Western
Ubiquity
More Human Than Human
The Third Murder
Holland Festival: The Artist & the Pervert / Hyena
nieuws

Berlinale: Woche der Kritik opent met speurtocht naar het filmpubliek

Bestaat een film zonder zijn publiek? Zo letterlijk werd deze filosofische vraag niet gesteld bij de aftrap van de Berlijnse Woche der Kritik, maar er werd wel een poging gedaan deze vaak geneerde factor in de keten bedenken-maken-kijken nu eens onder de loep te nemen.

Het begint al een mooie traditie te worden dat de Duitse filmcritici tijdens het Berlijnse filmfestival (maar onafhankelijk daarvan) een eigen week organiseren met films en discussies. Uitwisseling van ideeën over de politiek en esthetiek van films, over nieuwe vormen van distributie en vertoning, over hoe we films kijken en wie er kijkt. De opening vond gisteren plaats, op de avond voor de opening van de Berlinale. De locatie was een circustent, als verwijzing naar de beginjaren van de cinema.

Frédéric Jaeger van de Duitse vereniging van critici wierp ter inleiding wat balletjes op om de gedachtenwisseling over dat anonieme publiek op gang te brengen. "Waarom ben ik teleurgesteld als mensen niet de films gaan zien die ik goed vind? Is een goedbezochte film ook een goede film? Hoe zit het met de ideologie van de markt, die kunst als een product ziet? Kan succes gemeten worden?"

Dat de twee panels die deze avond vulden uitgenodigd werden hun gedachten over het filmpubliek op een rij te zetten., had overigens geen filosofische, maar een praktische aanleiding. Vrij recent heeft het Filmförderungsanstalt — de Duitse versie van het Filmfonds — besloten alleen nog films financieel te ondersteunen wanneer die naar verwachting minstens 250.000 bezoekers halen. Naar verhouding zou dat in Nederland zo'n 50.000 zijn. Dat lijken me interessante commissiegesprekken worden, want hoe ga je die verwachting hard maken?

Het besluit veroorzaakte, begrijpelijk, nogal wat rumoer. Verrassend genoeg had een van de panelleden, Christian Bräuer van een Berlijnse filmtheatergroep, er toch wel enig begrip voor. Hij signaleerde dat er te veel films voor te lage budgetten worden geproduceerd, wat hij geen goede ontwikkeling vindt. Is overigens ons eigen Filmfonds ook niet van mening dat het beter is om met meer geld minder films te maken? Bräuer kreeg flink op zijn kop van filmmaker Stephan Wagner, wiens grote zorg was dat de nieuwe richtlijn voor meer voorspelbare producties en minder verrassingen gaat zorgen. Terwijl we die verrassingen, bijvoorbeeld een klein project dat onverwacht doorbreekt, zo hard nodig hebben. Overigens is de maatregel voor de Duitse filmproductie minder drastisch dan het lijkt. Het gaat hier niet om overheidsgeld, maar om geld dat door commerciële partijen zoals bioscopen bij elkaar is gebracht. De artistieke film is hier niet van afhankelijk.

Maar hiermee was nog niets over het publiek gezegd. De discussie daarover verliep aanzienlijk tammer. Genoeg interessante aanknopingspunten, maar als totaal was het nogal versnipperd. Eigenlijk meer een inventarisatie van allerlei losse gedachten, die over het algemeen tamelijk voor de hand lagen. Zoals bijvoorbeeld de constatering dat het kijkgedrag de afgelopen dertig jaar onder invloed van nieuwe media aanzienlijk veranderd is. Een andere deelnemer ergerde zich aan het doelgroepdenken van marketingmensen. Zo laten we ons als kijkers kunstmatig in groepjes opdelen. Liefhebbers van actie, liefhebbers van drama, liefhebbers van romantiek, liefhebbers van arthouse, enzovoorts. Ook het onderscheid tussen arthouse en commerciële film was niet populair.

Het tweede panel, met filmmakers en festivalprogrammeurs, kreeg de vraag voorgelegd of ze bij hun werk al een publiek voor ogen hebben. Zoals viel te verwachten zien de filmmakers de beoogde kijker vooral als een soort versie van zichzelf, al wordt in de montagefase commentaar van vrienden en bekenden wel op prijs gesteld. Inzet van al dan niet bekende acteurs of sterren kan ook een manier zijn om bij het publiek verwachtingen op te roepen. Als voorbeeld dat zoiets wel eens mis kan gaan werd Personal Shopper van Olivier Assayas opgevoerd, met Kristen 'Bella' Stewart uit Twilight als ster. Daar hadden de Assayas-kenners dus niets mee, terwijl het Twilight-publiek niets met Assayas had.

Dat de gedachtenwisseling zelden uitdagend of verrassend was, had ongetwijfeld ook te maken met de samenstelling van de panels. Allemaal mensen die zich voornamelijk in de arthouse-sector bewegen. Als er al wordt nagedacht over prikkelen of werven van publiek, dan is dat vooral een intuïtieve bezigheid. Plus de constatering dat er weinig te voorspellen valt. Panellid Chris Fujiwara, criticus, filmcurator en voormalig directeur van het Edinburgh festival, is bezig met een onderzoek naar festivalpubliek. Daar hoop ik meer van te horen. Maar waarom was er geen deskundige uit de harde blockbusterbranche uitgenodigd? Had deze avond niet gewoon over marketing moeten gaan?

