken te leggen. Maar altijd op een ambivalente manier, zonder conclusies af te dwingen. De joodse kwestie, maar evengoed onze houding ten opzichte van mindervaliden of rechtse radicalen dan wel fervente gelovigen.
Toch is die focus op polemiek niet helemaal onbegrijpelijk. "Żmijewski's werk groeit heel erg vanuit de Poolse context en die is momenteel ongemeen intolerant. Hij heeft er zelf ook last van, maar coquetteerde tijdens de Big Talk op geen enkel moment met de status van martelaar/kunstenaar. Hij probeert in zijn werk heikele debatten, zoals over vluchtelingen, terug te brengen naar hun historische en kunsthistorische perspectief. Zonder veel woorden, zonder uitleg."

Ronald Rovers



top
nieuws

Berlinale: Woche der Kritik opent met speurtocht naar het filmpubliek

Berlinale: Woche der Kritik opent met speurtocht naar het filmpubliek
15 Februari 2018
Bestaat een film zonder zijn publiek? Zo letterlijk werd deze filosofische vraag niet gesteld bij de aftrap van de Berlijnse Woche der Kritik, maar er werd wel een poging gedaan deze vaak geneerde factor in de keten bedenken-maken-kijken nu eens onder de loep te nemen.
>> Lees verder

nieuws

It's a wrap: en verder nog in het nieuws deze week

It's a wrap: en verder nog in het nieuws deze week
10 Februari 2018
Coco wint recordaantal Annie Awards. Zilveren Leeuw-winnaar Xavier Legrand naar Amsterdam. Patser ook succesvol in Nederland. Samsung komt met 3D-alternatief voor filmprojectoren. Black Panther gesaboteerd in publiekspoll. Fifty Shades breekt record ondanks slechte kritieken. Netflix betaalde $50 miljoen voor The Cloverfield Paradox. Game of Thrones-bedenkers maken volgende Star Wars-trilogie. Regisseur 12 Angry Arabs zet zich in voor meer diversiteit in GIFs. Kill Bill-producent biedt Uma Thurman excuses aan voor auto-ongeluk. Hoogbejaarde John Williams domineert nominaties voor prijzen van filmmuziekcritici.
>> Lees verder

nieuws

Aneta Ozorek nieuwe artistiek directeur animatiefest KLIK

Aneta Ozorek nieuwe artistiek directeur animatiefest KLIK
06 Februari 2018
KLIK Amsterdam Animation Festival heeft een nieuwe artistiek leider. Aneta Ozorek (1979) treedt in de voetsporen van Yvonne van Ulden, die negen jaar aan het roer stond. Met de Poolse festivalcurator, illustrator en expert in filmeducatie hoopt het festival de vleugels verder internationaal uit te slaan.
>> Lees verder

nieuws

IFFR trekt weer meer bezoekers tijdens 47ste editie

IFFR trekt weer meer bezoekers tijdens 47ste editie
05 Februari 2018
Van Jimmie tot The Death of Stalin: het IFFR zit er weer op. En de 47ste editie was een succesvolle. Het aantal verkochte kaartjes groeide met 15.000 stuks tot in totaal 329.000. Voor het nieuwe VOD-platform IFFR Unleashed hebben zich binnen een week meer dan duizend gebruikers uit 44 landen geregistreerd.
>> Lees verder

nieuws

Links

Links
04 Februari 2018
De chaosdialogen van Noah Baumbach, Sofia Coppola haalt herinneringen op aan The Virgin Suicides, stilstaand beeld in bewegend beeld, Claire Denis over Hong Sang-soo, verrassende film uit Stalins Sovjet-Unie en Saving Private Ryan zonder de mannen.
>> Lees verder

nieuws

It's a wrap: en verder nog in het nieuws deze week

It's a wrap: en verder nog in het nieuws deze week
03 Februari 2018
Kristallen Film voor Nao ’t Zuuje. Oerstuntman Hammy de Beukelaer overleden. Tien Nederlandse (co)producties naar Berlinale. Weinstein laat eindelijk van zich horen. Bram Meindersma derde Nederlander met Oscar-kansen. Britse eer voor Ridley Scott. Patser-regisseurs naar Hollywood. Benja Bruijning wint Indiase prijs. NLZiet heft geoblock op. Mel Gibson wil vervolg The Passion of the Christ maken. Frans Bromet in Hall of Fame van Beeld en Geluid.
>> Lees verder

nieuws

The Widowed Witch wint Hivos Tiger Award 2018

The Widowed Witch wint Hivos Tiger Award 2018
03 Februari 2018
Gisterenavond werden in Rotterdam de prijzen van IFFR 2018 uitgereikt. De Hivos Tiger Competition is dit jaar gewonnen door The Widowed Witch van de Chinese filmmaker Cai Chengjie. De maker van het satirische plattelandsepos met feministische inslag ontving €40.000. De Special Jury Award ter waarde van €10.000 ging naar The Reports on Sarah and Saleem van Rami Alayan.
>> Lees verder

nieuws

Focus: Geen geriatrische smartlap

Focus: Geen geriatrische smartlap
03 Februari 2018
Bijna negentig was Harry Dean Stanton tijdens de opnames van de independent film Lucky. Wat het nog bijzonderder maakte, is dat de hoogbejaarde acteur er geen bijrolletje in speelt, maar de hoofdrol, zodat hij achttien dagen op de set moest zijn. Van het resultaat was onder andere de recensent van het Amerikaanse filmvakblad Variety diep onder de indruk: "Alles wat Harry Dean Stanton heeft gedaan in zijn carrière, en in zijn leven, heeft hem tot dit moment van triomf gebracht in Lucky, een bescheiden, schitterende kleine film over niets in het bijzonder, maar over alles wat belangrijk is." De recensent noemt het Stantons beste rol sinds zijn iconische optreden in Wim Wenders' Paris, Texas (1986).
>> Lees verder

nieuws

IFFR: Shireen Seno over Nervous Translation (Tiger competitie)

IFFR: Shireen Seno over Nervous Translation (Tiger competitie)
02 Februari 2018
Voor haar tweede speelfilm spitte de in de Filipijnen woonachtige regisseur Shireen Seno door haar jeugdherinneringen uit Tokio. Die vormen de basis voor haar excentrieke Nervous Translation vol verwondering over het alledaagse leven van een Filipijns meisje in de jaren tachtig die smacht naar contact met haar vader.
>> Lees verder

nieuws

IFFR: Eerst maar eens kennismaken met Artur Żmijewski

IFFR: Eerst maar eens kennismaken met Artur Żmijewski
02 Februari 2018
In de filmwereld kent vrijwel niemand de Poolse kunstenaar Artur Żmijewski, vertelt Edwin Carels, programmeur van het IFFR-retrospectief.
>> Lees verder