Dogman
BlacKkKlansman
3 Faces
Plaire, aimer et courir vite
Laurie Anderson over Chalkroom
The Change of Memorial Places nieuws

Lichting 2018: Joost Smith

Selfies in de gaskamers

In de zomer plaatst de Filmkrant wekelijks een interview met vers afgestudeerd filmtalent van verschillende academies. Deze week vertelt Joost Smith (Willem de Kooning Academie) over zijn documentaire The Change of Memorial Places: "Entertainment is een manier om de geschiedenis levend te houden. Ik had hiervoor nog nooit over de Slag bij Heiligerlee gehoord."

Regisseur Joost Smith studeert af aan de Rotterdamse Willem de Kooning Academie met de indringende documentaire The Change of Memorial Places. Zijn camera zweeft als een geest door de statige paden van de Duitse militaire begraafplaats in IJsselstein, langs de NSB-affiches in het Amsterdamse Verzetsmuseum, over de hoofden van toeristen die één minuut stil zijn bij de verwoestingen die de Eerste Wereldoorlog achterliet in Ieper (België). Smith portretteert zeven plaatsen die de herinnering aan een oorlog oproepen. Ze doen dat via herdenken, educatie of entertainment. De filmmaker stelt dat hoe langer een oorlog geleden is, des te meer entertainment zijn intrede doet. Smith: "Ik zag een documentaire van Brandpunt over hoe toeristen ertoe komen om selfies te maken voor de gaskamers van Auschwitz. Over hoe Auschwitz een dagje uit is geworden. 'Dark tourism' heet dat en het komt erop neer dat je plekken met een donkere kant bezoekt. Ik heb een minor gedaan over gedragsbeïnvloeding en waarom je je gedraagt zoals je je gedraagt. De omgeving heeft daar een belangrijk aandeel in."

Joost Smith

Waarom heb je juist deze zeven plaatsen gekozen? "Ik heb eerst de hoofdlijnen uitgezet en ben daarna gaan bekijken wat er allemaal was. Ik kwam de gekste dingen tegen. Zo heb je een gevangenismuseum in Veenhuizen en onderdeel is dat je in een boevenbus door de stad wordt gereden. In de Karosta Prison in Litouwen laat je jezelf opsluiten en kies je welke straf je uitzit. De attractie is dat je een week wordt behandeld als een death row-gevange bijvoorbeeld. Beide plekken heb ik gevraagd om mee te werken aan mijn film, maar ze hebben op een gegeven moment afgehaakt. Mijn film paste niet bij hun brand."

Behalve de laatste memoreren de plekken gebeurtenissen uit de twintigste eeuw. Je had kunnen afsluiten met ANNE, het toneelstuk over de dagboeken van Anne Frank met als decor een ronddraaiend Achterhuis op ware grootte. Maar je koos voor een publieke re-enactment van de Slag bij Heiligerlee; het begin van de Tachtigjarige Oorlog. Waarom? "Het gaat me erom hoe de betekenis van tragedies met de tijd verandert. Hoe langer geleden het is, des te abstracter het wordt. Bij de Slag bij Heiligerlee gaat men een dagje kijken op het slagveld. Heiligerlee is van 1568, dat voelt ver weg. Daarom wordt zo'n evenement geaccepteerd. Moet je je voorstellen dat hobbyisten een dag zouden gaan kijken bij de Tweede Wereldoorlog. Dat kunnen we ons niet indenken. De band die je voelt hangt samen met hoe ver weg iets is. Ook in fysieke afstand. Ik las dat er in Azië slagen uit de Tweede Wereldoorlog worden nagespeeld op scholen. Met tanks enzo."

Nog even over de ijscomannen. Die komen verschillende keren terug. Vertel. "IJskramen hebben het elán van een uitstapje. Bij het Holocaustmonument in Berlijn zie je dat het de sfeer sterk beïnvloedt. Als het monument alléén zou staan, zou het niet uitnodigen om er gezellig een broodje te gaan eten. De omgeving stimuleert dit gedrag. Bij het Flanders Fields Museum in Ieper kreeg ik de omslag duidelijk in beeld. Iedereen respecteert de minuut stilte en dan gaan mensen opeens selfies maken met de soldaten. Ik zag het gebeuren en dacht: dit is precies waar het om draait. Mensen zijn gewend om constant te delen en verbonden met elkaar te zijn. Daar sporen social media je toe aan. Zo krijg je dit soort foto's voor op Instagram."

Maakt dat je verdrietig? "Tja. Ik wil het niet veroordelen. Maar dat mensen zonder voorkennis naar Sachsenhausen gaan om door de gaskelders te kruipen, is ontzettend tragisch. Als je de slachtoffers niet wil herdenken: kom dan niet. Er wordt steeds minder bij de geschiedenis stilgestaan en dat is jammer. Maar het is ook moeilijk om het weer terug te draaien."

Laura van Zuylen

Diverse afstudeerfilms zullen te zien zijn op het Nederlands Film Festival dat van 27 september tot en met 5 oktober plaatsvindt in Utrecht.