Leo Bankersen


top
nieuws

Berlinale: Woche der Kritik opent met speurtocht naar het filmpubliek

Berlinale: Woche der Kritik opent met speurtocht naar het filmpubliek
15 Februari 2018
Bestaat een film zonder zijn publiek? Zo letterlijk werd deze filosofische vraag niet gesteld bij de aftrap van de Berlijnse Woche der Kritik, maar er werd wel een poging gedaan deze vaak geneerde factor in de keten bedenken-maken-kijken nu eens onder de loep te nemen.
>> Lees verder

nieuws

It's a wrap: en verder nog in het nieuws deze week

It's a wrap: en verder nog in het nieuws deze week
10 Februari 2018
Coco wint recordaantal Annie Awards. Zilveren Leeuw-winnaar Xavier Legrand naar Amsterdam. Patser ook succesvol in Nederland. Samsung komt met 3D-alternatief voor filmprojectoren. Black Panther gesaboteerd in publiekspoll. Fifty Shades breekt record ondanks slechte kritieken. Netflix betaalde $50 miljoen voor The Cloverfield Paradox. Game of Thrones-bedenkers maken volgende Star Wars-trilogie. Regisseur 12 Angry Arabs zet zich in voor meer diversiteit in GIFs. Kill Bill-producent biedt Uma Thurman excuses aan voor auto-ongeluk. Hoogbejaarde John Williams domineert nominaties voor prijzen van filmmuziekcritici.
>> Lees verder

nieuws

Aneta Ozorek nieuwe artistiek directeur animatiefest KLIK

Aneta Ozorek nieuwe artistiek directeur animatiefest KLIK
06 Februari 2018
KLIK Amsterdam Animation Festival heeft een nieuwe artistiek leider. Aneta Ozorek (1979) treedt in de voetsporen van Yvonne van Ulden, die negen jaar aan het roer stond. Met de Poolse festivalcurator, illustrator en expert in filmeducatie hoopt het festival de vleugels verder internationaal uit te slaan.
>> Lees verder

nieuws

IFFR trekt weer meer bezoekers tijdens 47ste editie

IFFR trekt weer meer bezoekers tijdens 47ste editie
05 Februari 2018
Van Jimmie tot The Death of Stalin: het IFFR zit er weer op. En de 47ste editie was een succesvolle. Het aantal verkochte kaartjes groeide met 15.000 stuks tot in totaal 329.000. Voor het nieuwe VOD-platform IFFR Unleashed hebben zich binnen een week meer dan duizend gebruikers uit 44 landen geregistreerd.
>> Lees verder

nieuws

Links

Links
04 Februari 2018
De chaosdialogen van Noah Baumbach, Sofia Coppola haalt herinneringen op aan The Virgin Suicides, stilstaand beeld in bewegend beeld, Claire Denis over Hong Sang-soo, verrassende film uit Stalins Sovjet-Unie en Saving Private Ryan zonder de mannen.
>> Lees verder

nieuws

It's a wrap: en verder nog in het nieuws deze week

It's a wrap: en verder nog in het nieuws deze week
03 Februari 2018
Kristallen Film voor Nao ’t Zuuje. Oerstuntman Hammy de Beukelaer overleden. Tien Nederlandse (co)producties naar Berlinale. Weinstein laat eindelijk van zich horen. Bram Meindersma derde Nederlander met Oscar-kansen. Britse eer voor Ridley Scott. Patser-regisseurs naar Hollywood. Benja Bruijning wint Indiase prijs. NLZiet heft geoblock op. Mel Gibson wil vervolg The Passion of the Christ maken. Frans Bromet in Hall of Fame van Beeld en Geluid.
>> Lees verder

nieuws

The Widowed Witch wint Hivos Tiger Award 2018

The Widowed Witch wint Hivos Tiger Award 2018
03 Februari 2018
Gisterenavond werden in Rotterdam de prijzen van IFFR 2018 uitgereikt. De Hivos Tiger Competition is dit jaar gewonnen door The Widowed Witch van de Chinese filmmaker Cai Chengjie. De maker van het satirische plattelandsepos met feministische inslag ontving €40.000. De Special Jury Award ter waarde van €10.000 ging naar The Reports on Sarah and Saleem van Rami Alayan.
>> Lees verder

nieuws

Focus: Geen geriatrische smartlap

Focus: Geen geriatrische smartlap
03 Februari 2018
Bijna negentig was Harry Dean Stanton tijdens de opnames van de independent film Lucky. Wat het nog bijzonderder maakte, is dat de hoogbejaarde acteur er geen bijrolletje in speelt, maar de hoofdrol, zodat hij achttien dagen op de set moest zijn. Van het resultaat was onder andere de recensent van het Amerikaanse filmvakblad Variety diep onder de indruk: "Alles wat Harry Dean Stanton heeft gedaan in zijn carrière, en in zijn leven, heeft hem tot dit moment van triomf gebracht in Lucky, een bescheiden, schitterende kleine film over niets in het bijzonder, maar over alles wat belangrijk is." De recensent noemt het Stantons beste rol sinds zijn iconische optreden in Wim Wenders' Paris, Texas (1986).
>> Lees verder

nieuws

IFFR: Shireen Seno over Nervous Translation (Tiger competitie)

IFFR: Shireen Seno over Nervous Translation (Tiger competitie)
02 Februari 2018
Voor haar tweede speelfilm spitte de in de Filipijnen woonachtige regisseur Shireen Seno door haar jeugdherinneringen uit Tokio. Die vormen de basis voor haar excentrieke Nervous Translation vol verwondering over het alledaagse leven van een Filipijns meisje in de jaren tachtig die smacht naar contact met haar vader.
>> Lees verder

nieuws

IFFR: Eerst maar eens kennismaken met Artur Żmijewski

IFFR: Eerst maar eens kennismaken met Artur Żmijewski
02 Februari 2018
In de filmwereld kent vrijwel niemand de Poolse kunstenaar Artur Żmijewski, vertelt Edwin Carels, programmeur van het IFFR-retrospectief.
>> Lees verder