November 2002, nr 238

Red dragon

Kannibaal met korset

Red dragon, de voorloper van Silence of the lambs, heeft een cast die op papier indrukwekkend is (Anthony Hopkins, Edward Norton, Ralph Fiennes, Harvey Keitel, Philip Seymour Hoffman), maar de thriller haalt het niet bij de eerdere verfilming Manhunter.

Edward Norton en Anthony Hopkins.

Hannibal Lecter verscheen in 1981 voor het eerst in Thomas Harris' roman 'Red dragon'. De verfilming door Michael Mann, getiteld Manhunter (met Brian Cox in de Lecter-rol), werd in 1986 vanwege oppervlakkige overeenkomsten met de eveneens door Mann vervaardigde tv-serie Miami vice nauwelijk serieus genomen. Slechts enkele jaren later, na het artistieke en commerciële succes van The silence of the lambs, werd Manhunter herontdekt en kreeg de film zelfs een soort cultstatus. Dat is terechte erkenning voor Mann, maar producent Dino de Laurentiis kocht er niets voor. Toen laatstgenoemde met Hannibal vorig jaar een monsterhit scoorde, achtte hij een tweede verfilming van 'Red dragon' dan ook opportuun.
Als bewonderaar van Manhunter ontkom ik er niet aan de twee versies met elkaar te vergelijken. Het grootste verschil zit 'm in het oogmerk waarmee de films gemaakt zijn. Mag Manhunter nog met recht een auteursfilm genoemd worden, bij Red dragon zijn vorm en inhoud door de kleurloze opdrachtfilmer Brett Ratner (Rush hour) volledig afgestemd op het grote voorbeeld The silence of the lambs. Zo werden dezelfde art director, set decorator en production designer aangetrokken, en trok Hopkins een korset aan om zijn buikje te verstoppen.

Riooljournalist
Inhoudelijk verschillen de films ook sterk van elkaar. Het Red dragon-scenario van Ted Tally, die elf jaar geleden een Oscar won voor zijn bewerking van The silence of the lambs, is naar de letter trouw aan Harris' roman, terwijl Mann zich een aantal vrijheden permitteerde maar wel een film afleverende die meer in de geest van het boek was. De verwijzing naar William Blake en het oorspronkelijke einde, allebei afwezig in Manhunter, zijn in de nieuwe verfilming opgenomen, storend is evenwel dat Tally de nadruk legt op de psychologische connectie tussen Lecter en FBI-agent Will Graham (Edward Norton) die de kannibaal in de proloog arresteert en hem jaren later om advies vraagt bij zijn jacht op een andere seriemoordenaar (Ralph Fiennes).
Dit aspect van het verhaal komt slecht uit de verf en vreemd is dat niet, want anders dan bij de The silence of the lambs is de band tussen de protagonist en Lecter helemaal niet waar het om draait in de roman 'Red dragon'. Dat boek ging in de eerste plaats over FBI-agent Will Graham die zijn gezond verstand dreigt te verliezen naarmate hij zich probeert in te leven in de zieke geest van een seriemoordenaar. Michael Mann begreep dat en behandelde het personage Lecter dan ook als de bijfiguur die hij in het boek was.
Aan Red dragon is veel kwaliteit en talent verbonden, maar het is allemaal nogal ondoelmatig toegepast. Met name de cast klinkt indrukwekkend, maar behalve Hopkins en Philip Seymour Hoffman als riooljournalist is niemand echt geknipt voor zijn rol. Als thriller werkt hij een stuk beter dan het barokke en halfslachtige Hannibal, maar in tegenstelling tot Manhunter en The silence of the lambs, die hun bronmateriaal ontstegen, is het eindresultaat hier niet meer dan de som der delen.

Roel Haanen

Red dragon
Verenigde Staten, 2002
Productie: Dino de Laurentiis, Martha de Laurentiis
Regie: Brett Ratner
Scenario: Ted Tally naar de gelijknamige roman van Thomas Harris
Camera: Dante Spinotti
Montage: Mark Helfrich
Art direction: Tim Galvin, Stevbe Saklad
Production design: Kristi Zea
Muziek: Danny Elfman
Met: Anthony Hopkins, Edward Norton, Ralph Fiennes, Emily Watson, Harvey Keitel, Philip Seymour Hoffman
Distributie: UIP
Te zien: vanaf 7 november

Naar boven