top
nieuws

It's a wrap: en verder nog in het nieuws deze week

It's a wrap: en verder nog in het nieuws deze week
04 Augustus 2018
Gerestaureerde versie Some Like It Hot te zien bij EYE. Filmcolleges van Martin Koolhoven op TV. Kritiek op Netflix om fat shaming. Hollywood-versie Meet Jimmy in de maak. Advocaten Weinstein eisen einde proces. Dertiende editie One Night Stand komt eraan. Robert De Niro krijgt rol in Joker. Schrijver en regisseur Soof 2 krijgen meer royalties. Bergman-retrospectief tijdens Film by the Sea. Regisseur All the Wild Horses bij eenmalige vertoning in Leiden. Rol Barry Atsma in Amerikaanse sf-serie.
>> Lees verder

nieuws

Russische documentairemakers vermoord in CAR

Russische documentairemakers vermoord in CAR
03 Augustus 2018
De berichtgeving in Nederlandse media was summier en kwam vaak niet verder dan onderaan pagina 7. "Russische journalisten vermoord in Centraal Afrikaanse Republiek." Nu blijkt dat het gaat om filmmaker Alexander Rastorguev, een bekend Poetin-criticus, en zijn team. Zij werkten aan een documentaire over Russische huurlingen die actief zijn in het centraal Afrikaanse land.
>> Lees verder

nieuws

Scherpe daling bioscoopbezoek door aanhoudende hitte

Scherpe daling bioscoopbezoek door aanhoudende hitte
01 Augustus 2018
De boeren dreigen failliet te gaan en de dijkgraven staan op scherp, maar ook de bioscoopbranche ondervindt last van het aanhoudende warme weer. Volgens onderzoek van het economisch bureau van ABN Amro is het bioscoopbezoek in de eerste zes maanden van 2018 gedaald met 12,6%. Als de trend doorzet zou dit jaar het einde betekenen aan jarenlange groei.
>> Lees verder

nieuws

Links

Links
29 Juli 2018
Rennen = succes voor Tom Cruise, tussen de male gaze en de female gaze, achter de schermen bij trailermakers, Olivier Assayas over Ingmar Bergman, feit en laster bij Kenneth Anger en de ongebruikte aliens van 2001: A Space Odyssey.
>> Lees verder

nieuws

It's a wrap: en verder nog in het nieuws deze week

It's a wrap: en verder nog in het nieuws deze week
28 Juli 2018
The Shape of Water toch geen plagiaat. Redbad grootste flop uit Nederlandse filmgeschiedenis. Maar Roel Reiné gaat een nieuwe Netflix-serie regisseren. Het Nederlands Film Festival verhuist haar Festivalhart. Overname 21st Century Fox door Disney weer stapje dichterbij. Yootha Wong-Loi-Sing heeft rol in Amerikaanse film. Jeugdserie Circus Noël krijgt eigen film. Drie Nederlandse film op filmfestival Venetië. Kristallen Film voor Klanken van oorsprong. Carrie Fisher te zien in volgende Star Wars-film. Pilot met nasynchroniseren niet succesvol. Pleidooi voor samenwerking NPO en Netflix. Fondsgeld voor twee speelfilms en vijf documentaires.
>> Lees verder

nieuws

Lichting 2018: Joost Smith

Lichting 2018: Joost Smith
28 Juli 2018
In de zomer plaatst de Filmkrant wekelijks een interview met vers afgestudeerd filmtalent van verschillende academies. Deze week vertelt Joost Smith (Willem de Kooning Academie) over zijn documentaire The Change of Memorial Places: "Entertainment is een manier om de geschiedenis levend te houden. Ik had hiervoor nog nooit over de Slag bij Heiligerlee gehoord."
>> Lees verder

nieuws

Oprichter Cult Videotheek presenteert gids

Oprichter Cult Videotheek presenteert gids
26 Juli 2018
Een kwart eeuw geleden werd Cult Epics opgericht. De distributeur van controversiële arthouse films, horror en erotica verblijdde Nederlandse bioscoopgangers met onder andere The Exotic Dances of Bettie Page en Henry: Portrait of a Serial Killer. Oprichter Nico B. is op 4 augustus in Amsterdam om Cult Epics: Comprehensive Guide to Cult Cinema te signeren.
>> Lees verder

nieuws

Focus: Pluk (niet alleen) de Nacht

Focus: Pluk (niet alleen) de Nacht
25 Juli 2018
De organisatoren van het openluchtfilmfestival Pluk de Nacht vieren dit jaar een dubbel jubileum. Op de oorspronkelijke locatie in Amsterdam is het festival toe aan zijn vijftiende editie, en alweer voor het vijfde jaar op rij doet het festival ook Utrecht aan.
Op vijf dagen in Utrecht (1 t/m 5 augustus, op nieuwe locatie De Nijverheid) en elf dagen in Amsterdam (15 t/m 25 augustus, als vanouds aan het IJ op het Stenen Hoofd) kan het publiek gezeten in strandstoeltjes iedere avond vanaf het vallen van de duisternis genieten van een speelfilm, waarvan de meesten niet eerder in Nederland zijn vertoond.
>> Lees verder

nieuws

Lichting 2018: Marc Wagenaar

Lichting 2018: Marc Wagenaar
23 Juli 2018
In de zomer plaatst de Filmkrant wekelijks een interview met vers afgestudeerd filmtalent van verschillende academies. Deze week vertelt Marc Wagenaar (Filmacademie) over zijn persoonlijke fictiefilm Dante vs. Mohammed Ali. "Toen ik me aanmeldde bij de academie wist ik al dat ik het wilde verfilmen. Het was dus ook best spannend na de eerste vertoning: wat moet ik nu?"
>> Lees verder

nieuws

It's a wrap: en verder nog in het nieuws deze week

It's a wrap: en verder nog in het nieuws deze week
21 Juli 2018
Dikkertje Dap wint twee prijzen in Rusland. Verloren gewaand script Kubrick teruggevonden. NPO doet proef met nagesynchroniseerde serie. Ruzie die Wouter van Luijn leven kostte zou zijn gegaan om wildplassen. Netflix groeit minder snel dan verwacht. 72hrs The Hague Film Contest gewonnen door Achter de Duinen. George Clooney best verdienende acteur van afgelopen jaar. Filmfonds trekt ruim €4 miljoen uit voor Film Production Incentive.
>> Lees verder